Η παραγωγικότητα αποτελεί βασικό ζητούμενο για κάθε επιχείρηση, καθώς συνδέεται άμεσα με την αποδοτικότητα, το κόστος λειτουργίας και τελικά την κερδοφορία. Ωστόσο, πίσω από τους δείκτες απόδοσης βρίσκεται μια παράμετρος που συχνά δυσκολεύει την καθημερινότητα εργαζομένων και εργοδοτών: η διαχείριση σοβαρών ή χρόνιων προβλημάτων υγείας μέσα στον χώρο εργασίας.
Ένας εργαζόμενος που αντιμετωπίζει μια μακροχρόνια ασθένεια, όπως ο καρκίνος, μια νευρολογική πάθηση, χρόνιες φλεγμονώδεις νόσους ή long Covid, δεν παύει να διαθέτει τις γνώσεις και τις επαγγελματικές ικανότητες που απαιτεί η θέση του. Η κατάσταση της υγείας του, όμως, μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνει την καθημερινότητά του, τον χρόνο που χρειάζεται για ορισμένες δραστηριότητες ή τις συνθήκες υπό τις οποίες μπορεί να εργαστεί αποτελεσματικά.
Αυτό δημιουργεί μια δύσκολη ισορροπία για τις επιχειρήσεις. Από τη μία πλευρά υπάρχει η ανάγκη διατήρησης της παραγωγικότητας και της ομαλής λειτουργίας μιας ομάδας και από την άλλη η υποχρέωση να αντιμετωπίζονται οι εργαζόμενοι χωρίς προκαταλήψεις και στερεότυπα λόγω της κατάστασης της υγείας τους.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι απλώς εάν ένας εργαζόμενος μπορεί να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του. Είναι κατά πόσο το εργασιακό περιβάλλον μπορεί να προσαρμοστεί ώστε ένας άνθρωπος με διαφορετικές ανάγκες να εξακολουθεί να αξιοποιεί τις δεξιότητες και την εμπειρία του.
Όταν η προσαρμογή πέφτει στον εργαζόμενο
Στην πράξη, ωστόσο, η προσαρμογή δεν γίνεται πάντα από την πλευρά της επιχείρησης. Συχνά είναι ο ίδιος ο εργαζόμενος που καλείται να βρει τρόπους ώστε να ανταποκριθεί σε ένα εργασιακό περιβάλλον σχεδιασμένο χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες του.
Η περίπτωση της Κρίστελ είναι χαρακτηριστική. Αντιμετωπίζοντας πολλαπλές χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις που της προκαλούν έντονους πόνους, έχει επανειλημμένα ζητήσει να μετακινηθεί σε γραφείο που βρίσκεται πιο κοντά στην κατοικία της.
Η ίδια περιγράφει μια κατάσταση στην οποία οι απουσίες που συνδέονται με την υγεία της έχουν επηρεάσει την επαγγελματική της πορεία και πλέον δημιουργούν ανησυχία ακόμη και για τη διατήρηση της θέσης εργασίας της.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις απουσίες. Η χρόνια ασθένεια μπορεί να απαιτεί διαφορετικό ρυθμό, μεγαλύτερη ευελιξία ή ορισμένες πρακτικές προσαρμογές, οι οποίες δεν είναι πάντοτε εύκολο να εξασφαλιστούν.
Η Κρίστελ επισημαίνει επίσης την έλλειψη γνώσης στα τμήματα ανθρώπινου δυναμικού για αρκετές παθήσεις που δεν είναι πάντα ορατές στον χώρο εργασίας. Νευρολογικές ασθένειες, χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι και long Covid μπορούν να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα, χωρίς όμως η επίδρασή τους να είναι πάντοτε εμφανής στους συναδέλφους ή στους προϊσταμένους.
Αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: ο εργαζόμενος προσπαθεί να αποδεικνύει διαρκώς ότι παραμένει ικανός, ενώ παράλληλα η επιχείρηση ενδέχεται να αξιολογεί περισσότερο τις απουσίες ή τους περιορισμούς παρά τις πραγματικές επαγγελματικές του δυνατότητες.
Οι περιορισμοί στην εξέλιξη
Η κατάσταση μπορεί να επηρεάσει και την επαγγελματική εξέλιξη. Ένας εργαζόμενος που χρειάζεται συχνότερα άδεια ή ορισμένες προσαρμογές μπορεί να θεωρείται, έστω και άτυπα, λιγότερο διαθέσιμος για την ανάληψη πρόσθετων ευθυνών.
Έτσι δημιουργείται ένα «αόρατο» όριο στην ιεραρχική εξέλιξη. Ακόμη και όταν ο εργαζόμενος διαθέτει την απαιτούμενη εμπειρία και τις δεξιότητες, μπορεί να μην επιλεγεί για μια θέση αυξημένων απαιτήσεων επειδή θεωρείται ότι δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στη διαθεσιμότητα ή στον ρυθμό που απαιτείται.
