Η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων αλλάζει γρήγορα τις απαιτήσεις από τους εργαζόμενους, ιδιαίτερα όσους βρίσκονται στην αρχή της επαγγελματικής τους διαδρομής. Καθώς ολοένα περισσότερες εργασίες αυτοματοποιούνται, το ερώτημα για τους φοιτητές και τους νέους εργαζόμενους δεν είναι πλέον μόνο ποιες τεχνικές γνώσεις πρέπει να αποκτήσουν, αλλά ποιες ανθρώπινες δεξιότητες θα εξακολουθήσουν να έχουν αξία.
Σύμφωνα με την Aparna Nair, υπεύθυνη ανθρώπινου δυναμικού, ηγεσίας και εταιρικής κουλτούρας της IBM, δύο ικανότητες ξεχωρίζουν: η κριτική σκέψη και η ικανότητα λήψης αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας και αμφισημίας.
«Οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας πρέπει να επικεντρωθούν στο να αναπτύξουν πραγματικά κριτική σκέψη και κρίση», επισημαίνει, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογία θα αλλάξει γρήγορα πολλές πτυχές της εργασίας, ενώ άλλες παραμένουν προς το παρόν αποκλειστικά ανθρώπινη υπόθεση.
Η κριτική σκέψη αποκτά μεγαλύτερη αξία
Τα ευρήματα έρευνας της IBM, στην οποία συμμετείχαν 1.500 στελέχη ανθρώπινου δυναμικού και 8.800 εργαζόμενοι από όλο τον κόσμο, αναδεικνύουν ένα ενδιαφέρον χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών.
Περίπου 57% των στελεχών HR θεωρούν την κριτική σκέψη σημαντική δεξιότητα στην εποχή της AI, έναντι 49% των εργαζομένων. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση όσον αφορά την ικανότητα λήψης αποφάσεων όταν οι συνθήκες είναι αβέβαιες ή αμφίσημες: τη θεωρεί σημαντική το 48% των στελεχών, αλλά μόλις το 29% των εργαζομένων.
Το χάσμα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει ολοένα περισσότερες εργασίες που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν ανθρώπινη επεξεργασία.
Η επαλήθευση των πληροφοριών και των δεδομένων που χρησιμοποιούνται από τα συστήματα AI αποτελεί έναν από τους τρόπους με τους οποίους οι εργαζόμενοι μπορούν να καλλιεργήσουν την κρίση τους. Η ικανότητα να αμφισβητούν ένα αποτέλεσμα, να εξετάζουν αν τα δεδομένα είναι αξιόπιστα και να εντοπίζουν πιθανά λάθη γίνεται ακόμη πιο σημαντική όσο αυξάνεται η χρήση της τεχνολογίας.
Την ίδια ώρα, όμως, αρκετοί εργαζόμενοι εκφράζουν ανησυχία ότι η υπερβολική εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα.
Στην έρευνα της IBM, τρεις στους τέσσερις εργαζομένους που ανησυχούν για την επίδραση της AI δήλωσαν ότι η τεχνολογία έχει ήδη αρχίσει να υπονομεύει ορισμένες δεξιότητές τους. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η κριτική σκέψη, την οποία το 57% των στελεχών θεωρεί κρίσιμη για την επαγγελματική επιτυχία.
Πώς καλλιεργούνται οι ανθρώπινες δεξιότητες
Η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης δεν απαιτεί απαραίτητα κάποια ειδική εκπαίδευση. Μπορεί να ξεκινήσει από τον τρόπο με τον οποίο κάποιος επεξεργάζεται τις πληροφορίες και παίρνει καθημερινές αποφάσεις.
Η σκέψη σε μια διαφορετική γλώσσα, η συνήθεια να τίθενται περισσότερες ερωτήσεις, η προσπάθεια να εξετάζονται οι πιθανές συνέπειες μιας επιλογής αρκετά βήματα μπροστά και η παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο λαμβάνουν αποφάσεις πιο έμπειρα στελέχη μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη αυτών των ικανοτήτων.
