Η Ευρώπη μπαίνει στη χειμερινή περίοδο με ένα νέο ενεργειακό «πονοκέφαλο», καθώς η αγορά φυσικού αερίου παραμένει υπό πίεση από τα χαμηλά αποθέματα, τον περιορισμένο ανταγωνισμό για φορτία LNG και τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή. Καμπανάκι, εξάλλου, αποτέλεσε η σημερινή εκτίναξη των ευρωπαϊκών τιμών σε υψηλά τριετίας, φτάνοντας περίπου σε διπλάσια από τα επίπεδα που βρίσκονταν στις αρχές του καλοκαιριού.
Η Morningstar, σε ανάλυση της, προειδοποιεί ότι η ενεργειακή κρίση της Ευρώπης δεν πρόκειται να αποτελέσει παροδικό φαινόμενο, εκτιμώντας ότι οι τιμές φυσικού αερίου θα παραμείνουν αυξημένες έως το 2027, καθώς η αγορά θα συνεχίσει να χαρακτηρίζεται από περιορισμένη προσφορά και υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές.
Σύμφωνα με τη Morningstar, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δεύτερη ενεργειακή κρίση μέσα σε τέσσερα χρόνια, η οποία αναδεικνύει ξανά τη δομική ευπάθεια της ηπείρου.
Η εξάρτηση από το LNG, η αβεβαιότητα γύρω από τη μακροπρόθεσμη ζήτηση φυσικού αερίου και η περιορισμένη σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων αφήνουν την Ευρώπη εκτεθειμένη σε έναν παγκόσμιο ανταγωνισμό φορτίων, ιδιαίτερα όταν οι αγοραστές στην Ασία είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλότερες τιμές.
Η εικόνα της αγοράς έχει ήδη επιδεινωθεί. Οι τιμές του ευρωπαϊκού benchmark TTF στην Ολλανδία ξεπέρασαν τα 75 ευρώ/MWh, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023, πριν υποχωρήσουν ελαφρώς λίγο κάτω από τα 74 ευρώ/MWh.
Συγκριτικά, στα τέλη του Ιουνίου, οι τιμές είχαν πέσει κάτω από τα 40 ευρώ/MWh!
Η αγορά πλέον προεξοφλεί ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να δώσει μεγαλύτερη μάχη για την εξασφάλιση LNG ενόψει του χειμώνα, με αποτέλεσμα στις Βρυξέλλες να έχουν ξεκινήσει συζητήσεις (ήδη σήμερα υπήρχε συνάντηση των τεχνικών κλιμακίων) για την ανάγκη να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες για να αποφευχθεί μια νέα κρίση.
Οι αποθήκες στο επίκεντρο – Γερμανία σε δύσκολη θέση
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στα αποθέματα φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe (GIE), οι αποθήκες της ΕΕ βρίσκονταν στις αρχές Σεπτεμβρίου περίπου στο 65% της χωρητικότητάς τους, με συνολικά περίπου 739 TWh αποθηκευμένου αερίου.
Στα επίπεδα αυτά βρίσκονται περίπου 17% κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για την εποχή, επίπεδο που έχει αυξήσει τις βραχυπρόθεσμες τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
Η εικόνα, βέβαια, δεν είναι ίδια σε όλες τις χώρες. Η Γερμανία, η μεγαλύτερη αγορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη και χώρα με τη μεγαλύτερη βιομηχανική κατανάλωση, εμφανίζει πληρότητα μόλις 53,3%, με περίπου 131,4 TWh αποθηκευμένου αερίου. Το Βερολίνο έχει προειδοποιήσει, μάλιστα, ότι η επίτευξη του στόχου για πληρότητα 70% έως τον Νοέμβριο παραμένει δύσκολη, αν και οι ρυθμοί αναπλήρωσης έχουν βελτιωθεί.
Στα χαμηλά κινούνται επίσης Ολλανδία (στο 47,3%), Λετονία (45%) και Σλοβακία (50,5%), ενώ αντιθέτως η Ιταλία, δεύτερη μεγαλύτερη καταναλώτρια φυσικού αερίου στην ΕΕ, έχει αποθέματα στο 83,1%, με τη Πολωνία να βρίσκεται στο 93,5% και την Πορτογαλία στο 93,1%.
Η ανισορροπία αυτή αυξάνει την ανησυχία στις αγορές, καθώς χώρες με υψηλή βιομηχανική ζήτηση ή μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές θα είναι πιο εκτεθειμένες σε μια απότομη αύξηση της ζήτησης κατά τους ψυχρότερους μήνες.
