Μια νέα εστία πίεσης στο κόστος ζωής και λειτουργίας των επιχειρήσεων διαμορφώνεται στην ενεργειακή αγορά, απειλώντας να περιορίσει τα περιθώρια αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού καθώς πλησιάζει το φθινόπωρο. Η ανοδική κίνηση στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σε συνδυασμό με τις ανατιμήσεις στα καύσιμα, επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο ενός νέου γύρου επιβαρύνσεων για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η κυβέρνηση είχε υποδεχθεί θετικά τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για τον πληθωρισμό του Ιουλίου, προσβλέποντας σε σταδιακή εξομάλυνση των πιέσεων στις τιμές. Η ενέργεια, ωστόσο, παραμένει ένας από τους πλέον απρόβλεπτους παράγοντες της εξίσωσης, καθώς οι μεταβολές στις διεθνείς αγορές μπορούν να περάσουν σχετικά γρήγορα στην πραγματική οικονομία.
Το timing είναι ιδιαίτερα κρίσιμο. Η αγορά εισέρχεται σταδιακά στην περίοδο της «επιστροφής στα θρανία», όταν οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί επιβαρύνονται με πρόσθετες δαπάνες, ενώ ακολουθεί η φθινοπωρινή περίοδος και στη συνέχεια η έναρξη της αυξημένης ζήτησης για θέρμανση.
Νέα άνοδος στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος
Η Ελλάδα ακολουθεί μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση. Σε αρκετές αγορές της ηπείρου καταγράφεται αυξημένη μεταβλητότητα στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, με βασικούς παράγοντες το ακριβότερο φυσικό αέριο, τις καιρικές συνθήκες και τους περιορισμούς που εμφανίζονται κατά περιόδους σε άλλες μορφές ηλεκτροπαραγωγής.
Καθοριστική παράμετρος παραμένει η πορεία του φυσικού αερίου, οι τιμές του οποίου έχουν κινηθεί προς επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τις αρχές του 2023. Η αυξημένη ευρωπαϊκή ζήτηση, καθώς οι χώρες επιχειρούν να ενισχύσουν τα αποθέματά τους ενόψει χειμώνα, εντείνει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμες ποσότητες.
Η σχέση με την αγορά ηλεκτρισμού είναι άμεση. Οι μονάδες φυσικού αερίου εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κάλυψη της ζήτησης και στη διαμόρφωση των χονδρεμπορικών τιμών. Κατά συνέπεια, η αύξηση του κόστους του καυσίμου μπορεί να μεταφερθεί στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Για την ελληνική αγορά, η ισχυρή παρουσία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποτελεί σημαντικό ανάχωμα. Όταν η παραγωγή από ΑΠΕ είναι υψηλή, περιορίζεται η ανάγκη λειτουργίας ακριβότερων θερμικών μονάδων. Ωστόσο, το «μαξιλάρι» αυτό δεν αρκεί πάντοτε για να απορροφήσει το σύνολο των εξωτερικών πιέσεων, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης ζήτησης ή χαμηλότερης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.
Η διάρκεια της ανοδικής κίνησης στη χονδρεμπορική αγορά θα αποτελέσει πλέον κρίσιμο παράγοντα για την εξέλιξη των τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος και, ευρύτερα, για το ενεργειακό κόστος επιχειρήσεων και νοικοκυριών τους επόμενους μήνες.
Ανατιμήσεις και στην αντλία
Η δεύτερη πηγή πίεσης προέρχεται από την αγορά των καυσίμων. Η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου έχει αρχίσει να γίνεται αισθητή και στην ελληνική αγορά, με τη μέση τιμή της βενζίνης να προσεγγίζει ή ακόμη και να ξεπερνά τα 2 ευρώ ανά λίτρο.
Ακόμη υψηλότερες τιμές καταγράφονται σε νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου το πρόσθετο μεταφορικό κόστος και οι ιδιαίτερες συνθήκες τροφοδοσίας παραδοσιακά διευρύνουν τη διαφορά σε σχέση με τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η σημασία των ανατιμήσεων δεν περιορίζεται στις μετακινήσεις των νοικοκυριών. Το ακριβότερο καύσιμο αυξάνει το κόστος των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, δημιουργώντας προϋποθέσεις για δευτερογενείς επιβαρύνσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες. Σε συνδυασμό με το υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύεται έτσι ο κίνδυνος ανατροφοδότησης των πληθωριστικών πιέσεων.
Το επόμενο διάστημα αποκτά επομένως ιδιαίτερη σημασία για την πορεία των τιμών. Με το φυσικό αέριο να παραμένει βασικός παράγοντας διαμόρφωσης του κόστους ηλεκτροπαραγωγής και το πετρέλαιο σε ανοδική τροχιά, η ενέργεια επιστρέφει στο επίκεντρο της πληθωριστικής εξίσωσης.
Στο τραπέζι παράταση της επιδότησης στο ντίζελ
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση εξετάζει τη διατήρηση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και μετά τις 31 Αυγούστου, οπότε εκπνέει η ισχύς της υφιστάμενης υπουργικής απόφασης.
Το μέτρο προβλέπει επιδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ στην αντλία, με στόχο τον περιορισμό της επιβάρυνσης για τους οδηγούς αλλά και την οικονομική δραστηριότητα συνολικότερα. Η παράτασή του αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα όσο οι διεθνείς τιμές διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα και αυξάνεται ο κίνδυνος περαιτέρω ανατιμήσεων στην εγχώρια αγορά.
Οι μέχρι τώρα παρεμβάσεις έχουν ήδη σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού για το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου, οι συνολικές πληρωμές του Δημοσίου για μέτρα στήριξης των καταναλωτών και της οικονομικής δραστηριότητας ανήλθαν σε 241 εκατ. ευρώ.
Από αυτά, 131 εκατ. ευρώ διοχετεύθηκαν μέσω της «Κοινωνίας της Πληροφορίας» για την καταβολή του Fuel Pass, ενώ άλλα 110 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στην επιδότηση του ντίζελ κίνησης.
Η τελική απόφαση για ενδεχόμενη παράταση θα πρέπει επομένως να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο ανάγκες: την προστασία των καταναλωτών από ένα νέο κύμα ενεργειακών ανατιμήσεων και τη συγκράτηση του δημοσιονομικού κόστους. Με την έναρξη της φθινοπωρινής περιόδου να πλησιάζει, η πορεία σε ρεύμα, φυσικό αέριο και καύσιμα μετατρέπεται ξανά σε έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν την εξέλιξη του πληθωρισμού και την πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Διαβάστε ακόμη
Αποτελέσματα Nvidia: Το στοίχημα των «ταύρων» της AI – Πού ποντάρουν οι traders
ΕΚΤ: Σήμα Σνάμπελ για νέες αυξήσεις επιτοκίων – Στο 2,5% «βλέπουν» οι αγορές το επιτόκιο καταθέσεων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.