Παρότι οι ηλεκτρονικές συναλλαγές, είτε μέσω τραπεζικών καρτών είτε μέσω άμεσων μεταφορών χρημάτων, όπως το IRIS, κερδίζουν διαρκώς έδαφος τα τελευταία χρόνια, χάρη στην τεχνολογική εξέλιξη και στις νέες δυνατότητες που προσφέρουν, τα μετρητά εξακολουθούν να αποτελούν βασικό μέσο πληρωμής.
Οι χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες έχουν πλέον περιορίσει σημαντικά την κυριαρχία που είχαν κάποτε τα μετρητά στις καθημερινές συναλλαγές. Παρ’ όλα αυτά, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα εξακολουθούν να κατέχουν σημαντική θέση στις επιλογές επιχειρήσεων και καταναλωτών.
Σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τις πληρωμές το 2026, περίπου μία στις πέντε επιχειρήσεις της ευρωζώνης, δηλαδή το 21%, δηλώνει ότι προτιμά να δέχεται μετρητά. Οι χρεωστικές κάρτες συγκεντρώνουν ποσοστό προτίμησης 25%, οι πιστωτικές περίπου 13% και οι συναλλαγές μέσω κινητού τηλεφώνου, όπως οι άμεσες πληρωμές, περίπου 4%. Την ίδια στιγμή, το 33% των επιχειρήσεων δεν εκφράζει συγκεκριμένη προτίμηση. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έως εννέα εργαζομένους, η προτίμηση στα μετρητά βρίσκεται πολύ κοντά σε εκείνη των χρεωστικών καρτών, με ποσοστά 22% και 23% αντίστοιχα. Αντίθετα, στις επιχειρήσεις με τουλάχιστον 250 εργαζομένους η διαφορά διευρύνεται αισθητά υπέρ των καρτών, καθώς τα αντίστοιχα ποσοστά διαμορφώνονται σε 17% και 34%.
Η προτίμηση των ελληνικών επιχειρήσεων
Στην Ελλάδα, περίπου μία στις τέσσερις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ποσοστό κοντά στο 25%, δηλώνει ότι προτιμά τις πληρωμές με μετρητά. Περίπου το 19% προτιμά τις χρεωστικές κάρτες και το 10% τις πιστωτικές, ενώ σχεδόν το 65% δεν εκφράζει συγκεκριμένη προτίμηση. Υψηλότερα ποσοστά προτίμησης στα μετρητά καταγράφονται στη Σλοβακία με 47%, στην Αυστρία με 44%, στη Σλοβενία με 42%, στη Βουλγαρία με 36%, στην Κροατία με 29%, στην Ισπανία και την Πορτογαλία με 27% και στη Λετονία με 26%. Η Ιταλία και η Κύπρος κινούνται περίπου στα ίδια επίπεδα με την Ελλάδα.
Την ίδια στιγμή, το 92% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην ευρωζώνη δηλώνει ότι αποδέχεται πληρωμές σε μετρητά, γεγονός που καθιστά τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα έναν σχεδόν καθολικά αποδεκτό τρόπο συναλλαγής. Στην Ελλάδα και την Ιταλία το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει το 99%, τοποθετώντας τις δύο χώρες στην κορυφή της σχετικής κατάταξης. Στους κλάδους της εστίασης και του λιανικού εμπορίου, μάλιστα, η αποδοχή μετρητών στην Ελλάδα φτάνει το 100%.
Η σημερινή εικόνα, ωστόσο, ενδέχεται να αλλάξει αισθητά τα επόμενα χρόνια. Ελλάδα, Κύπρος και Βουλγαρία βρίσκονται στις πρώτες θέσεις μεταξύ των χωρών όπου σημαντικό μέρος των επιχειρήσεων θεωρεί πιθανό να μη δέχεται πλέον μετρητά μέσα στην επόμενη πενταετία. Στην Κύπρο το ποσοστό φτάνει το 51% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενώ η Ελλάδα ακολουθεί με 23%. Στη Βουλγαρία το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 18%.
Έτσι, ενώ σήμερα οι ελληνικές επιχειρήσεις συγκαταλέγονται σε εκείνες που αποδέχονται σε πολύ μεγάλο βαθμό τα μετρητά και αρκετές εξακολουθούν να τα προτιμούν, οι ισορροπίες ενδέχεται να μεταβληθούν σχετικά σύντομα. Οι λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν σε αυτή τη μεταβολή είναι περισσότεροι από ένας. Με βάση την έρευνα της ΕΚΤ, σημαντικότερος παράγοντας για την επιλογή των τρόπων πληρωμής που δέχονται οι επιχειρήσεις είναι η προτίμηση των πελατών, με ποσοστό 26%. Ακολουθούν η ασφάλεια με 22%, η ευκολία διαχείρισης με 15% και η ταχύτητα της συναλλαγής με 10%.
Σε ό,τι αφορά τα πλεονεκτήματα των μετρητών, η προστασία της ιδιωτικότητας φαίνεται να αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα χαρακτηριστικά τους. Το 50% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι τα μετρητά υπερέχουν σε αυτόν τον τομέα, ενώ ακόμη 40% τα αξιολογεί ως εξίσου καλά με τις εναλλακτικές μεθόδους πληρωμής. Στην αξιοπιστία, το 46% τα θεωρεί καλύτερη επιλογή και το 38% εξίσου καλή. Αντίστοιχα, ως προς την ταχύτητα των συναλλαγών, το 40% εκτιμά ότι υπερέχουν και το 37% ότι βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με τα υπόλοιπα μέσα πληρωμής. Στον αντίποδα, το ενδεχόμενο λάθους κατά την επιστροφή ρέστων, που αναφέρεται από το 32%, η χαμηλότερη ασφάλεια των συναλλαγών με 29% και ο κίνδυνος εσωτερικής απάτης στην επιχείρηση με 20% αποτελούν λόγους που μπορούν να στρέψουν τις εταιρείες προς άλλες μορφές πληρωμής.
Στην Ελλάδα, πάντως, τα μετρητά εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε σημαντικό βαθμό και από τους καταναλωτές. Σύμφωνα με έρευνα της ΕΚΤ του 2024, περίπου ένας στους δύο Έλληνες δήλωνε ότι προτιμά να πληρώνει άλλους ιδιώτες με μετρητά. Το ποσοστό αυτό εκτιμάται ότι έχει υποχωρήσει αισθητά τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς έχουν εξαπλωθεί οι συναλλαγές μέσω IRIS και άλλων αντίστοιχων υπηρεσιών. Όσο για τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις εξασφαλίζουν μετρητά, στην Ελλάδα κυριαρχεί η ανάληψη από ΑΤΜ, με ποσοστό 76%. Παράλληλα, το 62% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων πραγματοποιεί αναλήψεις, ενώ το 64% καταθέτει μετρητά στις τράπεζες.
Διαβάστε επίσης
Το νέο οικονομικό στοίχημα της Gen Z: Μαθαίνουν δεξιότητες για να ξοδεύουν λιγότερα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.