Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αρχίζει να παράγει επιπτώσεις χιλιάδες μίλια μακριά από τον Περσικό Κόλπο, μεταφέροντας την πίεση σε ένα ακόμη από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη: τη Διώρυγα του Παναμά.
Η εικόνα αποτυπώνεται με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο στο κόστος που είναι πλέον διατεθειμένες να καταβάλουν οι ναυτιλιακές εταιρείες προκειμένου να εξασφαλίσουν έγκαιρη διέλευση. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters στις 17 Σεπτεμβρίου, το premium για ένα slot ξεπέρασε πλέον τα $5 εκατ., έναντι μόλις $135.000-$140.000 πριν από την κλιμάκωση των αναταράξεων στη Μέση Ανατολή. Το ποσό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν αποτελεί το τέλος διέλευσης από τη Διώρυγα. Πρόκειται αποκλειστικά για το auction premium, δηλαδή το επιπλέον τίμημα που καταβάλλεται για να εξασφαλιστεί προτεραιότητα σε μια διαθέσιμη θέση. Η συγκεκριμένη περίπτωση αφορά LPG carrier που εξυπηρετεί τη νοτιοκορεατική SK Gas, με το τίμημα να αποτελεί την τελευταία ένδειξη της έντασης που συσσωρεύεται στον Παναμά.
Η ταχύτητα με την οποία άλλαξε η αγορά είναι ενδεικτική. Πριν ενταθούν οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, οι δημοπρασίες για slots κινούνταν συνήθως στην περιοχή των $135.000-$140.000. Τον Απρίλιο και τον Μάιο οι μέσες προσφορές είχαν ήδη αυξηθεί περίπου στις $385.000-$425.000. Στη συνέχεια εμφανίστηκαν συναλλαγές άνω του $1 εκατ., ακολούθησαν premiums που ξεπέρασαν τα $3 εκατ. και τα $4 εκατ. και πλέον η αγορά πέρασε το φράγμα των $5 εκατ. Πίσω από αυτή την εκτίναξη βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη αναδιάταξη των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων.
Οι δυσκολίες στις διελεύσεις του Ορμούζ έχουν οδηγήσει ενεργειακά φορτία σε εναλλακτικές διαδρομές, αυξάνοντας τη ζήτηση για τη Διώρυγα του Παναμά. Η πίεση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη επειδή εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ίδια η Διώρυγα βρίσκεται αντιμέτωπη με περιορισμούς χωρητικότητας λόγω της λειψυδρίας που συνδέεται με το El Niño. Η κίνηση στον Παναμά έφθασε την περίοδο Μαρτίου-Μαΐου κοντά στα 44 πλοία ημερησίως κατά μέσο όρο, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG που επικαλείται το Reuters. Για ολόκληρο το 2025 ο αντίστοιχος μέσος όρος ήταν περίπου 37 πλοία την ημέρα. Πρόκειται για αύξηση της τάξης του 17%. Την ίδια στιγμή, όμως, η διαθέσιμη χωρητικότητα περιορίζεται. Η Αρχή της Διώρυγας έχει προγραμματίσει μείωση των ημερήσιων διελεύσεων στις 32-34 μέσα στον Σεπτέμβριο, δημιουργώντας μια ιδιόμορφη «μέγγενη»: περισσότερα πλοία ζητούν passage την ώρα που οι διαθέσιμες θέσεις μειώνονται.
Το επόμενο μέτωπο βρίσκεται στα containerships. Η περίοδος Αυγούστου-Οκτωβρίου αποτελεί παραδοσιακά την κορύφωση της μεταφοράς εμπορευμάτων προς τις ΗΠΑ, καθώς οι εισαγωγείς δημιουργούν αποθέματα ενόψει Black Friday και Χριστουγέννων. Σύμφωνα με στοιχεία της LSEG, οι αφίξεις έμφορτων containers στο Long Beach είναι κατά την περίοδο αυτή περίπου 15% υψηλότερες από τον μέσο μηνιαίο όγκο. Η αγορά μπαίνει, επομένως, στην εποχική κορύφωση έχοντας ήδη περιορισμένα περιθώρια. Το κόστος μεταφοράς ενός container 40 ποδών από την Κίνα προς τη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ βρίσκεται περίπου στα $7.848, σύμφωνα με στοιχεία της Xeneta που επικαλείται το Reuters, ενώ για προορισμούς στην Ανατολική Ακτή και στον Κόλπο των ΗΠΑ οι τιμές πλησιάζουν τα $10.000. Εάν η κατάσταση συνεχιστεί, ενεργειακά πλοία και containerships μπορεί να βρεθούν να διεκδικούν την ίδια περιορισμένη χωρητικότητα της Διώρυγας. Όσοι δεν εξασφαλίζουν slot θα έχουν ουσιαστικά τρεις επιλογές: να περιμένουν, να πληρώσουν ακριβότερα ή να αλλάξουν διαδρομή.
Η μεγαλύτερη επίπτωση για τη ναυτιλία δεν περιορίζεται στα τέλη της Διώρυγας. Κάθε επιπλέον ημέρα αναμονής, κάθε μεγαλύτερη διαδρομή και κάθε αλλαγή εμπορικού δρομολογίου δεσμεύει ένα πλοίο για περισσότερο χρόνο. Έτσι, χωρίς να έχει αφαιρεθεί ούτε ένα πλοίο από τον παγκόσμιο στόλο, μειώνεται η πραγματική διαθέσιμη μεταφορική ικανότητά του. Είναι το ίδιο φαινόμενο που ιστορικά έχει λειτουργήσει ως επιταχυντής στις ναυλαγορές: μεγαλύτερες αποστάσεις και περισσότερες ημέρες ταξιδιού αυξάνουν τη ζήτηση σε ton-miles και περιορίζουν την προσφορά διαθέσιμης χωρητικότητας. Και η πίεση ξεκινά από το Ορμούζ. Η κίνηση στο Στενό παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, με τα τελευταία στοιχεία να δείχνουν μόλις τρεις διελεύσεις εμπορικών πλοίων την Τετάρτη, από 12 μία ημέρα νωρίτερα και έναντι μέσου όρου περίπου 17 πλοίων στο προηγούμενο δεκαήμερο. Η απόσταση ανάμεσα στον Περσικό Κόλπο και τη Διώρυγα του Παναμά ξεπερνά τα 8.000 μίλια. Στη σημερινή ναυτιλιακή αγορά, όμως, αυτή η γεωγραφική απόσταση έχει αρχίσει να χάνει τη σημασία της.
Ορμούζ, Μπαμπ ελ Μαντέμπ, Σουέζ και Παναμάς λειτουργούν όλο και περισσότερο ως συγκοινωνούντα δοχεία. Όταν ένα πέρασμα περιορίζεται, η κίνηση μεταφέρεται στο επόμενο. Και όταν και εκεί εμφανίζεται bottleneck, το κόστος μεταδίδεται σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Υπό αυτή την έννοια, το premium άνω των $5 εκατ. για μία μόνο διέλευση δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό ρεκόρ. Είναι η πιο καθαρή μέχρι σήμερα ένδειξη ότι η κρίση του Ορμούζ έχει πάψει να αποτελεί μόνο πρόβλημα του Περσικού Κόλπου και μετατρέπεται σε παγκόσμιο πρόβλημα διαθέσιμης ναυτιλιακής χωρητικότητας.
Διαβάστε ακόμη
ΕΕ: Γιατί βάζει μπλόκο στην εξαγορά της Anglo American από την MMG
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.