Εξίσου σημαντικό είναι οι νέοι εργαζόμενοι να μπορούν να δείξουν στους υποψήφιους εργοδότες ότι διαθέτουν κρίση και ανεξάρτητη σκέψη.
Μια επιλογή είναι να δημοσιεύουν στο LinkedIn τις απόψεις και την ανάλυσή τους πάνω σε ζητήματα του κλάδου τους. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να παρουσιάσουν όχι μόνο τις γνώσεις τους, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούν ένα ζήτημα και καταλήγουν σε συμπεράσματα.
Ανάλογα, σε μια συνέντευξη ή σε μια διαδικασία αξιολόγησης, ένας υποψήφιος μπορεί να εξηγήσει γιατί επέλεξε να ολοκληρώσει μια εργασία μόνος του και σε ποιο σημείο χρησιμοποίησε την AI, καθώς και ποια ήταν η λογική πίσω από την απόφασή του.
Η AI ως εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο της κρίσης
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για έναν εργαζόμενο που βρίσκεται στα πρώτα βήματα της καριέρας του. Μπορεί να επιταχύνει εργασίες, να βοηθήσει στην αναζήτηση πληροφοριών και να λειτουργήσει ως υποστηρικτικό εργαλείο.
Υπάρχει, όμως, μια κρίσιμη γραμμή που δεν πρέπει να ξεπεραστεί: η AI δεν θα πρέπει να αναλαμβάνει τη λήψη αποφάσεων αντί για τον εργαζόμενο.
Η Bonnie Dilber, ανώτερη διευθύντρια προσέλκυσης ταλέντων στη Zapier, προειδοποιεί ότι η διαρκής προσφυγή στην τεχνολογία για αποφάσεις μπορεί να στερήσει από τους εργαζομένους την ευκαιρία να αποκτήσουν τις γνώσεις και την εξειδίκευση που χρειάζονται.
Η λογική, όπως την περιγράφει, είναι αντίστροφη από την εύκολη λύση: πρώτα ο εργαζόμενος πρέπει να αποκτήσει γνώση, να διαμορφώσει άποψη και να ασκήσει τη δική του κρίση και στη συνέχεια να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους νεότερους εργαζόμενους, οι οποίοι βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία οικοδόμησης επαγγελματικής εμπειρίας. Αν η τεχνολογία αναλαμβάνει από νωρίς κάθε δύσκολη πνευματική εργασία, υπάρχει ο κίνδυνος να περιοριστεί η ίδια η διαδικασία μέσα από την οποία αναπτύσσεται η επαγγελματική επάρκεια.
Οι δεξιότητες που αντέχουν στην εποχή της AI
Η τεχνολογία αναμένεται να μεταβάλει τη ζήτηση για πολλές τεχνικές δεξιότητες. Κάποιες θα γίνουν περισσότερο περιζήτητες, ενώ άλλες μπορεί να χάσουν μέρος της αξίας τους καθώς αυτοματοποιούνται.
Η κριτική σκέψη και η ικανότητα αξιολόγησης της ποιότητας, όμως, αναμένεται να παραμείνουν σημαντικές ανεξάρτητα από αυτές τις αλλαγές.
Για τους νέους που εισέρχονται τώρα στην αγορά εργασίας, το μήνυμα είναι επομένως διαφορετικό από την απλή προτροπή να μάθουν να χρησιμοποιούν καλύτερα την AI. Το ζητούμενο είναι να γνωρίζουν πότε πρέπει να εμπιστεύονται την τεχνολογία, πότε πρέπει να την αμφισβητούν και πότε πρέπει να βασίζονται στη δική τους κρίση.
Σε μια αγορά εργασίας όπου η AI μπορεί να παράγει απαντήσεις όλο και πιο γρήγορα, η αξία του ανθρώπου μπορεί τελικά να βρίσκεται λιγότερο στην ταχύτητα παραγωγής και περισσότερο στην ικανότητα να θέτει τις σωστές ερωτήσεις, να αξιολογεί τις απαντήσεις και να παίρνει τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.