Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η τύχη ενός ορυχείου της ψυχροπολεμικής εποχής κοντά στη Μπρατισλάβα αποτελεί πλέον δοκιμασία για τη φιλοδοξία της να απελευθερωθεί από τον ασφυκτικό έλεγχο της Κίνας επί των κρίσιμων ορυκτών.
Στην δασώδη οροσειρά της Σλοβακίας, στο πρότζεκτ γνωστό ως Trojarova, σοβιετικοί μηχανικοί ανακάλυψαν για πρώτη φορά ένα πλούσιο κοίτασμα αντιμονίου τη δεκαετία του 1980. Οι ιδιοκτήτες του, η καναδική Military Metals Corp, προωθούν την εγκατάσταση ως μια ευκαιρία για την Ευρώπη να εξασφαλίσει πρόσβαση σε ένα σπάνιο μέταλλο που χρησιμοποιείται σε στρατιωτικό εξοπλισμό.
Για κρίσιμους πόρους όπως το αντιμόνιο, οι χώρες της ΕΕ φαίνεται να μην είναι σε θέση να διαθέσουν τα χρήματα και να αναλάβουν δράση, αφήνοντας πρότζεκτ όπως το Trojarova εκτεθειμένα στο να καταληφθούν από ανταγωνιστές. Μέχρι στιγμής, η Military Metals δεν έχει εξασφαλίσει συμφωνία αγοράς από την ΕΕ.
Καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται για τη σύνοδο κορυφής στο Πεκίνο αυτή την εβδομάδα — και απειλεί να αυξήσει τους δασμούς στην Ευρώπη — το πρότζεκτ χρησιμεύει για να καταδείξει τους κινδύνους του να μείνει κανείς πίσω σε έναν έντονα ανταγωνιστικό αγώνα μεταξύ υπερδυνάμεων.
Η Κίνα επέβαλε πέρυσι εκτεταμένους ελέγχους στις εξαγωγές των περισσότερων κρίσιμων ορυκτών και σπάνιων γαιών. Ενώ οι ΗΠΑ έχουν επιδιώξει επιθετικά συνεργασίες με χώρες πλούσιες σε πόρους και έχουν χρηματοδοτήσει έργα σε όλο τον κόσμο για να καλύψουν τη διαφορά, η Ευρώπη έχει μείνει πίσω.
Οι παγκόσμιοι ανταγωνιστές έχουν στραφεί προς πόρους με στρατιωτικές χρήσεις, όπως το αντιμόνιο, το γάλλιο και το γερμάνιο, αλλά η Ευρώπη δεν έχει ακόμη ακολουθήσει το παράδειγμά τους. Αυτό αφήνει εξειδικευμένα πρότζεκτ εξόρυξης που ανήκουν σε εταιρείες με περιορισμένα κεφάλαια να δυσκολεύονται να ξεκινήσουν, κυρίως λόγω της δυσκολίας τους να αντλήσουν χρηματοδότηση από τις ιδιωτικές αγορές.
Το αποτέλεσμα είναι ένα διοικητικό αδιέξοδο που αφήνει τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να ανησυχούν μήπως μείνουν στο περιθώριο, με το κλίμα στις Βρυξέλλες να περιγράφεται ως FOMO.
Ανησυχώντας μήπως μείνουν εκτός οποιασδήποτε συμφωνίας που ενδέχεται να συνάψει ο Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στην επικείμενη σύνοδο κορυφής τους, η ΕΕ κατέληξε τον περασμένο μήνα σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για τη δημιουργία ασφαλών αλυσίδων εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών. Για την Military Metals, αυτή είναι μια θετική εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κοινές επενδύσεις ΗΠΑ-ΕΕ.
Ένα λαμπερό λευκό μέταλλο που συχνά ανακαλύπτεται παράλληλα με το χρυσό, το αντιμόνιο βρίσκεται κυρίως στην Κίνα, τη Ρωσία και το Τατζικιστάν. Είναι απαραίτητο για στρατιωτικές εφαρμογές όπως πυρομαχικά, γυαλιά νυχτερινής όρασης και υπέρυθρους αισθητήρες. Άλλες χρήσεις περιλαμβάνουν επιβραδυντικά πυρκαγιάς, καθώς και πυρηνική και ανανεώσιμη ενέργεια.
Η πιθανότητα διύλισής του στη Γερμανία και τη Σουηδία θα μπορούσε να σημαίνει ότι η εγκατάσταση θα μπορούσε τελικά να συμβάλει στη δημιουργία μιας ολόκληρης εφοδιαστικής αλυσίδας, από την εξόρυξη έως την επεξεργασία.
