Σημαντικό εμπόδιο στην αύξηση των πραγματικών μισθών εξακολουθεί να αποτελεί ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός της τελευταίας πενταετίας, ο οποίος περιορίζει την αγοραστική δύναμη και επιβαρύνει τις συνθήκες διαβίωσης των νοικοκυριών.
Παρότι το φαινόμενο αφορά το σύνολο της Ευρώπης, στην Ελλάδα έχει λάβει εντονότερες διαστάσεις. Οι ονομαστικοί μισθοί εξακολουθούν να κινούνται σε χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, παρά τις διαδοχικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού, την κοινωνική συμφωνία για τη διεύρυνση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας και τη σταδιακή αποκλιμάκωση των φορολογικών επιβαρύνσεων.
Η πίεση άρχισε μετά την πανδημία
Η πίεση στους πραγματικούς μισθούς άρχισε να γίνεται αισθητή από το 2021, όταν οι αναταράξεις που προκάλεσε η πανδημία στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες οδήγησαν σε αυξήσεις του κόστους παραγωγής και των τιμών.
Το πληθωριστικό κύμα εντάθηκε σημαντικά το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και βασικών εμπορευμάτων. Ύστερα από μια σύντομη περίοδο αποκλιμάκωσης, οι πληθωριστικές πιέσεις επέστρεψαν φέτος, εξαιτίας του νέου ενεργειακού σοκ που προκάλεσε η πολύμηνη διακοπή των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ, οι πραγματικοί μισθοί, δηλαδή οι ονομαστικές αποδοχές προσαρμοσμένες με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή, αυξήθηκαν σωρευτικά κατά 5% από το 2021 έως το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Άλλες έρευνες, οι οποίες βασίζονται σε διαφορετικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις, καταλήγουν σε λιγότερο ευνοϊκά συμπεράσματα, καταγράφοντας είτε στασιμότητα είτε οριακή μόνο αύξηση των πραγματικών αποδοχών κατά την ίδια περίοδο.
Η αποτύπωση της πραγματικής εικόνας δυσκολεύεται επιπλέον από το μεγάλο μέγεθος της παραοικονομίας και της φοροδιαφυγής, που επηρεάζουν την αξιοπιστία και την πληρότητα των επίσημων στοιχείων για τα εισοδήματα.
Η μισθωτή εργασία σήκωσε το μεγαλύτερο βάρος
Παρά τις διαφορετικές εκτιμήσεις για το ακριβές μέγεθος των απωλειών ή των αυξήσεων, οι οικονομολόγοι συγκλίνουν σε δύο βασικά σημεία.
Πρώτον, η άνοδος των πραγματικών μισθών είναι σαφώς βραδύτερη από την αύξηση των ονομαστικών αποδοχών, καθώς σημαντικό μέρος των μισθολογικών αυξήσεων απορροφάται από τον πληθωρισμό.
Δεύτερον, η μισθωτή εργασία έχει επωμιστεί το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της πληθωριστικής κρίσης, αφού οι εργαζόμενοι δεν έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζουν άμεσα τα εισοδήματά τους στις αυξήσεις των τιμών.
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν, πάντως, ότι η σημερινή πίεση μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή και ότι οι προοπτικές για τα επόμενα χρόνια είναι πιο θετικές, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας.
Γιατί το πρόβλημα είναι εντονότερο στην Ελλάδα
Η εικόνα εμφανίζεται πιο επιβαρυμένη στην Ελλάδα σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, καθώς σειρά διαρθρωτικών αδυναμιών διατηρεί τον πληθωρισμό σε σταθερά υψηλότερα επίπεδα.
Η χαμηλή ανταγωνιστικότητα, το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς, η μεγάλη εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα και ενέργεια, αλλά και οι περιορισμένες οικονομίες κλίμακας αποτελούν ορισμένους από τους παράγοντες που ενισχύουν τις ανατιμήσεις.
