Νέα επιβάρυνση για νοικοκυριά και επιχειρήσεις φέρνει η διεθνής ενεργειακή αναταραχή, καθώς οι εξελίξεις στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής και της Ουκρανίας μεταφέρονται στις τιμές των καυσίμων, του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας.
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην αγορά εντείνει τις ανησυχίες για έναν δύσκολο ενεργειακά χειμώνα, με το κόστος θέρμανσης και μετακίνησης να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες πίεσης για τα εισοδήματα των καταναλωτών.
Η τιμή της βενζίνης έχει ήδη ξεπεράσει το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο στην αντλία, ενώ οι εκτιμήσεις της αγοράς δείχνουν ότι η άνοδος μπορεί να συνεχιστεί, καθώς οι πιέσεις εμφανίζονται πλέον σε όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού.
Η βενζίνη
Η αύξηση του κόστους δεν περιορίζεται στην τελική τιμή που βλέπει ο καταναλωτής. Η πίεση έχει μεταφερθεί ήδη και στο επίπεδο των διυλιστηρίων, με τη μέση τιμή διάθεσης της βενζίνης, μαζί με τους φόρους, να διαμορφώνεται πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η τελική τιμή στην αντλία μπορεί να κινηθεί κοντά στα 2,20 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης ακολουθεί ανοδική πορεία λόγω της μεγαλύτερης αύξησης της διεθνούς τιμής του.
Από την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης στο Ιράν, η επιβάρυνση για τους Έλληνες καταναλωτές είναι σημαντική: η βενζίνη έχει αυξηθεί κατά περίπου 22,7%, ενώ το ντίζελ κίνησης κατά 34,7%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πίεση που αναμένεται να εμφανιστεί στο πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί σε επίπεδα κατά 65%-70% υψηλότερα σε σχέση με την έναρξη της περσινής περιόδου.
Το φυσικό αέριο
Ο ενεργειακός λογαριασμός επιβαρύνεται επιπλέον από την πορεία του φυσικού αερίου, καθώς η τιμή στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF παραμένει πάνω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι περίπου 31 ευρώ πριν από την έναρξη της κρίσης στο Ιράν.
Βασικοί παράγοντες πίεσης είναι τα χαμηλότερα αποθέματα της Ευρώπης ενόψει του χειμώνα, αλλά και η περιορισμένη διαθεσιμότητα υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη διεθνή αγορά.
Οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου στο 67% της χωρητικότητάς τους, επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο σε σχέση με πέρυσι και το χαμηλότερο για τη συγκεκριμένη εποχή των τελευταίων 15 ετών.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει την ευαισθησία της αγοράς στις διεθνείς αναταράξεις, καθώς οι ανάγκες για θέρμανση αυξάνονται σημαντικά κατά τους χειμερινούς μήνες.
Η πίεση μεταφέρεται και στο ηλεκτρικό ρεύμα
Η άνοδος του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα και την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το εισαγόμενο καύσιμο εξακολουθεί να έχει σημαντική συμμετοχή στο ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας.
Με το φυσικό αέριο να αποτελεί έως και το 40% της ηλεκτροπαραγωγής, οι διεθνείς μεταβολές στις τιμές του μεταφέρονται γρήγορα στο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Το αποτέλεσμα είναι νέα πίεση στις τιμές χονδρικής, με τον κίνδυνο μέρος αυτής της επιβάρυνσης να φτάσει σταδιακά στους τελικούς λογαριασμούς καταναλωτών και επιχειρήσεων.
Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι κρατούν ψηλά τις τιμές
Η αγορά πετρελαίου εξακολουθεί να κινείται σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, καθώς οι τιμές σταθεροποιούνται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι μετά την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού ενισχύονται από τις συνεχιζόμενες επιθέσεις στην περιοχή, αλλά και από την καθυστέρηση στις συζητήσεις για πιθανή συμφωνία που θα μπορούσε να επηρεάσει τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, η αγορά έχει χάσει τα «μαξιλάρια» που είχαν συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών μετά την προηγούμενη φάση της κρίσης.
Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του σαουδαραβικού αγωγού East-West Pipeline, μετά από επίθεση με drones, περιόρισε τη διαθέσιμη προσφορά κατά περίπου 4-5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση σε κρίσιμα ενεργειακά περάσματα, όπως τα Στενά του Μπαμπ αλ Μαντέμπ, εξακολουθεί να δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τις διεθνείς μεταφορές πετρελαίου.
Περιορισμένα περιθώρια πριν από τον χειμώνα
Στην εξίσωση προστίθενται και άλλοι παράγοντες, όπως η επιστροφή της Κίνας στην αγορά πετρελαίου μετά τη χαλάρωση περιορισμών στις εισαγωγές καυσίμων, αλλά και η μείωση των ρωσικών εξαγωγών καυσίμων λόγω των επιθέσεων στις διυλιστηριακές εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου που απελευθερώθηκαν από πολλές χώρες στην πρώτη φάση της κρίσης έχουν πλέον μειωθεί. Τα περίπου 400 εκατ. βαρέλια που διοχετεύθηκαν στην αγορά θα πρέπει κάποια στιγμή να αναπληρωθούν, δημιουργώντας πιθανές νέες πιέσεις στις τιμές.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιαίτερα απαιτητικό ενεργειακό περιβάλλον, στο οποίο νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν αυξημένο κόστος και περιορισμένα περιθώρια αντίδρασης ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Διαβάστε ακόμη
Η «κατάρα των 30»: Πώς είναι να κλείνεις τα 30 το 2026;
Γιατί ο υποτιμημένος χαλκός γίνεται το νέο πολύτιμο μέταλλο
ΔΕΗ: Μοντέλο Κωτσόβολος στη Ρουμανία με το βλέμμα στη Flanco
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.