Η ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ελλάδα δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα για το ηλεκτρικό σύστημα: η παραγωγή πράσινης ενέργειας αυξάνεται ταχύτερα από την ικανότητα αποθήκευσής της. Η έλλειψη επαρκούς ισχύος από μπαταρίες και συστήματα αποθήκευσης οδηγεί σε αυξανόμενες περικοπές παραγωγής από φωτοβολταϊκά και αιολικά, αναγκάζει το σύστημα να ενεργοποιεί ακριβότερες θερμικές μονάδες και επιβαρύνει την αγορά εξισορρόπησης.
Ο συνολικός λογαριασμός από αυτή την καθυστέρηση εκτιμάται ότι πλησιάζει πλέον το 1 δισ. ευρώ τον χρόνο, την ώρα που η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία.
Η αποθήκευση ενέργειας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ενεργειακής στρατηγικής, καθώς χωρίς αυτήν η περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ κινδυνεύει να δημιουργήσει περισσότερες στρεβλώσεις αντί να μειώσει τις τιμές.
Η ενέργεια που δεν αξιοποιείται
Το πρώτο και πιο εμφανές κόστος αφορά την ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ που δεν φτάνει ποτέ στους καταναλωτές.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, οι περικοπές πράσινης παραγωγής ανήλθαν περίπου στις 1,6 TWh, ενώ οι εκτιμήσεις για το σύνολο του έτους ανεβάζουν το μέγεθος στις 3 έως 3,2 TWh.
Πρόκειται για ενέργεια που οι μονάδες ΑΠΕ μπορούν να παράγουν, αλλά το σύστημα αδυνατεί να απορροφήσει όταν η παραγωγή ξεπερνά τη ζήτηση και δεν υπάρχουν διαθέσιμες υποδομές αποθήκευσης.
Με επαρκείς μπαταρίες, η πλεονάζουσα παραγωγή των μεσημεριανών ωρών θα μπορούσε να αποθηκεύεται και να επιστρέφει στο δίκτυο τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν μειώνεται η παραγωγή φωτοβολταϊκών και αυξάνεται η ανάγκη για ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου.
Η απουσία αυτής της δυνατότητας μετατρέπει μια φθηνή πηγή ενέργειας σε χαμένη ευκαιρία για την αγορά.
Αν η ποσότητα των περικοπών, περίπου 3 TWh, αποτιμηθεί ακόμη και σε σχετικά χαμηλές τιμές αγοράς, το κόστος της χαμένης παραγωγής ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Οι θερμικές μονάδες αυξάνουν τον λογαριασμό
Η επιβάρυνση όμως δεν περιορίζεται στην ενέργεια που χάνεται.
Όταν το σύστημα περιορίζει την παραγωγή από ΑΠΕ, ο διαχειριστής του δικτύου πρέπει να διατηρεί την ισορροπία και την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος. Αυτό απαιτεί ενεργοποίηση θερμικών μονάδων και διαδικασίες ανακατανομής παραγωγής, γνωστές ως redispatching.
Το κόστος αυτών των παρεμβάσεων έχει αυξηθεί σημαντικά και αποτυπώνεται στον Λογαριασμό Προσαυξήσεων (ΛΠ3), ο οποίος εκτιμάται ότι κινείται κοντά στα 400 εκατ. ευρώ.
Η εικόνα είναι χαρακτηριστική: το σύστημα απορρίπτει φθηνή πράσινη ενέργεια και ταυτόχρονα πληρώνει για την ενεργοποίηση ακριβότερων μονάδων ώστε να διατηρηθεί η ευστάθεια.
Παράλληλα, προστίθεται και το κόστος αποζημίωσης για την περικοπτόμενη ενέργεια από ΑΠΕ, το οποίο μπορεί να φτάσει περίπου τα 300 εκατ. ευρώ, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις.
Ο συνδυασμός όλων αυτών των παραγόντων δημιουργεί έναν ετήσιο λογαριασμό που πλησιάζει το 1 δισ. ευρώ, επιβαρύνοντας τελικά το ενεργειακό σύστημα και την αγορά ηλεκτρισμού.
Η αλλαγή στρατηγικής και οι νέες επενδύσεις
Η καθυστέρηση στην ανάπτυξη αποθήκευσης έχει ανοίξει τη συζήτηση για τις επιλογές που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια στην ενεργειακή πολιτική.
Η Ελλάδα έδωσε σημαντικό βάρος σε προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, θεωρώντας ότι δημιουργούν μεγαλύτερη εγχώρια προστιθέμενη αξία, ενώ η ανάπτυξη μεγάλων συστημάτων αποθήκευσης κινήθηκε πιο αργά.
Πλέον, η αποθήκευση αποτελεί βασικό πυλώνα του νέου σχεδιασμού. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν κινητοποιηθεί περίπου 400 εκατ. ευρώ, ενώ επιπλέον 200 εκατ. ευρώ προβλέπονται μέσω της ρήτρας διαφυγής.
Στο συνολικό σχέδιο περιλαμβάνονται φωτοβολταϊκά με αποθήκευση, η αντλησιοταμίευση της Αμφιλοχίας, έργα για επιχειρήσεις αλλά και αυτόνομα συστήματα μπαταριών.
Παράλληλα, προωθείται η δυνατότητα προσθήκης αποθήκευσης σε υφιστάμενα έργα ΑΠΕ, ενώ ανοίγει ο δρόμος για νέα έργα που θα αναπτυχθούν με όρους αγοράς.
Το συνολικό χαρτοφυλάκιο αυτόνομης αποθήκευσης που έχει ανοίξει προς ανάπτυξη φτάνει περίπου τα 4,7 GW.
Ο ελληνικός αγώνας δρόμου για τις μπαταρίες
Η Ελλάδα επιχειρεί πλέον να καλύψει το χαμένο έδαφος, καθώς η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ χωρίς παράλληλη αύξηση της αποθήκευσης δημιουργεί κινδύνους για μεγαλύτερες περικοπές και υψηλότερο κόστος.
Ο σχεδιασμός προβλέπει η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης να φτάσει περίπου το 1 GW έως το τέλος του 2026 και το 1,5 GW μέσα στο 2027.
Η επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης δεν θα κριθεί μόνο από το πόση πράσινη ενέργεια μπορεί να παράγει η χώρα, αλλά από το πόση μπορεί να κρατήσει και να αξιοποιήσει όταν πραγματικά χρειάζεται.
Οι μπαταρίες εξελίσσονται έτσι από συμπληρωματική τεχνολογία σε βασική υποδομή για μια αγορά ηλεκτρισμού με περισσότερες ΑΠΕ, χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού.
Διαβάστε ακόμη
ΕΕ: Γιατί βάζει μπλόκο στην εξαγορά της Anglo American από την MMG
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.