Η Ελληνική Οικονομία κατέγραψε ισχυρότατες δημοσιονομικές επιδόσεις και το 2025, για 4ο συνεχόμενο έτος, επιτυγχάνοντας πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ − το υψηλότερο ιστορικά με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και το μεγαλύτερο στην ΕΕ για το 2025. Η μέση υπεραπόδοση έναντι των (ανοδικά αναθεωρημένων) ετήσιων στόχων που είχαν ενσωματωθεί για την περίοδο 2022-25 στα αντίστοιχα Προγράμματα Σταθερότητας και τις Ετήσιες Εκθέσεις Προόδου, προσέγγισε το 2,0% του ΑΕΠ ετησίως, ενισχύοντας τη δημοσιονομική αξιοπιστία σε ένα εξαιρετικά ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Η Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης της ΕΤΕ επιχειρεί να διερευνήσει τους βασικούς παράγοντες που στήριξαν αυτές τις ισχυρότατες επιδόσεις και να αξιολογήσει τις δημοσιονομικές προοπτικές για το 2026, αλλά και για τα επόμενα χρόνια. Από την ανάλυση για τις βασικές κατηγορίες φορολογικών εσόδων, προκύπτει συνδυαστικά ότι σχεδόν το 40% της αύξησης των εσόδων από τον ΦΠΑ και τους φόρους εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, την περίοδο 2022-25, αντανακλά βελτιώσεις στην αποτελεσματικότητα.
Συγκεκριμένα, τα φορολογικά έσοδα διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο, ερμηνεύοντας περίπου τα 2/3 της σωρευτικής υπεραπόδοσης κατά την προηγούμενη τετραετία. Εξαιρουμένων των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά €22 δισ., ανερχόμενα στο ιστορικό υψηλό 28,4% του ΑΕΠ (αύξηση κατά 2,2% του ΑΕΠ, σωρευτικά, τα τελευταία τέσσερα έτη).
Όσον αφορά τη διάρθρωση της αύξησης, ο ΦΠΑ είχε την πιο σημαντική συνεισφορά, με τις εισπράξεις από το συγκεκριμένο φόρο να αυξάνονται κατά 10,0% ετησίως το 2025 και 12,0% ετησίως, κατά μ.ο., την περίοδο 2022-25. Ωστόσο, με σταθερή τη δομή και τους συντελεστές του συγκεκριμένου φόρου τα προηγούμενα χρόνια, η σημαντική ενίσχυση του λόγου των εσόδων από ΦΠΑ ως προς το ΑΕΠ θα πρέπει να αποδοθεί στους ακόλουθους παράγοντες:
- Η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης σε σταθερές τιμές (+4,0% ετησίως κατά μ.ο.) την περίοδο 2022-25 ερμηνεύει σχεδόν το ήμισυ (περίπου 0,7% του ΑΕΠ) της μέσης ετήσιας αύξησης των αποπληθωρισμένων εσόδων από ΦΠΑ.
- Η ισχυρά αυξητική τάση των εσόδων από τον εισερχόμενο τουρισμό (+25,0% σε ετήσια βάση την περίοδο 2022-25) συνέτεινε σε ενίσχυση των εισπράξεων από ΦΠΑ που εκτιμάται στα €0,3 δισ. ετησίως – μέσω της αυξημένης δαπάνης μη κατοίκων σε αγαθά και υπηρεσίες – ερμηνεύοντας 0,25 π.μ. της σωρευτικής αύξησης των φορολογικών εσόδων, ως ποσοστό στο ΑΕΠ.
- Παράλληλα, η σταδιακή μεταβολή στη διάρθρωση της εγχώριας κατανάλωσης προς κατηγορίες δαπάνης που υπόκεινται σε υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ – κυρίως υπηρεσίες, διαρκή καταναλωτικά αγαθά, εξοπλισμό και κεφαλαιουχικά αγαθά – συνεισέφεραν επιπλέον 0,1 π.μ. στην αύξηση των εσόδων.