Οι δυνατότητες αντιμετώπισης του προβλήματος διαφέρουν, φυσικά, ανάλογα με το μέγεθος και τη δομή κάθε επιχείρησης. Μια μικρή επιχείρηση, όπως ένα κομμωτήριο, μπορεί να έχει περιορισμένα περιθώρια για αλλαγές καθηκόντων ή μετακινήσεις εργαζομένων.
Σε μεγαλύτερους οργανισμούς, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Η ύπαρξη περισσότερων τμημάτων, διαφορετικών θέσεων και μεγαλύτερης ευελιξίας στη διαχείριση του προσωπικού μπορεί να επιτρέπει επανατοποθετήσεις ή αλλαγές καθηκόντων, ώστε να περιορίζονται οι επιπτώσεις της ασθένειας χωρίς να χάνεται το ανθρώπινο κεφάλαιο.
Η αβεβαιότητα της ασθένειας και η παραγωγικότητα
Για τις επιχειρήσεις, ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα είναι η αβεβαιότητα που μπορεί να συνοδεύει μια χρόνια ασθένεια. Η διοίκηση ενδιαφέρεται για την απόδοση και τη δυνατότητα μιας ομάδας να λειτουργεί απρόσκοπτα, ενώ μια απρόβλεπτη απουσία μπορεί να αναγκάσει τους υπόλοιπους εργαζομένους να αναλάβουν πρόσθετες υποχρεώσεις.
Από αυτή την πλευρά, η συζήτηση για την παραγωγικότητα γίνεται πιο σύνθετη. Η μειωμένη παρουσία δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη μειωμένη ικανότητα, αλλά μπορεί να δημιουργήσει πρακτικές δυσκολίες στην οργάνωση της εργασίας.
Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις εργαζομένων που επιστρέφουν στην εργασία τους μετά από μια περίοδο απουσίας και χρειάζονται χρόνο για να επανέλθουν στους προηγούμενους ρυθμούς. Η αντίληψη ότι η απόδοσή τους θα είναι αναγκαστικά χαμηλότερη μπορεί, όμως, να οδηγήσει σε προκαταβολικές κρίσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Το ζήτημα αφορά επομένως όχι μόνο τη σχέση εργαζομένου και εργοδότη, αλλά ολόκληρη την ομάδα εργασίας. Οι συνάδελφοι μπορεί να χρειαστεί να καλύψουν καθήκοντα ενός εργαζομένου που απουσιάζει απρόοπτα, δημιουργώντας πρόσθετη πίεση και αβεβαιότητα στον προγραμματισμό.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει εντάσεις, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει σαφής τρόπος οργάνωσης της εργασίας ή όταν οι υπόλοιποι εργαζόμενοι αισθάνονται ότι καλούνται επανειλημμένα να καλύψουν τα ίδια κενά.
Η ανάγκη για διαφορετική προσέγγιση
Η πρόκληση για τις επιχειρήσεις είναι να βρουν μια ισορροπία ανάμεσα στις ανάγκες του εργαζομένου και στις απαιτήσεις της παραγωγικότητας. Η ύπαρξη μιας ασθένειας δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη μειωμένης επαγγελματικής ικανότητας, ενώ οι κατάλληλες προσαρμογές μπορούν σε αρκετές περιπτώσεις να επιτρέψουν στον εργαζόμενο να συνεχίσει να προσφέρει αποτελεσματικά.
Παράλληλα, η καλύτερη ενημέρωση των τμημάτων ανθρώπινου δυναμικού μπορεί να περιορίσει τις παρανοήσεις γύρω από παθήσεις που δεν είναι άμεσα ορατές. Η αναγνώριση των πραγματικών αναγκών ενός εργαζομένου μπορεί να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες λύσεις, αντί για γενικεύσεις σχετικά με την απόδοσή του.
Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι να αντιμετωπίζεται η χρόνια ασθένεια ως συνώνυμο της μειωμένης παραγωγικότητας. Είναι να εξετάζεται τι μπορεί πραγματικά να κάνει ο εργαζόμενος και ποιες προσαρμογές χρειάζονται, ώστε οι δυνατότητές του να αξιοποιούνται χωρίς να επιβαρύνεται δυσανάλογα ούτε ο ίδιος ούτε η ομάδα στην οποία εργάζεται.
Διαβάστε ακόμη
Ρωσία: Έφτιαξε βάση για drones σε μόλις έξι εβδομάδες (pics)
EBRD: Επένδυση €40 εκατ. για τη στήριξη επιχειρήσεων σε Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη
Smartphones: Ιστορική πτώση 22% στην αγορά – Η AI εκτοξεύει το κόστος στα memory chips κατά 350%
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.