Καθώς οι πυρκαγιές απειλούσαν ολοένα και περισσότερες χώρες, η Ευρώπη βρέθηκε για άλλη μια φορά αντιμέτωπη με μια δυσάρεστη πραγματικότητα: ένας πλανήτης που θερμαίνεται με ταχείς ρυθμούς απειλεί να καταστήσει ορισμένες περιοχές της ηπείρου μη ασφαλίσιμες.
Οι πυρκαγιές που έσπασαν κάθε ρεκόρ — οι οποίες ανάγκασαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, κατέστρεψαν την άγρια φύση και απείλησαν πόλεις που κάποτε θεωρούνταν απρόσβλητες από τις πυρκαγιές — αποτελούν το πιο πρόσφατο επεισόδιο σε μια σειρά κλιματικών φυσικών καταστροφών που αναγκάζουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να επανεξετάσουν τον τρόπο διαχείρισης του κινδύνου.
Το κόστος
Η απάντηση, είναι όλο και περισσότερο πιο σκληρή: Είτε οι κυβερνήσεις θα παρέμβουν για να προστατεύσουν τους πολίτες από τα αυξανόμενα ασφάλιστρα, επιβαρύνοντας τους δημόσιους προϋπολογισμούς, είτε οι άνθρωποι κινδυνεύουν να μείνουν εντελώς χωρίς προστασία όταν τα σπίτια τους πλημμυρίζουν ή καίγονται.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα κοστίζουν ήδη μια περιουσία σε επισκευές για τις κυβερνήσεις της Ευρώπης που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος δείχνουν ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα κόστισαν στην οικονομία της ΕΕ πάνω από 200 δισεκατομμύρια ευρώ σε οικονομικές απώλειες μεταξύ 2021 και 2024.
Η αυξημένη ένταση και συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει το κόστος της ψύξης, της υγειονομικής περίθαλψης, των υποδομών έκτακτης ανάγκης, των μεταφορών και της γεωργίας, όπως ανέφερε ο Κάρστεν Μπρζέσκι, Παγκόσμιος Διευθυντής Μακροοικονομικών της ING, σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο.
Οι καύσωνες, οι ξηρασίες και οι πλημμύρες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2025 προκάλεσαν απώλεια περίπου 0,3% του ΑΕΠ της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ η ζημιά θα μπορούσε να αυξηθεί σε συνολικό ποσοστό 0,8% έως το 2029, λόγω της απώλειας παραγωγικότητας, της διαταραχής της εφοδιαστικής αλυσίδας και της μείωσης των εσόδων από τον τουρισμό, σύμφωνα με κοινή μελέτη του 2025 του Πανεπιστημίου του Μάνχαϊμ και της ΕΚΤ.
Επιπλέον, τα γεωργικά προϊόντα όπως το κακάο, ο καφές και το σιτάρι αναμένεται να συγκαταλεχθούν στις κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων που θα πληγούν περισσότερο από τον καύσωνα, καθώς το θερμότερο και πιο ασταθές κλίμα απειλεί τις αποδόσεις των καλλιεργειών και οδηγεί σε αύξηση των τιμών των τροφίμων.
Ο ρόλος των ασφαλιστικών
Οι ασφαλιστικές εταιρείες, παράλληλα, κατέβαλαν επίσης 56,3 δισεκατομμύρια δολάρια για ζημίες από πυρκαγιές κατά τη δεκαετία του 2010, έξι φορές περισσότερα από τα 8,7 δισεκατομμύρια δολάρια που κατέβαλαν κατά τη δεκαετία του 2000, όπως σημείωσε έκθεση της Allianz Commercial τον Ιούνιο. Οι τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο περιλαμβάνουν τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και την ενέργεια, τα ακίνητα, τις κατασκευές, τη γεωργία και τις μεταφορές.
Ο Μπρζέσκι της ING δήλωσε στο CNBC ότι μια «γλυκόπικρη συνέπεια» των πυρκαγιών στη Γαλλία και την Ισπανία είναι ότι πιθανότατα θα οδηγήσει επίσης σε θετική οικονομική δραστηριότητα μόλις ξεκινήσει η ανοικοδόμηση, όπως συμβαίνει και με άλλες φυσικές καταστροφές.
Οι ειδικοί, όμως, προβλέπουν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί. Καθώς η χρήση ορυκτών καυσίμων συνεχίζει να αυξάνεται παγκοσμίως, οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν με πρωτοφανή ρυθμό, διαταράσσοντας το κλίμα και τα οικοσυστήματα του πλανήτη. Η υπερθέρμανση του πλανήτη προκαλεί ακραία κλιματική αλλαγή.