Συνολικά, οι ανωτέρω παράγοντες εξηγούν περίπου τα ¾ της αύξησης του λόγου των εσόδων από ΦΠΑ ως προς το ΑΕΠ. Το υπόλοιπο αντανακλά θετικές επιδράσεις από την αυξημένη φορολογική συμμόρφωση, όπως προκύπτει από τη μείωση του «κενού συμμόρφωσης» ΦΠΑ σε επίπεδα κάτω του 10% των δυνητικών εσόδων για το 2025, σε παρόμοιο πλέον επίπεδο με τον μ.ο. της ΕΕ.
Τα έσοδα από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων κατέγραψαν μέση ετήσια άνοδο 13,2% την περίοδο 2024-2025 και κατά 1,1% του ΑΕΠ σωρευτικά τα τελευταία τέσσερα έτη, φθάνοντας στο ιστορικό υψηλό 6,9% του ΑΕΠ το 2025. Η αύξηση των εσόδων από φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων αποδίδεται κυρίως: i) στην ενίσχυση των αποπληθωρισμένων αποδοχών των εργαζομένων που διαμορφώθηκε σε 1,7% ετησίως, κατά μέσο όρο, την προηγούμενη τετραετία, και ii) στην αύξηση της απασχόλησης κατά 2,5% ετησίως, κατά μ.ο., την ίδια περίοδο. Τα έσοδα από τη φορολογία των επιχειρηματικών κερδών κατέγραψαν, επίσης, ισχυρή μέση ετήσια αύξηση 24,4% την περίοδο 2022-25, που αντιστοιχεί σε σωρευτική αύξηση €4,2 δισ. ή περίπου 1,2% του ΑΕΠ.
Οι προαναφερόμενες ισχυρές επιδόσεις αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό τα σωρευτικά οφέλη από τις διαρθρωτικές δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν την προηγούμενη δεκαετία, και ενδυναμώθηκαν τα τελευταία χρόνια, μέσω πρόσθετων μέτρων βελτίωσης της φορολογικής συμμόρφωσης και της αποτελεσματικότητας. Οι πρωτογενείς δαπάνες υποχώρησαν στο 45,1% του ΑΕΠ την περίοδο 2024-25 (σε σύγκριση με 47,4% για το μ.ο. της ΕΕ), μετά από κορύφωση στο 56,3% το 2020.
Η ανάλυση των επιμέρους συστατικών των εσόδων και των δαπανών τα προηγούμενα χρόνια αλλά και η τρέχουσα δημοσιονομική τροχιά συνάδουν με πλεόνασμα περίπου στο 4,0% του ΑΕΠ για το 2026, έναντι ανοδικά αναθεωρημένου στόχου 3,2% του ΑΕΠ στην Ετήσια Έκθεση Προόδου για το 2026. Αντιστοίχως, το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2027 προβλέπεται στο 3,5%, έναντι στόχου 2,7% που ενσωματώνεται στο ΠΔΠ 2026-29. Οι ανωτέρω εκτιμήσεις λαμβάνουν υπόψιν μέτρα που έχουν ανακοινωθεί μέχρι τον Ιούνιο του 2026.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα των τελευταίων ετών απομείωσαν κατά περίπου 12 π.μ. το ποσοστό του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ την τελευταία 4ετία − έναντι συνολικής μείωσης 51 π.μ. του λόγου χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας μεταξύ 2022-25 − οδηγώντας σε αντίστοιχη υπεραπόδοση και ως προς τον περιορισμό του χρέους, χωρίς να συνεκτιμάται η έμμεση επίδραση από τη μείωση του κόστους δανεισμού.
Δείτε αναλυτικά εδώ την έρευνα της ΕΤΕ
Διαβάστε ακόμη
Η Ευρώπη θέλει να σώσει τη βιομηχανία της αλλά δε συμφωνεί στο πώς
Η ΣΤΟΑ Αρσακείου παραδίδεται ξανά στην Αθήνα (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.