Ο ιστορικός συμβιβασμός της Meta, ύψους έως 18 δισ. δολαρίων, για τις επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στους ανήλικους δεν κλείνει απλώς ένα μεγάλο δικαστικό μέτωπο για τον ιδιοκτήτη του Facebook και του Instagram. Απειλεί να αλλάξει τους κανόνες για ολόκληρο τον κλάδο.
Μετά τη συμφωνία που επετεύχθη στην Καλιφόρνια, η πίεση μεταφέρεται πλέον στους μεγάλους ανταγωνιστές της Meta, με TikTok, YouTube και Snap να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Οι αμερικανικές πολιτειακές αρχές προειδοποιούν ότι οι δικαστικές κινήσεις δεν σταματούν εδώ και επιδιώκουν αντίστοιχες δεσμεύσεις από τις υπόλοιπες πλατφόρμες.
Η συμφωνία προέκυψε κατά τη δεύτερη εβδομάδα μιας εμβληματικής δίκης, την οποία είχε κινήσει συνασπισμός δεκάδων αμερικανικών πολιτειών. Η βασική κατηγορία ήταν ότι η Meta παραπλάνησε το κοινό σχετικά με τους κινδύνους που δημιουργούν οι πλατφόρμες της για τους νεότερους χρήστες.
Ο συμβιβασμός προβλέπει πληρωμές που μπορούν να φθάσουν τα 18 δισ. δολάρια, αλλά συνοδεύεται από έναν ασυνήθιστο όρο: ένα σημαντικό τμήμα του ποσού συνδέεται άμεσα με το εάν οι ανταγωνιστές της Meta θα εφαρμόσουν ανάλογους περιορισμούς.
Δίωρο όριο για τους ανήλικους
Η Meta δεσμεύθηκε να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των εφαρμογών της για χρήστες ηλικίας κάτω των 18 ετών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ημερήσιο όριο χρήσης δύο ωρών, το οποίο θα μπορεί να παρακαμφθεί μόνο με γονική έγκριση. Παράλληλα, προβλέπεται απενεργοποίηση ακραίων φίλτρων μακιγιάζ και αισθητικής χειρουργικής, αυστηρότερη επαλήθευση ηλικίας και λειτουργία νυχτερινού περιορισμού.
Οι αλλαγές αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς αγγίζουν τον πυρήνα του επιχειρηματικού μοντέλου των social media: τον χρόνο που περνά ο χρήστης μέσα στην εφαρμογή και τους μηχανισμούς που έχουν σχεδιαστεί ώστε να ενισχύουν την παραμονή και την αλληλεπίδρασή του.
Το ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο του συμβιβασμού βρίσκεται, όμως, στον τρόπο με τον οποίο θα καταβληθούν τα χρήματα.
Η Meta θα πληρώσει αρχικά μόλις το 70% του συνολικού ποσού, περίπου 12,7 δισ. δολάρια, στις πολιτείες σε βάθος δέκα ετών. Τα υπόλοιπα 5,3 δισ. δολάρια εξαρτώνται από το εάν το TikTok και το YouTube της Alphabet θα προχωρήσουν σε αντίστοιχες αλλαγές για τους ανήλικους χρήστες.
Με αυτόν τον τρόπο, η συμφωνία μετατρέπει ουσιαστικά ένα δικαστικό συμβιβασμό της Meta σε μοχλό πίεσης για ολόκληρη τη βιομηχανία.
Tο μήνυμα από τις αμερικανικές αρχές είναι ήδη σαφές.
Ο γενικός εισαγγελέας της Καλιφόρνιας Ρομπ Μπόντα, ο οποίος είχε κεντρικό ρόλο στην υπόθεση μαζί με τους ομολόγους του στο Νιου Τζέρσεϊ, το Κολοράντο και το Κεντάκι, υπογράμμισε ότι η συμφωνία αποτελεί προειδοποίηση προς τους υπόλοιπους μεγάλους παίκτες του κλάδου.
Όπως ανέφερε, οι αρχές «δεν έχουν τελειώσει» και αναμένουν αντίστοιχα αποτελέσματα και από άλλες εταιρείες.
Η Καλιφόρνια έχει ήδη ανοικτό δικαστικό μέτωπο με το TikTok, ενώ εξετάζει στενά τις πρακτικές των Snap και YouTube.
Ο Μπόντα επιβεβαίωσε ότι οι αρχές συνεχίζουν τη δικαστική τους μάχη στον ευρύτερο χώρο των social media, επιδιώκοντας από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες να υιοθετήσουν δεσμεύσεις αντίστοιχες με εκείνες που αποδέχθηκε η Meta.
«Πρόκειται για κάτι που απαιτεί λύση σε επίπεδο ολόκληρου του κλάδου», τόνισε, επικροτώντας την απόφαση της Meta να συμπεριλάβει τους ανταγωνιστές της στη συμφωνία.
Η επόμενη μεγάλη μάχη με το TikTok
Το TikTok βρίσκεται ήδη αρκετά μπροστά στη δικαστική «ουρά». Το 2024, ο Μπόντα, η γενική εισαγγελέας της Νέας Υόρκης Λετίσια Τζέιμς και οι γενικοί εισαγγελείς ακόμη 14 πολιτειών είχαν προσφύγει δικαστικά εναντίον της πλατφόρμας, κατηγορώντας την για παραβίαση της νομοθεσίας περί προστασίας των καταναλωτών.
Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή χρησιμοποιεί εθιστικά χαρακτηριστικά σχεδιασμένα ώστε να μεγιστοποιούν τον χρόνο παραμονής των νεαρών χρηστών, με την υπόθεση να παραμένει σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με τον Μπόντα, η Καλιφόρνια επιδιώκει πλέον να εξασφαλίσει ότι το TikTok θα εφαρμόσει πρακτικές και δεσμεύσεις αντίστοιχες με αυτές της Meta.
