Το θολό τοπίο που δημιουργεί η ακυρωτική απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, μετά την προσφυγή του Δήμου Σαμοθράκης για τα υπεράκτια αιολικά, επαναφέρει την αβεβαιότητα στον σχεδιασμό των πρώτων πιλοτικών έργων στο Βόρειο Αιγαίο.
Στελέχη των εταιρειών που εμπλέκονται με το φιλόδοξο πρότζεκτ συνολικής ισχύος περίπου 600 MW, εκτιμούν ότι η εξέλιξη μπορεί να μεταθέσει από ένα έως τρία χρόνια το χρονοδιάγραμμα για τις δύο πιλοτικές επενδύσεις της ΔΕΗ και της κοινοπραξίας ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή-Motor Oil στην θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης.
Η ελληνική εκκρεμότητα συμπίπτει με μια δύσκολη διεθνή συγκυρία για τα υπεράκτια αιολικά. Ο κλάδος έχει περάσει τα τελευταία δύο χρόνια από σαράντα κύματα, λόγω του αυξημένου κόστους, των υψηλών επιτοκίων και των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο επιδείνωσε το κλίμα αβεβαιότητας, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση έχει στραφεί κατά της αιολικής ενέργειας, με πάγωμα έργων και τερματισμό μισθώσεων για offshore πάρκα και υπέρ των επενδύσεων με συμβατικά καύσιμα.
Στην Ελλάδα, η δικαστική εκκρεμότητα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο κρατικός σχεδιασμός για τα υπεράκτια αιολικά επιχειρεί να ανεβάσει ρυθμούς και να περάσει από την αδράνεια στην προετοιμασία των πρώτων έργων. Η πρόκληση είναι διπλή καθώς από τη μία πρέπει να αρθούν τα εμπόδια που προκάλεσε η δικαστική απόφαση κατά της άδειας παραγωγής του έργου και, από την άλλη, να διατηρηθεί η επενδυτική δυναμική σε μια αγορά που απαιτεί υψηλά κεφάλαια, ώριμες λιμενικές υποδομές και μακρύ χρόνο προετοιμασίας.
Μιλώντας τις προηγούμενες μέρες στο φόρουμ του Ελληνογαλλικού Επιμελητηρίου, η επικεφαλής του προγράμματος υπεράκτιων αιολικών της ΕΔΕΥΕΠ, Φλώρα Καραθανάση, περιέγραψε τα βήματα που έχουν ήδη γίνει για τη θεσμική και τεχνική ωρίμανση του προγράμματος αλλά και τί ακολουθεί.
Το Εθνικό Πρόγραμμα και τα Προεδρικά Διατάγματα
Σύμφωνα με την ίδια, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών έχει ήδη υποβληθεί προς έγκριση και έχει λάβει τους απαιτούμενους περιβαλλοντικούς όρους. Το επόμενο στάδιο είναι η έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων, τα οποία θα οριοθετούν τις επιμέρους θαλάσσιες περιοχές και θα καθορίζουν τους όρους ανάπτυξης, καθώς και την εγκατεστημένη ισχύ των έργων.
Πρόκειται για τη δεύτερη, πιο συγκεκριμένη, νομική θωράκιση του σχεδιασμού. Μέσα στον Ιούνιο συστάθηκε και η εταιρεία ειδικού σκοπού, με αντικείμενο τη συλλογή κρίσιμων δεδομένων πεδίου: ανεμολογικών, γεωλογικών, γεωφυσικών, γεωτεχνικών και περιβαλλοντικών. Τα στοιχεία αυτά θα μειώσουν το ρίσκο για τους επενδυτές, αλλά θα δώσουν και στο Δημόσιο καλύτερη βάση για να βελτιώνει τον σχεδιασμό και τις αποφάσεις του.
Αναζητείται ισχυρό σχήμα για τις έρευνες
Η εταιρεία ειδικού σκοπού, που σήμερα αποτελεί κατά 100% θυγατρική της ΕΔΕΥΕΠ, αναζητεί πλέον διευρυμένη μετοχική βάση και χρηματοδοτικά στηρίγματα, ώστε να μπορεί να καλύψει το κόστος των αναγκαίων ερευνών και μελετών.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ προκρίνει τη μη συμμετοχή του ΑΔΜΗΕ στο SPV, κατόπιν σχετικής εισήγησης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων. Η ΡΑΑΕΥ φέρεται να θεωρεί ότι η συμμετοχή του Διαχειριστή στο συγκεκριμένο εταιρικό σχήμα είναι ασυμβίβαστη με τη ρυθμιζόμενη δραστηριότητά του και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να λάβει τη σχετική έγκριση.
Η συζήτηση για τη διεύρυνση της μετοχικής σύνθεσης συνεχίζεται πλέον με στόχο την ένταξη τραπεζικών ιδρυμάτων, αλλά και ιδιωτικών επιχειρήσεων που συνδέονται με την ανάπτυξη του Εθνικού Προγράμματος Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων. Ζητούμενο είναι να διαμορφωθεί ένα συμπαγές σχήμα με χρηματοδοτική επάρκεια, ικανό να χρηματοδοτήσει την προεργασία πάνω στην οποία θα στηριχθούν οι επόμενες επενδυτικές αποφάσεις.
