Μια σημαντική αλλαγή που θα μπορούσε να ξεκλειδώσει την επικουρική σύνταξη για χιλιάδες ασφαλισμένους βρίσκεται στο τραπέζι του υπουργείου Εργασίας. Στο επίκεντρο είναι όσοι έχουν καταβάλει εισφορές επικουρικής ασφάλισης για πολλά χρόνια, αλλά φτάνοντας προς τη συνταξιοδότηση διαπιστώνουν ότι δεν συμπληρώνουν την απαιτούμενη 15ετία.
Το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει τη δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου από τρία έως πέντε έτη, ώστε το ασφαλιστικό κενό να μπορεί να καλυφθεί μέσω εξαγοράς. Εφόσον η παρέμβαση προχωρήσει, ασφαλισμένοι που σήμερα διαθέτουν για παράδειγμα 10, 11 ή 12 χρόνια επικουρικής ασφάλισης θα μπορούσαν να φτάσουν στο κατώτατο όριο και να θεμελιώσουν δικαίωμα σε σύνταξη.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια «γέφυρα» προς την επικουρική σύνταξη για εργαζομένους οι οποίοι, με το σημερινό καθεστώς, κινδυνεύουν να μείνουν εκτός επειδή υπολείπονται λίγα χρόνια ασφάλισης.
Σήμερα, για τη χορήγηση επικουρικής σύνταξης γήρατος απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη ή 4.500 ημέρες επικουρικής ασφάλισης. Η προϋπόθεση αυτή είναι καθοριστική, καθώς ακόμη και ασφαλισμένοι που βρίσκονται πολύ κοντά στο όριο δεν μπορούν να λάβουν την παροχή εάν δεν έχουν συγκεντρώσει τον απαραίτητο χρόνο.
Ποιοι βρίσκονται στο επίκεντρο της αλλαγής
Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση αφορά κυρίως ασφαλισμένους που έχουν ήδη διανύσει σημαντικό μέρος της απαιτούμενης 15ετίας και χρειάζονται μερικά επιπλέον χρόνια για να κατοχυρώσουν το δικαίωμα.
Για παράδειγμα, κάποιος με 12 χρόνια επικουρικής ασφάλισης θα μπορούσε, εφόσον υιοθετηθεί η δυνατότητα εξαγοράς, να αναγνωρίσει τα τρία χρόνια που του λείπουν και να συμπληρώσει τη 15ετία.
Αντίστοιχα, ασφαλισμένος με 10 χρόνια θα μπορούσε να καλύψει το κενό εφόσον το τελικό πλαίσιο επιτρέψει την αναγνώριση έως και πέντε πλασματικών ετών.
Στην πράξη, η μεγαλύτερη ομάδα δυνητικών ωφελούμενων βρίσκεται μεταξύ των ασφαλισμένων με 10 έως 14 χρόνια επικουρικής ασφάλισης. Το πόσοι τελικά θα μπορούν να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα θα εξαρτηθεί από το ανώτατο όριο αναγνώρισης που θα επιλεγεί.
Εάν, για παράδειγμα, η εξαγορά περιοριστεί στα τρία έτη, θα μπορούν να καλυφθούν ασφαλισμένοι που έχουν τουλάχιστον 12 χρόνια. Εάν το όριο φτάσει στα πέντε, τότε η περίμετρος των δικαιούχων θα διευρυνθεί και σε όσους έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον μία δεκαετία.
Πόσο μπορεί να κοστίσει η εξαγορά
Μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες αφορά το κόστος αναγνώρισης των πλασματικών ετών. Ο ακριβής μηχανισμός δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, ωστόσο ένα από τα σενάρια είναι ο υπολογισμός να συνδέεται με την εισφορά επικουρικής ασφάλισης, δηλαδή με ποσοστό 6% επί των αποδοχών.
Εάν υιοθετηθεί αυτό το μοντέλο, το ποσό που θα πρέπει να καταβάλει ο ασφαλισμένος θα εξαρτάται τόσο από τις αποδοχές του όσο και από τον αριθμό των μηνών που χρειάζεται να αναγνωρίσει.
Για κάθε 100 ευρώ αποδοχών, το κόστος θα αντιστοιχεί σε 6 ευρώ για κάθε μήνα εξαγοράς.
Έτσι, για εργαζόμενο με μηνιαίες αποδοχές 1.000 ευρώ, το κόστος θα υπολογίζεται σε περίπου 60 ευρώ τον μήνα. Η εξαγορά τριών ετών –δηλαδή 36 μηνών– θα έφτανε στα 2.160 ευρώ, ενώ η αναγνώριση πέντε ετών θα κόστιζε περίπου 3.600 ευρώ.
Με αποδοχές 1.500 ευρώ, η μηνιαία επιβάρυνση θα ανέβαινε στα 90 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση, τρία πλασματικά έτη θα κόστιζαν περίπου 3.240 ευρώ, ενώ για πέντε χρόνια το ποσό θα διαμορφωνόταν στα 5.400 ευρώ.