Στη Γαλλία, όπου μια τεράστια πυρκαγιά έπληξε τη Ζιρόντ και την Λαντ, η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες θα καλύψουν τα έξοδα διαμονής και τις ζημίες για πάνω από 200.000 άτομα που έχουν εκκενωθεί.
Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον 240 σπίτια έχουν καταστραφεί από τη φωτιά. Οι πυρκαγιές καλύπτονται από την ασφάλιση κατοικίας και η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί να απλοποιήσει τη διαδικασία, πράγμα που σημαίνει ότι τα περισσότερα θύματα θα πρέπει να λάβουν χρήματα για την ανοικοδόμηση των σπιτιών τους. «Οι ασφαλιστικές εταιρείες ανταποκρίνονται», δήλωσε ο υπουργός Βιομηχανίας Σεμπαστιάν Μαρτάν.
Ωστόσο, οι πυρκαγιές θα έχουν επίσης άμεσο αντίκτυπο στα ήδη επιβαρυμένα δημοσιονομικά της Γαλλίας, λόγω των δαπανών για αναδάσωση, ανοικοδόμηση και επιδόματα ανεργίας που καταβάλλονται σε επιχειρήσεις που αναγκάστηκαν να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους.
Στο νομό Ζιρόντ, περίπου 130.000 εργαζόμενοι δεν μπορούν προς το παρόν να εργαστούν λόγω των πυρκαγιών, ενώ 13.000 επιχειρήσεις έχουν εκκενωθεί.
Ο Μαρτάν απέκλεισε ένα σχέδιο μαζικών επιδοτήσεων, ζητώντας «μια συγκεκριμένη, στοχευμένη και ακριβή αντίδραση», προσθέτοντας ότι είναι πολύ νωρίς για να ποσοτικοποιηθούν οι οικονομικές ζημίες που προκάλεσαν οι πυρκαγιές.
Ωστόσο, το γαλλικό υπουργείο Περιβάλλοντος εκτιμά ότι οι προσπάθειες αναδάσωσης για την κάλυψη όλης της έκτασης που χάθηκε από τις πυρκαγιές στη χώρα φέτος θα μπορούσαν να κοστίσουν 1 δισεκατομμύριο ευρώ.
Η ισπανική ασφαλιστική εταιρεία Mapfre, από την πλευρά της, ανακοίνωσε πρόσφατα ότι έχει λάβει μέχρι στιγμής 116 αιτήσεις αποζημίωσης, οι οποίες αφορούν κυρίως ασφάλειες κατοικιών. Εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι οι πυρκαγιές «δεν αναμένεται να έχουν σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις».
Υπό πίεση
Ωστόσο, το σωρευτικό αποτέλεσμα των φυσικών καταστροφών που συνδέονται με το κλίμα συνεχίζει να ασκεί πίεση στις ασφαλιστικές εταιρείες. Με κάθε νέα καταστροφή, οι πρωτογενείς ασφαλιστές αναγκάζονται να αυξάνουν τα ασφάλιστρά τους για να αποφύγουν ζημίες από τα νέα συμβόλαια.
Σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης, «οι μέγιστοι κίνδυνοι γίνονται πραγματικότητα. Ακόμη και οι ίδιοι οι αντασφαλιστές, που υποτίθεται ότι προστατεύουν τις ασφαλιστικές εταιρείες, υποχωρούν, μειώνουν την κάλυψή τους ή επιβάλλουν απαλλαγές, τις οποίες ονομάζουμε παρακρατήσεις, οι οποίες γίνονται όλο και υψηλότερες», δήλωσε ο Τιερί Λανγκρενέ, πρόεδρος της κλιματικής ΜΚΟ, Les Ateliers du Future.
Ο φορέας του τουριστικού κλάδου SKÅL International, επικαλούμενος επίσημα στοιχεία, αναφέρει ότι τα ασφάλιστρα για τις τουριστικές επιχειρήσεις σε περιοχές της Ισπανίας που είναι επιρρεπείς σε δασικές πυρκαγιές έχουν αυξηθεί κατά 15% ετησίως τα τελευταία πέντε χρόνια, ενώ τα ασφάλιστρα για ακίνητα σε παράκτιες περιοχές της Ιταλίας αυξήθηκαν κατά 25% κατά την πενταετία έως το 2022, λόγω των συχνότερων καταιγίδων και πλημμυρών.
