Υπάρχει ένα συγκεκριμένο νησί, μικρό σε μέγεθος, που η όψη του πολύ γρήγορα μπορεί να λειτουργήσει σαν «χρονοκάψουλα». Ένα ταξίδι στο παρελθόν. Το νησί Πέριμ της Υεμένης, με το άγονο, σεληνιακό τοπίο από άμμο και βράχια, μοιάζει με μια γη που ο χρόνος λησμόνησε. Η γεωγραφική του θέση, ωστόσο, το έχει τοποθετήσει στην καρδιά μιας άκρως σύγχρονης σύγκρουσης.
Κι αυτό γιατί το Πέριμ δεσπόζει στο Στενό του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, ένα γεωπολιτικό σημείο ανάσχεσης που απέκτησε τεράστια σημασία αφότου ο πόλεμος του Τραμπ με το Ιράν ουσιαστικά παρέλυσε τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Για να διατηρηθεί η ροή της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας και να συγκρατηθούν οι τιμές, η Σαουδική Αραβία διοχέτευσε μέρος των εξαγωγών πετρελαίου της προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας το Ορμούζ.
Τώρα, όμως, οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, ο ισχυρότερος περιφερειακός σύμμαχος του Ιράν, έχουν εξαπολύσει επίθεση που θα μπορούσε να τους δώσει τον έλεγχο του Πέριμ και μαζί τη δυνατότητα να απειλήσουν τη διέλευση πλοίων από αυτή τη στενή θαλάσσια πύλη.
Περιφερειακές πηγές ανέφεραν στο CNN ότι οι Χούθι πραγματοποιούν σφοδρή προέλαση προς τη Μόχα, ένα κρίσιμο παράκτιο προπύργιο περίπου 50 μίλια βόρεια του νησιού.
Το νησί που ελέγχει μια παγκόσμια ενεργειακή αρτηρία
Η στρατηγική σημασία του Πέριμ δεν είναι καινούργια. Βρίσκεται στο στενότερο σημείο του πορθμού, όπου μόλις 12 μίλια χωρίζουν το Κέρας της Αφρικής από την Αραβική Χερσόνησο. Στο παρελθόν αποτέλεσε πολύτιμο σημείο για αυτοκρατορίες και περιφερειακές δυνάμεις, ενώ χρησιμοποιήθηκε ακόμη και ως σταθμός ανεφοδιασμού των πλοίων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας που ταξίδευαν προς την Ινδία.
Σήμερα, η αποστολή των κυβερνητικών δυνάμεων που υπερασπίζονται το Πέριμ —γνωστό και ως Μαγιούν— έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Για περισσότερο από μία δεκαετία, ο εμφύλιος πόλεμος της Υεμένης έμοιαζε με μια μακρινή περιφερειακή σύγκρουση. Όμως, καθώς οι μάχες κλιμακώνονται και οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι κινούνται προς τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, η Υεμένη μετατρέπεται σε ακόμη ένα μέτωπο της αντιπαράθεσης Ουάσιγκτον-Τεχεράνης.
Οι Χούθι ελέγχουν ήδη την πρωτεύουσα της Υεμένης, μεγάλες περιοχές στα βορειοδυτικά και το μεγαλύτερο τμήμα της ακτογραμμής της Ερυθράς Θάλασσας βόρεια του Πέριμ.
Το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ ως δεύτερο μέτωπο πίεσης
Το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ μπορεί πλέον να εξελιχθεί στο μικρότερο «δίδυμο» των Στενών του Ορμούζ. Μέσω των Χούθι, το Ιράν θα μπορούσε να αυξήσει την οικονομική και πολιτική πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ, προκαλώντας νέες αναταράξεις στις τιμές του πετρελαίου ενόψει και των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών του Νοεμβρίου.
«Λέγαμε στον κόσμο ότι αυτό είναι ένα ιρανικό σχέδιο, αλλά κανείς δεν άκουγε τους Υεμενίτες τότε. Τώρα το ζήτημα έγινε γεωπολιτικό», δήλωσε στο CNN ο Ταρίκ Σάλεχ, αντιπρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Ο Σάλεχ, ανιψιός του ανατραπέντος προέδρου Αλί Αμπντουλάχ Σάλεχ και πρώην σύμμαχος των Χούθι, παραμένει ένας από τους λίγους κορυφαίους πολιτικούς και στρατιωτικούς ηγέτες που εξακολουθούν να βρίσκονται εντός της χώρας.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι έχει επιζήσει από πολλές απόπειρες δολοφονίας και ότι το Ιράν τον θέλει νεκρό. Προειδοποιεί μάλιστα ότι, εάν οι Χούθι καταλάβουν το Πέριμ και αποκτήσουν τον έλεγχο του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, θα απαιτηθεί τεράστια διεθνής στρατιωτική δύναμη και η κινητοποίηση πολεμικών ναυτικών για την απομάκρυνσή τους.
Από τον εμφύλιο στον ευρύτερο πόλεμο
Ο εμφύλιος πόλεμος της Υεμένης ξέσπασε το 2014, όταν οι Χούθι κατέλαβαν τη Σαναά και ανάγκασαν τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση σε εξορία. Έναν χρόνο αργότερα, η Σαουδική Αραβία ηγήθηκε στρατιωτικής εκστρατείας εναντίον τους, ενώ το Ιράν τους παρείχε όπλα και εκπαίδευση και ασκούσε επιρροή στις αποφάσεις τους.
Το αποτέλεσμα είναι μια κατακερματισμένη χώρα. Οι Χούθι ελέγχουν την πρωτεύουσα και τα βορειοδυτικά, ενώ η κυβέρνηση και οι σύμμαχοί της κατέχουν μεγάλο μέρος του νότου και της ανατολής. Περίπου 22 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται ακόμη ανθρωπιστική βοήθεια.
Μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου και τον πόλεμο στη Γάζα, οι Χούθι άρχισαν επιθέσεις κατά του Ισραήλ και της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απάντησαν με αεροπορικά πλήγματα, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ κατέταξε το 2025 τους Χούθι στις τρομοκρατικές οργανώσεις.
Η νέα επίθεση των ανταρτών εναντίον της κυβέρνησης της Υεμένης ξεκίνησε τον Ιούλιο και διέλυσε μια άτυπη τετραετή εκεχειρία με τη Σαουδική Αραβία, συνδέοντας ακόμη περισσότερο τον εμφύλιο με τον ευρύτερο πόλεμο του Ιράν.
Η ρήξη με τη Σαουδική Αραβία
Καθοριστικό επεισόδιο αποτέλεσε η διαμάχη γύρω από ένα ιρανικό επιβατικό αεροσκάφος. Αρχικά, η Σαουδική Αραβία του επέτρεψε να προσγειωθεί στη Σαναά και να μεταφέρει αντιπροσωπεία των Χούθι στην κηδεία του Αλί Χαμενεΐ.
Όταν όμως επέστρεψε δέκα ημέρες αργότερα, το Ριάντ αρνήθηκε την προσγείωσή του, λόγω υποψιών ότι μετέφερε στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης και στρατιωτικό εξοπλισμό. Σαουδαραβικά αεροσκάφη έπληξαν τον διάδρομο του αεροδρομίου, αναγκάζοντας το αεροπλάνο να κατευθυνθεί προς τη Χοντέιντα.
Το περιστατικό αποτέλεσε σημείο καμπής. Οι Χούθι απάντησαν κηρύσσοντας ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας και απειλώντας πλοία που μεταφέρουν σαουδαραβικές εξαγωγές μέσω του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ. Παράλληλα, εξαπέλυσαν πυραύλους και drones εναντίον πετρελαϊκών υποδομών, αεροδρομίων και άλλων στόχων στο βασίλειο.
Η συγκυρία ευνοεί αντικειμενικά την Τεχεράνη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε κίνηση των Χούθι υπαγορεύεται από το Ιράν. Όπως σημειώνει ο αναλυτής Μοχάμεντ Αλ-Μπάσα, «δεν είναι μια σχέση υποταγής, αλλά είναι στο ίδιο κρεβάτι μαζί».
Η νέα ισχύς των Χούθι
Οι Χούθι έχουν και δικά τους κίνητρα. Σύμφωνα με τον Φαρέα Αλ-Μουσλίμι του Chatham House, χρειάζονταν μια σύγκρουση για να αποσπάσουν την προσοχή από τα εσωτερικά προβλήματα και να δείξουν ότι μπορούν να αναγκάσουν τη Σαουδική Αραβία να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις.
Η εξασθένηση άλλων συμμάχων του Ιράν, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο, αλλά και η πτώση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία έχουν παράλληλα αναβαθμίσει τη θέση των Χούθι στον λεγόμενο «άξονα της αντίστασης».
Ο Νασρ αλ-Ντιν Αμέρ, επικεφαλής του πρακτορείου Saba που ελέγχεται από τους Χούθι, υποστηρίζει ότι στόχος της στρατιωτικής εκστρατείας είναι «να σπάσει η πολιορκία» που, όπως λέει, έχει επιβάλει η Σαουδική Αραβία εδώ και 12 χρόνια.
Βυθίζεται η κίνηση πετρελαίου στην Ερυθρά Θάλασσα
Οι συνέπειες για το παγκόσμιο εμπόριο είναι ήδη ορατές. Πριν από τρία χρόνια, περίπου το 10% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου περνούσε από το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, ο όγκος αυτός έχει πλέον μειωθεί περισσότερο από το μισό και μια παρατεταμένη εκστρατεία των Χούθι θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ασφυξία στη διαδρομή.
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος πλήττει την καθημερινότητα των κατοίκων. Ψαράδες καταγγέλλουν ότι οι επιθέσεις με drones καταστρέφουν τις δουλειές τους, ενώ η κίνηση των πλοίων έχει περιοριστεί δραματικά.
Στη Μόχα, τη σημαντικότερη πόλη της Ερυθράς Θάλασσας που εξακολουθεί να ελέγχεται από την κυβέρνηση, τα σημάδια της σύγκρουσης είναι εμφανή. Περισσότεροι από 25 πύραυλοι των Χούθι έπληξαν πρόσφατα το λιμάνι, ενώ εμπορικά πλοία ξεφόρτωναν.
Δεκαέξι άνθρωποι σκοτώθηκαν, 22 τραυματίστηκαν και έξι εμπορικά πλοία βυθίστηκαν. Σύμφωνα με τον διευθυντή του λιμανιού, στόχος των Χούθι είναι να διαλύσουν την οικονομία.
Η εικόνα είναι αυτή μιας χώρας ήδη εξαντλημένης από περισσότερο από μία δεκαετία πολέμου, η οποία βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο μιας πολύ μεγαλύτερης γεωπολιτικής αναμέτρησης. Και το μικρό Πέριμ μπορεί να αποδειχθεί ένα από τα κρισιμότερα σημεία για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Διαβάστε ακόμη
Η Ελλάδα αναβαθμίζεται διπλά, οι «μεγάλοι» μετρούν το κόστος της κρίσης
Σπύρος Θεοδωρόπουλος: Πώς η πώληση της Νίκας «απελευθέρωσε» τη νέα Bespoke
E.In.S.: Αντίστροφη μέτρηση για deals σε ΑΙ και Blockchain – Η είσοδος στην άμυνα και το ανεκτέλεστο
Για όλες τις υπόλοιπεςειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.