Για εργαζόμενο με μισθό 2.000 ευρώ, η αντίστοιχη μηνιαία επιβάρυνση θα έφτανε τα 120 ευρώ. Η αναγνώριση τριών ετών θα απαιτούσε περίπου 4.320 ευρώ, ενώ η πλήρης εξαγορά πέντε ετών θα ανέβαζε το συνολικό κόστος στα 7.200 ευρώ.
Τα ποσά αυτά είναι ενδεικτικά και βασίζονται στο σενάριο εφαρμογής εισφοράς 6%. Ο τελικός τρόπος υπολογισμού δεν έχει ακόμη αποφασιστεί.
Παραδείγματα για ασφαλισμένους με 10 και 12 χρόνια
Το πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει η νέα δυνατότητα γίνεται πιο σαφές μέσα από δύο ενδεικτικά παραδείγματα.
Ασφαλισμένος με 12 χρόνια επικουρικής ασφάλισης και αποδοχές 1.500 ευρώ χρειάζεται ακόμη τρία χρόνια ή 36 μήνες για να συμπληρώσει τη 15ετία. Εάν το κόστος διαμορφωθεί στα 90 ευρώ ανά μήνα αναγνώρισης, θα πρέπει να καταβάλει συνολικά 3.240 ευρώ για να καλύψει το κενό.
Στην περίπτωση ασφαλισμένου με 10 χρόνια επικουρικής ασφάλισης και τις ίδιες αποδοχές, θα απαιτούνταν η αναγνώριση πέντε ετών ή 60 μηνών. Εφόσον επιτραπεί η εξαγορά ολόκληρης της πενταετίας, το κόστος θα έφτανε περίπου στα 5.400 ευρώ.
Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, η καταβολή του ποσού θα μπορούσε να μετατρέψει έναν ανεπαρκή ασφαλιστικό χρόνο σε θεμελιωμένο δικαίωμα επικουρικής σύνταξης.
Τι ισχύει σήμερα για τη 15ετία
Με τον νόμο 5078/2023 ενοποιήθηκαν οι βασικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση επικουρικής σύνταξης σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Οι ασφαλισμένοι στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ δικαιούνται επικουρική σύνταξη γήρατος εφόσον έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 15 έτη ή 4.500 ημέρες ασφάλισης και παράλληλα συνταξιοδοτούνται για την ίδια αιτία από τον κλάδο κύριας ασφάλισης.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ο ασφαλισμένος πληροί τις προϋποθέσεις για την κύρια σύνταξη αλλά έχει λιγότερες από 4.500 ημέρες στην επικουρική.
Με το σημερινό πλαίσιο δεν υπάρχει ειδική δυνατότητα εξαγοράς πλασματικού χρόνου αποκλειστικά για να συμπληρωθεί η απαιτούμενη 15ετία στην επικουρική ασφάλιση. Αυτό είναι το κενό που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η υπό εξέταση παρέμβαση.
Τι μπορεί να αλλάξει για χιλιάδες ασφαλισμένους
Εάν η ρύθμιση πάρει τελικά τον δρόμο της νομοθέτησης, θα δώσει μια δεύτερη ευκαιρία σε ασφαλισμένους οι οποίοι έχουν καταβάλει εισφορές επί σειρά ετών, αλλά βρίσκονται λίγο πριν από το απαιτούμενο όριο.
Για κάποιον με 13 ή 14 χρόνια επικουρικής ασφάλισης, για παράδειγμα, η δυνατότητα εξαγοράς ακόμη και ενός ή δύο ετών θα μπορούσε να είναι αρκετή για να ξεκλειδώσει μια παροχή που διαφορετικά δεν θα λάμβανε. Αντίστοιχα, η αναγνώριση έως πέντε ετών θα άνοιγε τον δρόμο και για ασφαλισμένους που απέχουν περισσότερο από τη 15ετία.
Το οικονομικό όφελος θα πρέπει βέβαια να σταθμίζεται σε σχέση με το κόστος της εξαγοράς και το ύψος της επικουρικής σύνταξης που αναμένεται να λάβει κάθε ασφαλισμένος.
Προς το παρόν, πάντως, πρόκειται για σενάριο που βρίσκεται υπό επεξεργασία και όχι για ισχύουσα ρύθμιση. Κρίσιμες παράμετροι παραμένουν ανοιχτές, μεταξύ των οποίων το ανώτατο όριο των πλασματικών ετών, οι κατηγορίες χρόνου που θα μπορούν να αναγνωριστούν, ο τρόπος εξαγοράς και το ακριβές κόστος.
Οι τελικές αποφάσεις θα καθορίσουν τόσο τον αριθμό των δικαιούχων όσο και το κατά πόσο η νέα δυνατότητα θα αποτελέσει στην πράξη μια οικονομικά συμφέρουσα «γέφυρα» προς την επικουρική σύνταξη για όσους σήμερα βρίσκονται λίγα χρόνια μακριά από την απαιτούμενη 15ετία.
Διαβάστε ακόμη
FT: Ας απολαύσουμε την ιδιαίτερη στιγμή όπου η Ελλάδα μπορεί και συμβουλεύει τη Γερμανία
Τράπεζες: Ανοίγει η βεντάλια των χορηγήσεων – Νέοι παίκτες θα διεκδικήσουν μερίδιο αγοράς
Γιατί είναι δύσκολο να πάρουμε αποφάσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.