«Χειμερινός πανικός» στις αγορές LNG
Οι χαμηλές αποθήκες έχουν ήδη προκαλέσει ανησυχία μεταξύ των traders. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να εισέλθει στον χειμώνα με τα χαμηλότερα αποθέματα εδώ και 13 χρόνια, καθώς η ΕΕ βρίσκεται αρκετά κάτω από τον μέσο όρο της εποχής.
Ο κίνδυνος δεν αφορά τόσο μια άμεση φυσική έλλειψη φυσικού αερίου, αλλά κυρίως μια νέα έκρηξη τιμών σε περίπτωση δυσμενών συνθηκών. Ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας ή μια περίοδος χαμηλής παραγωγής από αιολικά πάρκα θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά τη ζήτηση για φυσικό αέριο.
Η Morningstar εκτιμά ότι για να ολοκληρώσει η Ευρώπη τον χειμώνα με ένα επαρκές ελάχιστο απόθεμα ασφαλείας, οι τιμές TTF θα πρέπει να παραμείνουν περίπου στα 60-70 ευρώ/MWh, ώστε να προσελκύσουν περισσότερα φορτία αμερικανικού LNG σε σχέση με πέρυσι.
Σε περίπτωση ψυχρού χειμώνα, η τιμή θα μπορούσε να κινηθεί στα 90-120 ευρώ/MWh, σύμφωνα με την ανάλυση της Morningstar.
Παράλληλα, άλλες εκτιμήσεις δείχνουν ότι χωρίς επιστροφή σημαντικών ενεργειακών ροών από τη Μέση Ανατολή, οι τιμές αναφοράς της Ευρώπης θα μπορούσαν να χρειαστεί να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ/MWh προκειμένου να προσελκύσουν επαρκείς ποσότητες LNG.
Το LNG, η Ασία και η γεωπολιτική αβεβαιότητα
Η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή έχει ανατρέψει μέρος της αισιοδοξίας που υπήρχε στις αγορές για σταδιακή αποκλιμάκωση. Οι περιορισμοί στις εξαγωγές του Κατάρ, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα γύρω από τις ενεργειακές ροές μέσω του Ορμούζ, έχουν αυξήσει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία LNG.
Η Ευρώπη πλέον βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν παγκόσμιο «πόλεμο» προμηθειών, καθώς οι αγοραστές στην Ασία μπορούν να διεκδικήσουν φορτία προσφέροντας υψηλότερες τιμές. Αυτό δημιουργεί έναν μόνιμο κίνδυνο για την ευρωπαϊκή αγορά, ακόμη και αν η παγκόσμια προσφορά LNG βελτιωθεί τα επόμενα χρόνια.
Η Morningstar εκτιμά ότι το ισοζύγιο παγκόσμιας προσφοράς και ζήτησης LNG θα χαλαρώσει το 2027, όμως η ευρωπαϊκή αγορά θα παραμείνει «σφιχτή», διατηρώντας τις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας σε υψηλά επίπεδα.
Η πρόβλεψη του οίκου κάνει λόγο για ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κοντά στα σημερινά προθεσμιακά επίπεδα του 2027, περίπου 49 ευρώ/MWh, ενώ η γερμανική ηλεκτρική ενέργεια εκτιμάται κοντά στα 110 ευρώ/MWh.
Ο κίνδυνος για τη βιομηχανία
Το μεγάλο θύμα της παρατεταμένης ενεργειακής πίεσης είναι η ευρωπαϊκή βιομηχανία. Η Morningstar προειδοποιεί ότι οι επίμονα υψηλές τιμές ενέργειας επιταχύνουν την αποβιομηχάνιση και τη μείωση της ζήτησης, καθώς ενεργοβόρες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους.
Αντίθετα, οι ενεργειακές εταιρείες βρίσκονται σε ευνοϊκότερη θέση, καθώς μπορούν να αξιοποιήσουν τα υψηλότερα κέρδη για επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, υποδομές και ανανεώσιμες πηγές.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η Ευρώπη έχει αποφύγει μέχρι στιγμής μια επανάληψη της κρίσης του 2022, όμως παραμένει εκτεθειμένη. Τα χαμηλά αποθέματα, η εξάρτηση από εισαγωγές LNG και η γεωπολιτική αβεβαιότητα δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου το φυσικό αέριο μπορεί να παραμείνει ακριβό για αρκετό καιρό ακόμη.
Διαβάστε ακόμη
Reuters: Η Ελλάδα θα μπορούσε να αποπληρώσει το πρώτο μνημόνιο δύο χρόνια νωρίτερα
HSBC: Η Ελλάδα στις πιο «αγαπημένες» αγορές των διεθνών funds
Economist: Οι αγορές ομολόγων της Ευρώπης υφίστανται μετα-καλοκαιρινό σοκ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.