Η νέα άνοδος στις τιμές της ενέργειας προκαλεί έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τους θεσμούς, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία ανατρέπουν τα σενάρια αποκλιμάκωσης. Για δεύτερη φορά μέσα σε λίγα χρόνια, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της μεγάλης εξάρτησής της από τις διεθνείς αγορές για την κάλυψη των ενεργειακών της αναγκών.
Η μετάβαση από το ρωσικό φυσικό αέριο σε φορτία LNG περιόρισε την άμεση ενεργειακή εξάρτηση από τη Μόσχα, δεν εξάλειψε όμως την ευαισθησία της ευρωπαϊκής οικονομίας στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το οικονομικό βάρος της νέας κρίσης έχει ήδη γίνει αισθητό. Το πρόσθετο κόστος των ενεργειακών εισαγωγών στην Ευρώπη μετά την έναρξη των νέων αναταράξεων έχει ανέλθει σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ στην Ελλάδα η κυβέρνηση έχει ήδη διαθέσει σημαντικά κεφάλαια για την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να εξεταστούν νέα μέτρα στήριξης, εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια και νέες πιέσεις στην προσφορά
Η διατήρηση του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και η άνοδος του φυσικού αερίου στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF πάνω από τα 80 ευρώ/μεγαβατώρα επαναφέρουν μνήμες της ενεργειακής αναταραχής του 2022.
Οι αγορές ανησυχούν κυρίως για την πλευρά της προσφοράς, καθώς σειρά γεγονότων περιορίζει τα περιθώρια ασφαλείας. Η ακύρωση φορτίων αργού από τη Saudi Aramco προς Ευρωπαίους αγοραστές στα τέλη Σεπτεμβρίου αποτέλεσε νέο πλήγμα, μετά τη διακοπή λειτουργίας κρίσιμων ενεργειακών υποδομών και τις αναταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές.
Οι περιορισμοί στις μεταφορικές διαδρομές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου αυξάνουν το κόστος και ενισχύουν την αβεβαιότητα για την ομαλή τροφοδοσία των αγορών.
Παράλληλα, η σύγκρουση στην Ουκρανία συνεχίζει να επηρεάζει την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Οι επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις προκαλούν νέους φόβους για περιορισμούς στην παραγωγή και την επεξεργασία πετρελαίου, ενισχύοντας την ανοδική πίεση στις τιμές.
Οι φόβοι για τον χειμώνα και το φυσικό αέριο
Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στο φυσικό αέριο, καθώς η Ευρώπη εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο με χαμηλότερα αποθέματα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Η τιμή του αερίου στον TTF έχει αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη της κρίσης στο Ιράν, από επίπεδα κοντά στα 30 ευρώ/μεγαβατώρα σε πάνω από 80 ευρώ/μεγαβατώρα. Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός με την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) αυξάνει τις πιέσεις.
Το ύψος των τιμών τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες. Ένας βαρύτερος χειμώνας θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της κατανάλωσης για θέρμανση, δημιουργώντας νέες πιέσεις στην αγορά.
Δεν αποκλείεται, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, σε ένα ακραίο σενάριο οι τιμές του φυσικού αερίου να κινηθούν ακόμη και προς τα επίπεδα των 100 ή 150 ευρώ/μεγαβατώρα.
Η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει άμεσα και το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το φυσικό αέριο παραμένει βασικός παράγοντας διαμόρφωσης των χονδρεμπορικών τιμών.
Στην Ελλάδα, η μέση τιμή της μεγαβατώρας τον Σεπτέμβριο κινείται ήδη περίπου 20% υψηλότερα σε σχέση με τον Αύγουστο, στα 159,11 ευρώ/μεγαβατώρα, δείχνοντας ότι η νέα ενεργειακή αναταραχή έχει αρχίσει να περνά και στην εγχώρια αγορά.
Νέα δημοσιονομική πίεση για κυβερνήσεις και νοικοκυριά
Η επιστροφή της ενεργειακής αβεβαιότητας δημιουργεί νέα δεδομένα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη στήριξη των καταναλωτών και στη διατήρηση δημοσιονομικών αντοχών.
Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έδειξε ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας μεταφέρονται γρήγορα στο κόστος παραγωγής, στον πληθωρισμό και στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
Με τις γεωπολιτικές εντάσεις να παραμένουν ενεργές και τις αγορές να λειτουργούν με περιορισμένα αποθέματα ασφαλείας, η Ευρώπη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ίδιο βασικό πρόβλημα: την ανάγκη να εξασφαλίσει επάρκεια ενέργειας σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Διαβάστε ακόμη
Βακάκης: Έρχονται τα «μικρά» Jumbo – Μπαίνει στην Ουγγαρία
Οι κολοσσοί των hedge funds ανησυχούν για τον κίνδυνο της ΑΙ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.