Παράλληλα, οι αρχές βρίσκονται ήδη σε επικοινωνία με τη Snap, ενώ ο γενικός εισαγγελέας της Καλιφόρνιας εξέφρασε την προσδοκία ότι και το YouTube θα προσέλθει στο τραπέζι των συζητήσεων.
Γιατί οι ανταγωνιστές μπορεί να κινηθούν πριν φθάσουν στα δικαστήρια
Ο Ρομπ Λάλκα, καθηγητής διοίκησης στο Tulane University και συγγραφέας του βιβλίου «The Venture Alchemists: How Big Tech Turned Profits Into Power», εκτιμά ότι οι ανταγωνιστές της Meta έχουν ισχυρό κίνητρο να αλλάξουν πολιτική προτού βρεθούν αντιμέτωποι με μία ανάλογη δικαστική διαδικασία.
Κατά την εκτίμησή του, TikTok, YouTube και Snapchat ενδέχεται να προχωρήσουν προληπτικά σε αλλαγές, ακριβώς για να αποφύγουν όσα αντιμετώπισε η Meta.
Και αυτό διότι οι πλατφόρμες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την εμπιστοσύνη γονέων, χρηστών και διαφημιζομένων. Επομένως, το ζήτημα δεν αφορά πλέον αποκλειστικά το νομικό ρίσκο, αλλά και τη φήμη των εταιρειών και την εμπορική αξία των υπηρεσιών τους.
Η απόφαση της Meta μπορεί έτσι να δημιουργήσει ένα νέο de facto πρότυπο για την προστασία των ανηλίκων, ακόμη και χωρίς την ύπαρξη ενιαίας ομοσπονδιακής νομοθεσίας.
Η πίεση στα social media γίνεται παγκόσμια
Η αμερικανική δικαστική μάχη αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης τάσης.
Οι μεγαλύτερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης βρίσκονται ήδη υπό αυξανόμενη πίεση το 2026, καθώς κυβερνήσεις σε διάφορες χώρες εξετάζουν ή προωθούν απαγορεύσεις και αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση social media από εφήβους.
Ταυτόχρονα, Meta, TikTok, YouTube και Snap βρίσκονται αντιμέτωπες με σειρά αγωγών σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις των προϊόντων τους στους ανήλικους.
Νωρίτερα φέτος, Meta και YouTube έχασαν δικαστική υπόθεση στο Λος Άντζελες που είχε κινήσει ενάγουσα η οποία υποστήριξε ότι η ψυχική της υγεία είχε υποστεί βλάβη από εθιστικά χαρακτηριστικά των πλατφορμών, όπως η αυτόματη αναπαραγωγή περιεχομένου και το ατελείωτο scrolling.
Η Meta υπέστη ακόμη μία δικαστική ήττα σε ξεχωριστή υπόθεση που είχε κινήσει ο γενικός εισαγγελέας του Νέου Μεξικού Ραούλ Τόρες. Δικαστήριο έκρινε ότι η εταιρεία παραβίασε τους πολιτειακούς κανόνες προστασίας των παιδιών και της επέβαλε κυρώσεις άνω των 900 εκατ. δολαρίων.
Η Meta επιχειρεί να αλλάξει ρόλο
Με τη νέα συμφωνία, η Meta επιχειρεί πλέον να εμφανιστεί όχι μόνο ως εταιρεία που προσαρμόζεται στις απαιτήσεις των αρχών, αλλά και ως δύναμη που πιέζει για κοινούς κανόνες σε ολόκληρη τη βιομηχανία.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί οι επικρίσεις για το παρελθόν της.
Ο Λάλκα υποστηρίζει ότι οι αλλαγές έρχονται έπειτα από χρόνια κατά τα οποία τα ζητήματα ασφάλειας των ανηλίκων δεν αντιμετωπίστηκαν επαρκώς. Επισημαίνει επίσης μία κρίσιμη ιδιαιτερότητα: οι νέοι κανόνες δεν προέκυψαν από νομοθετική πρωτοβουλία του Κογκρέσου, αλλά από δικαστικό συμβιβασμό μεταξύ πολιτειακών αρχών και της ίδιας της εταιρείας που καλείται να συμμορφωθεί.
Την ίδια στιγμή, η Meta έχει κάθε επιχειρηματικό λόγο να επιδιώκει την εφαρμογή αντίστοιχων περιορισμών και στους ανταγωνιστές της. Εάν το Facebook και το Instagram λειτουργούν με αυστηρότερο πλαίσιο για τους εφήβους, χωρίς ανάλογες δεσμεύσεις από TikTok και YouTube, η εταιρεία θα μπορούσε να βρεθεί σε μειονεκτική ανταγωνιστική θέση.
Ο συμβιβασμός των 18 δισ. δολαρίων επομένως μπορεί να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερος από μία ακριβή διευθέτηση μιας δικαστικής διαμάχης. Μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για ανασχεδιασμό των μεγαλύτερων social media για τους ανήλικους χρήστες, με TikTok, YouTube και Snap να γνωρίζουν πλέον ότι βρίσκονται στην επόμενη γραμμή πυρός.
Διαβάστε ακόμη
EasyJet: Υπερδιπλασιάζει το προσωπικό καμπίνας άνω των 50 ετών
Επιστροφή ενοικίου: Οι ημερομηνίες-κλειδιά για τις πληρωμές και ποιοι θα πάρουν δύο ενοίκια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.