Την ίδια στιγμή, οι ονομαστικοί μισθοί αυξάνονται, αλλά με ρυθμό που συχνά δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει πλήρως την άνοδο του κόστους ζωής.
Παρά τις παρεμβάσεις στους μισθούς και στην αγορά εργασίας, οι ειδικοί αποδίδουν μέρος του προβλήματος στη χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία περιορίζει τα περιθώρια για πιο γενναίες και διατηρήσιμες μισθολογικές αυξήσεις.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις στα χαμηλά εισοδήματα
Η συμπίεση των πραγματικών αποδοχών έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των νοικοκυριών, με τις συνέπειες να είναι εντονότερες για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Σύμφωνα με έκθεση της Eurostat με στοιχεία του 2025, ένας στους δύο Ελληνες, ποσοστό 50,5%, δηλώνει ότι αδυνατεί να καλύψει ένα απροσδόκητο έξοδο, όπως μια αναγκαία επισκευή ή μια ιατρική δαπάνη.
Την ίδια ώρα, για το 46,6% των πολιτών ακόμη και μία εβδομάδα διακοπών τον χρόνο θεωρείται οικονομικά απρόσιτη.
Και οι δύο δείκτες επιδεινώθηκαν σε σύγκριση με το 2024 και συγκαταλέγονται μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρωπαϊκή Ενωση, αποτυπώνοντας το εύρος της οικονομικής ανασφάλειας που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά.
Παράλληλα, το 27,5% του πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ενωση, μετά τη Βουλγαρία.
Μεγάλη απόσταση από το ευρωπαϊκό βιοτικό επίπεδο
Η ίδια έκθεση της Eurostat δείχνει ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας, υπολογισμένο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, ήταν το 2025 κατά 32% χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Η επίδοση αυτή τοποθετεί την Ελλάδα στην τελευταία θέση της Ε.Ε. μαζί με τη Βουλγαρία, επιβεβαιώνοντας τη μεγάλη απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τη χώρα από το μέσο ευρωπαϊκό επίπεδο ευημερίας.
Αντίθετα, μεγαλύτερη σύγκλιση παρατηρείται στο επίπεδο των τιμών. Οι τιμές στην Ελλάδα αυξήθηκαν στο 84% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που σημαίνει ότι το κόστος ζωής πλησιάζει ταχύτερα το ευρωπαϊκό επίπεδο από ό,τι τα εισοδήματα.
Η απόκλιση αυτή μεταξύ μισθών και τιμών αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η καθημερινότητα παραμένει οικονομικά πιεστική για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Δεύτερες δουλειές και αναζήτηση διεξόδου στο εξωτερικό
Η παρατεταμένη πίεση στους πραγματικούς μισθούς και η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης ωθούν ολοένα περισσότερους εργαζομένους στην αναζήτηση συμπληρωματικών πηγών εισοδήματος.
Αρκετοί καταφεύγουν σε δεύτερη εργασία, σε ετεροαπασχόληση ή σε περιστασιακές μορφές απασχόλησης, προκειμένου να ανταποκριθούν στις αυξημένες οικονομικές υποχρεώσεις.
Για άλλους, η λύση αναζητείται εκτός Ελλάδας, καθώς οι υψηλότεροι μισθοί και οι καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να λειτουργούν ως ισχυρό κίνητρο μετεγκατάστασης.
Διαβάστε ακόμη
Αδήλωτη εργασία: Οι εργαζόμενοι που κρύβονταν σε φέρετρα και η Mercedes του Μοχάμεντ
Μουντιάλ 2026: Ο τελικός Αργεντινή-Ισπανία είναι το ακριβότερο αθλητικό γεγονός στην ιστορία των ΗΠΑ
Ναταλί Βαγιωνή (FRESH LINE): Μαθαίνει σε όλο τον κόσμο τα made in Greece φυσικά καλλυντικά (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.