Το ορυχείο, που βρίσκεται κοντά στην οινοπαραγωγική πόλη Pezinok στη νοτιοδυτική Σλοβακία, ανακαλύφθηκε και αναπτύχθηκε αρχικά από τους Σοβιετικούς. Όταν έπεσε το Σιδηρούν Παραπέτασμα, η εκσκαφή μήκους 1,7 χλμ. εγκαταλείφθηκε, αλλά παρέμεινε ένα από τα σημαντικότερα κοιτάσματα αντιμονίου της Ευρώπης.
Η Military Metals είναι μια πολύ μικρή εταιρεία για να αναλάβει μόνη της την επέκταση του έργου και χρειάζεται συνεργάτες που θα επενδύσουν και θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη της σχετικής δυναμικότητας διύλισης. Εάν επαναλειτουργήσει, θα μπορούσε να καλύψει έως και το ένα τρίτο της ετήσιας ζήτησης της ηπείρου, συνολικά περίπου 6.000 τόνους, και να τεθεί σε λειτουργία σε δύο ή τρία χρόνια.
Ωστόσο, η εταιρεία — η οποία έχει κεφαλαιοποίηση μικρότερη των 30 εκατομμυρίων δολαρίων — θα χρειαστεί σημαντική χρηματοδότηση.
Επιπλέον, τα κρίσιμα ορυκτά είναι επιρρεπή σε απότομες διακυμάνσεις των τιμών, και ακόμη και σε αγορές όπως αυτή του λιθίου, αρκετά μεγάλα έργα έχουν σταματήσει καθώς οι ιδιοκτήτες αναζητούσαν κρατική χρηματοδότηση.
Όποια και αν είναι τα πλεονεκτήματα της επιχειρηματικής πρότασης της εταιρείας σε αυτή την περίπτωση, τα χρήματα και η αποφασιστικότητα της Ευρώπης να εξασφαλίσει τέτοιους πόρους εξακολουθούν να λείπουν. Το ταμείο πρώτων υλών της Γερμανίας, ύψους 1 δισ. ευρώ, έχει υποστηρίξει μόνο δύο έργα μέχρι στιγμής και δημιουργεί περισσότερα εμπόδια για τις εταιρείες να πληρούν τις προϋποθέσεις από ό,τι εξαλείφει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη έχουν υπογράψει μνημόνια με χώρες παραγωγούς αλλά οι συμφωνίες των ΗΠΑ με τις ίδιες χώρες είναι συχνά μεγαλύτερες από άποψη χρηματοδότησης και πιο φιλόδοξες ως προς τα χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση των στόχων.
Η πρόσφατη συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ με την ΕΕ αντανακλά την πίεση της για τα λεγόμενα κατώτατα όρια τιμών, τα οποία εγγυώνται ελάχιστες τιμές για τους παραγωγούς που δεν μπορούν να υποβαθμιστούν από το Πεκίνο. Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν δείξει δισταγμό, αλλά σε κάποιο σημείο ίσως δεν έχουν άλλη επιλογή από το να συναινέσουν στην πρωτοβουλία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Εν τω μεταξύ, η δυναμική της περιοχής για δράση έχει ουσιαστικά περάσει σε δεύτερη μοίρα έναντι άλλων πιο επείγουσων κρίσεων. Αντίθετα, παρά την πρόσφατη εστίαση της κυβέρνησης Τραμπ σε συγκρούσεις όπως ο πόλεμος με το Ιράν, η ομάδα των συμβούλων του προέδρου ασχολείται εντατικά με τον εντοπισμό έργων εξόρυξης ορυκτών και την υποβολή προσφορών για την εξασφάλισή τους.
Μια αμερικανική εταιρεία έχει ήδη προσεγγίσει τη Military Metals και ζήτησε να επισκεφτεί το πρότζεκτ Trojarova. Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με το Bloomberg, μόλις τον περασμένο μήνα, ο επενδυτικός βραχίονας της αμερικανικής κυβέρνησης συμφώνησε σε μια συμφωνία ύψους 5 εκατομμυρίων δολαρίων για την επανεκκίνηση ενός άλλου αδρανούς ορυχείου αντιμονίου κοντά στα Σκόπια.
Διαβάστε ακόμη
Κομισιόν: Φέρνει έκτακτο πακέτο στήριξης για τους αγρότες απέναντι στο σοκ με τα λιπάσματα
ΟΟΣΑ: Πρωτιά της Ελλάδας στην αύξηση του εισοδήματος νοικοκυριών το δ’ τρίμηνο του 2025 (tweet)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.