Οι κανόνες των διαγωνισμών και ο ηλεκτρικός χώρος
Σημαντικό βήμα αποτελεί, κατά την ΕΔΕΥΕΠ, και η έκδοση δύο υπουργικών αποφάσεων. Η πρώτη θέτει τις βασικές αρχές της διαγωνιστικής διαδικασίας που θα ακολουθηθεί τα επόμενα χρόνια: κριτήρια και όρους συμμετοχής των επενδυτών, σύνδεση των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης με τον πληθωρισμό και περιορισμό στον αριθμό των περιοχών που μπορεί να κερδίσει ένας επενδυτής, με στόχο τη διασφάλιση του ανταγωνισμού.
Θα ακολουθήσει, λίγο πριν από την έναρξη των διαγωνισμών, δεύτερη και αναλυτικότερη απόφαση για τους ειδικούς όρους της διαδικασίας.
Η άλλη υπουργική απόφαση αφορά τον ηλεκτρικό χώρο, δηλαδή τη δυνατότητα διασύνδεσης των θαλάσσιων πάρκων με το σύστημα. Έχει ήδη προβλεφθεί δέσμευση ηλεκτρικού χώρου 2,35 GW, ποσότητα που υπερκαλύπτει τον πρώτο στόχο των 1,9 GW. Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς χωρίς εξασφαλισμένη πρόσβαση στο δίκτυο, ακόμη και ώριμα έργα δεν μπορούν να προχωρήσουν.
Από τα 2 GW στα 5 GW
Παράλληλα, η ΕΔΕΥΕΠ ολοκληρώνει την μελέτη για τα οφέλη των υπεράκτιων αιολικών σε επίπεδο ηλεκτρικού συστήματος και συγκεκριμένα τη συμβολή τους στην ευστάθεια, την επίδρασή τους στις τιμές, τη μείωση εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας και την ενίσχυση του εξαγωγικού δυναμικού. Όπως αναφέρθηκε τα βασικά συμπεράσματα αναμένονται έως το τέλος του μήνα.
Στο στάδιο της προετοιμασίας βρίσκεται και η δεύτερη στρατηγική μελέτη, με τη συμμετοχή εταιρείας γαλλικών συμφερόντων που διαθέτει εμπειρία στα πλωτά αιολικά. Θα καταγράψει τα κενά στις λιμενικές υποδομές και στην εφοδιαστική αλυσίδα, ώστε να προσδιοριστούν οι επενδύσεις που χρειάζονται για τους πρώτους στόχους των 2 GW, αλλά και για μια προοπτική ανάπτυξης 4 έως 5 GW μέσα στην επόμενη δεκαετία με δεκαπενταετία.
Η τοπική κοινωνία στο επίκεντρο
Η υπόθεση της Σαμοθράκης αναδεικνύει, πάντως, ότι η θεσμική και τεχνική ωρίμανση δεν αρκεί από μόνη της για να περιορίσει τις τοπικές αντιδράσεις και τις δικαστικές προσφυγές.
Ο δήμαρχος Σαμοθράκης, Αθανάσιος Βίτσας, έχει ταχθεί υπέρ της ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών στην ανοιχτή θάλασσα, εστιάζοντας όμως τις αντιρρήσεις του στη χωροθέτηση και στην κλίμακα του συγκεκριμένου έργου. Κατά τον ίδιο, η εγγύτητα στις ακτές δημιουργεί κινδύνους για την αλιεία, το θαλάσσιο οικοσύστημα και την τουριστική φυσιογνωμία του νησιού.
Ο κ. Βίτσας υποστηρίζει ότι η δικαστική προσφυγή αποτέλεσε έσχατη επιλογή, καθώς τα αιτήματα του Δήμου προς το ΥΠΕΝ και την ΕΔΕΥΕΠ για ενημέρωση και συμμετοχή έμειναν αναπάντητα. Δηλώνει, πάντως, ανοιχτός σε θεσμικό διάλογο, προτάσσοντας ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις και ενεργειακές κοινότητες που θα καλύπτουν τις ανάγκες της Σαμοθράκης και θα αποφέρουν άμεσο όφελος στην τοπική κοινωνία.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η εκκρεμότητα της Σαμοθράκης θα αποτελέσει απλώς μια καθυστέρηση ή αν θα επιβάλει συνολικό επανασχεδιασμό. Για την αγορά, η απάντηση θα κρίνει όχι μόνο την τύχη των δύο πιλοτικών έργων, αλλά και το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να προσελκύσει επενδυτές σε έναν κλάδο όπου η αβεβαιότητα κοστίζει ακριβά.
Διαβάστε ακόμη
Eurogroup: Μάχη για ευρωπαϊκή λύση και μέτρα στήριξης πριν από τη Σύνοδο Κορυφής
Χτύπησαν crude tanker μια ανάσα από τις ακτές του Ομάν
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.