Σύμφωνα με την γαλλική ένωση ασφαλιστικών εταιρειών France Assureurs, τα ασφάλιστρα κατοικιών αυξήθηκαν ήδη κατά 7,8% το 2025, ενώ το ασφάλιστρο για κλιματικές καταστροφές — το οποίο δεν καλύπτει τις πυρκαγιές — αυξήθηκε κατά 66%.
Προς το παρόν, οι περισσότεροι κάτοικοι της Γαλλίας μπορούν ακόμα να συνάψουν εύκολα ασφάλιση κατοικίας οπουδήποτε στην ηπειρωτική Γαλλία, σύμφωνα με τον δημόσιο αντασφαλιστή. Ωστόσο, παρατηρούνται τα πρώτα σημάδια πίεσης σε μερικές πόλεις, όπου η ασφάλιση γίνεται όλο και πιο δύσκολο να εξασφαλιστεί ή όλο και πιο απρόσιτη οικονομικά.
Σιγά-σιγά, τέτοιες τάσεις ωθούν το κόστος της ασφάλισης πέρα από τα οικονομικά όρια των επιχειρήσεων ή των νοικοκυριών, οδηγώντας σε ένα ολοένα και ευρύτερο «κενό προστασίας». Περίπου το ήμισυ των παγκόσμιων οικονομικών απωλειών από φυσικές καταστροφές δεν ήταν ασφαλισμένο πέρυσι, σύμφωνα με τον ασφαλιστικό κολοσσό Aon.
Ως αποτέλεσμα, οι κυβερνήσεις συχνά δεν έχουν άλλη επιλογή από το να λειτουργήσουν ως δίχτυ ασφαλείας, αυξάνοντας τις δημόσιες δαπάνες και το χρέος, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του «Network for Greening the Financial System», το οποίο συγκεντρώνει κεντρικές τράπεζες και εποπτικές αρχές από όλο τον κόσμο.
Αλλαγή του συστήματος
Η ΕΚΤ και η EIOPA έχουν προτείνει την αντιμετώπιση του προβλήματος μέσω ενός νέου συστήματος αντασφάλισης δημόσιου-ιδιωτικού τομέα της ΕΕ και ενός νέου ταμείου της ΕΕ για τη δημόσια χρηματοδότηση αντιμετώπισης των καταστροφών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει ένα πακέτο μέτρων για την ανθεκτικότητα στο κλίμα και τη διαχείριση κινδύνων αργότερα φέτος.
Στη Γαλλία, άλλες κλιματικές καταστροφές καλύπτονται από ένα σύστημα δημόσιου-ιδιωτικού τομέα που καθιστά υποχρεωτική την κλιματική ασφάλιση και κατανέμει τον κίνδυνο μεταξύ των ασφαλιστικών εταιρειών και του κράτους.
«Ο μηχανισμός συνίσταται στην επιδότηση των ασφαλιστηρίων συμβολαίων στις περιοχές που εκτίθενται περισσότερο, με ένα περιθώριο που οι ασφαλιστικές εταιρείες λαμβάνουν από την υποχρεωτική ασφάλιση σε λιγότερο εκτεθειμένες περιοχές, με συντελεστή που καθορίζεται από το κράτος», εξήγησε ο Λανγκρενέι, ο οποίος είχε συμβουλεύσει τη γαλλική κυβέρνηση το 2024 σχετικά με τον τρόπο επικαιροποίησης του μοντέλου.
«Πρόκειται πιθανώς για μια ορθή πρακτική που είναι απαραίτητο να υιοθετήσουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες που επιθυμούν να διευρύνουν την κάλυψη της ασφάλισης», προσέθεσε.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες, εν τω μεταξύ, επιθυμούν να ληφθούν περισσότερα μέτρα πρόληψης. Οι χώρες πρέπει να «σταματήσουν την ανάπτυξη ακινήτων σε περιοχές υψηλού κινδύνου», τόσο σε «περιοχές επιρρεπείς σε πυρκαγιές, όσο και σε περιοχές επιρρεπείς σε πλημμύρες», δήλωσε ο Τομπάιας Γκριμ, επικεφαλής κλιματολόγος της Munich Re.
Ορισμένες οργανώσεις, όπως η Reclaim Finance, σύμφωνα με το Politico, υποστηρίζουν επίσης ότι οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους, δεδομένου ότι τα κέρδη τους αυξάνονται.
Διαβάστε ακόμη
easyJet: Οι μεγάλες αλλαγές που σχεδιάζει η Apollo μετά την εξαγορά – Τι σημαίνουν για τους επιβάτες
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.