Ενέργεια & Περιβάλλον

Τρικυμία στην ενεργειακή αγορά από τα «κανόνια» στη Μ. Βρετανία

  • Μαριάννα Τζάννε


Πέντε εταιρείες προμήθειας ενέργειας κατέβασαν ρολά - Μεγαλώνει η ανησυχία και στην Ελλάδα, στο κόκκινο οι μικροί παίκτες της αγοράς

Tα τύμπανα του πολέμου ηχούν τις τελευταίες μέρες στην ενεργειακή αγορά. Η βαριά σκιά που πέφτει πάνω από τον κατακόκκινο ευρωπαϊκό χάρτη τιμών συνεχώς πυκνώνει και μαζί με τους καταναλωτές που βαρυγκωμούν για τις ανατιμήσεις στα τιμολόγια, τα ρίσκα και οι κίνδυνοι μετακυλίονται και στους παρόχους.

Αυτές τις μέρες η βρετανική κυβέρνηση δεν έχει μόνο να διαχειριστεί τη διόγκωση του ενεργειακού κόστους στις τιμές του φυσικού αερίου που έχει αυξηθεί κατά 95% το τελευταίο δίμηνο. Χρειάζεται να αντιμετωπίσει και το κύμα των «άστεγων» καταναλωτών από τα «κανόνια» που βάρεσαν πέντε εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας τον τελευταίο 1,5 μήνα. Υπολογίζεται ότι περίπου 1 εκατομμύριο πελάτες αναζητούν νέο «καταφύγιο» ηλεκτροδότησης λόγω της αδυναμίας των προμηθευτών τους να κρατηθούν ζωντανοί. Αιτία δεν είναι άλλη από την παράλυση που προκαλεί στην αγορά η εκτίναξη των τιμών ενέργειας και ρύπων.

Τον περασμένο μήνα κατέβασε ρολά η HubEnergy, ακολούθησαν οι εταιρείες Utility Point και People’s Energy και την περασμένη εβδομάδα έκλεισαν άλλες δύο εταιρείες, οι PfP Energy και MoneyPlus Energy.

Η είδηση, προκαλεί ανησυχία και στα επιτελεία των ελληνικών προμηθευτών ενέργειας που προχθές μετέφεραν στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κώστα Σκρέκα το εκρηκτικό περιβάλλον που δραστηριοποιούνται εκτιμώντας ότι η πίεση που φέρνει το ράλι των τιμών απειλεί την βιωσιμότητα και των ελληνικών επιχειρήσεων.

Το πρόβλημα εντοπίζεται στους μη καθετοποιημένους προμηθευτές ενέργειας εκείνους δηλαδή που δεν διαθέτουν παραγωγικό δυναμικό αλλά και εκείνους που δεν στηρίζονται από εύρωστους ενεργειακούς ομίλους με ενισχυμένη ρευστότητα όπως είναι η Protergia της εταιρείας Μυτιληναίος, η Ήρων του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η Elpedison της Ιταλικής Edison και των Ελληνικών Πετρελαίων και η NRG  της Motor Oil.

Η εικόνα επιδεινώνεται μέρα με τη μέρα με τις τιμές χονδρεμπορικής να καλπάζουν ολοταχώς προς τα 200 ευρώ η μεγαβατώρα (για σήμερα θα διαμορφωθούν σε πάνω από 175 ευρώ/MW)όταν τον Αύγουστο η μέση οριακή τιμή συστήματος ήταν 121 ευρώ /MW.

Χθες οι τιμές του φυσικού αερίου σημείωσαν νέο ρεκόρ κάνοντας πλέον τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να παραμιλούν από τις συνθήκες ασφυξίας και τις επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Πολλοί είναι εκείνοι που στοιχηματίζουν ότι η πίεση αυτή θα φέρει στην επιφάνεια τις διαρθρωτικές αδυναμίες που έφερε το Target Model από τον περασμένο Νοέμβριο και έκρυψαν οι εταιρείες κάτω από το χαλί.

Στην αγορά προεξοφλούν ότι οι συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων θα επισπεύσουν τα πωλητήρια που για κάποιους αδύναμους παίκτες της αγοράς έχουν βγει από καιρό. Μετά τα παράπονα που εξέφρασαν στην κυβέρνηση για την επικοινωνιακή προβολή της ΔΕΗ κατά την Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης, οι προμηθευτές δεν παρέλειψαν να αναφερθούν κατά την πρόσφατη συνάντηση με τον υπουργό και στα προβλήματα cash flow που αντιμετωπίζουν.

Η ανησυχία τους είναι έκδηλη καθώς καταλαβαίνουν ότι δεν πρόκειται για μια προσωρινή κούρσα ανόδου των τιμών. Στην καλύτερη των περιπτώσεων θα αποκλιμακωθεί τους πρώτους μήνες του ’22, στην χειρότερη θα διαρκέσει χρόνια πληρώνοντας πολύ ακριβά το τίμημα της ενεργειακής μετάβασης.  Όλα δείχνουν ότι και οι επόμενοι μήνες θα είναι δύσκολοι και ότι οι πόροι της κυβέρνησης για επιδοτήσεις ύψους 150 εκατ. ευρώ έως τα τέλη του χρόνου δεν είναι αρκετοί για να ανακουφίσουν προμηθευτές και καταναλωτές.

Με βάση τα στατιστικά στοιχεία της αγοράς του χρηματιστηρίου ενέργειας, τον Αύγουστο οι ιδιώτες ήλεγχαν το 35,63% της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με περίπου 1,5 εκατ. πελάτες.

Η ΔΕΗ κρατήθηκε στο 64,37% και παραμένει ένας πολύ δύσκολος αντίπαλος για τους εναλλακτικούς παρόχους το τελευταίο διάστημα.

Από τη συνολική πίτα οι τρεις ισχυροί του κλάδου (Protergia, Ήρων, Elpedison) αλλά και η NRG ελέγχουν πάνω από το 24% της αγοράς. Το υπόλοιπο μοιράζονται η Watt&Volt, η οποία ακολουθεί αυτόνομη πορεία και έχει βρεθεί ουκ ολίγες φορές στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του κλάδου, η θυγατρική της ΔΕΠΑ, Φυσικό Αέριο Αττικής, η ΖΕΝΙΘ, θυγατρική της Ιταλικής ΕΝΙ, η Volterra του ομίλου ΑΒΑΞ, η Volton των εφοπλιστών Μπάκου-Καϋμενάκη και τα ΕΛΤΑ. Κάποιοι εκ αυτών νιώθουν από καιρό την πίεση στην αγορά και στέκονται όρθιοι με νύχια και με δόντια.

Το μεγάλο όμως κύμα ανατιμήσεων κινδυνεύει να μετατραπεί σε τσουνάμι και να επιταχύνει αποφάσεις που θα ήταν πιο δύσκολες σε άλλη συγκυρία.