Η αξιολόγηση ενός εργαζομένου δεν περιορίζεται πλέον στο εάν παραδίδει σωστά και έγκαιρα τη δουλειά του. Σε ολοένα περισσότερες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στον τεχνολογικό κλάδο και στις θέσεις γραφείου, η καθημερινή δραστηριότητα μεταφράζεται σε δεδομένα, ποσοστά και ψηφιακές ενδείξεις παραγωγικότητας, δημιουργώντας ένα νέο περιβάλλον όπου δεν αρκεί να εργάζεσαι αποτελεσματικά· πρέπει και το σύστημα να μπορεί να το «δει».
Από τις κινήσεις του ποντικιού και τις πληκτρολογήσεις μέχρι τον χρόνο αδράνειας, τις συναντήσεις στο ημερολόγιο και τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, τα λογισμικά παρακολούθησης εργαζομένων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη ακρίβεια. Οι επιχειρήσεις συγκεντρώνουν πλέον στοιχεία για συμπεριφορές που μέχρι πρόσφατα δεν θα μπορούσαν εύκολα να καταγραφούν, ενώ οι ίδιοι οι εργαζόμενοι μαθαίνουν σταδιακά να προσαρμόζονται στους νέους κανόνες.
Η εξάπλωση της τηλεργασίας έκανε αυτές τις πρακτικές περισσότερο αποδεκτές. Η επιστροφή στα γραφεία, ωστόσο, δεν τις περιόρισε. Αντιθέτως, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης έχει κάνει τα εργαλεία παρακολούθησης πιο σύνθετα, πιο αυτοματοποιημένα και περισσότερο παρόντα στην καθημερινότητα.
Τα σύγχρονα συστήματα μπορούν να καταγράφουν από αποτελέσματα πωλήσεων και χρήση εφαρμογών μέχρι πόσες φορές ένας υπολογιστής περνά σε sleep mode. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, ο εργαζόμενος μπορεί να μην έχει πλήρη εικόνα για το πόσο αναλυτικά καταγράφεται η δραστηριότητά του.
Το ημερολόγιο ως ψηφιακή απόδειξη εργασίας
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προβλήματα αφορά τις στιγμές κατά τις οποίες κάποιος εργάζεται χωρίς να βρίσκεται μπροστά στην οθόνη του.
Ένα τηλεφώνημα, μια συζήτηση με συνάδελφο ή μια συνάντηση σε άλλη αίθουσα μπορεί να οδηγήσει το σύστημα να εμφανίσει τον εργαζόμενο ως «away». Από την πλευρά του λογισμικού, αυτή η απουσία ενδέχεται να ερμηνευθεί ως αδράνεια.
Για να περιορίσουν τέτοιες αστοχίες, τα πιο εξελιγμένα συστήματα αρχίζουν να διασταυρώνουν τη δραστηριότητα του υπολογιστή με το εταιρικό ημερολόγιο. Εάν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση, ο χρόνος μακριά από την οθόνη μπορεί να θεωρηθεί δικαιολογημένος. Εάν η ίδια συνάντηση δεν έχει καταχωριστεί, το λογισμικό μπορεί να την καταγράψει απλώς ως μη παραγωγικό χρόνο.
Η νέα πραγματικότητα δημιουργεί ένα παράδοξο: δεν αρκεί να έχει πραγματοποιηθεί η εργασία, πρέπει να υπάρχει και το κατάλληλο ψηφιακό ίχνος που να την επιβεβαιώνει.
Έτσι, διαδικασίες που παλαιότερα θεωρούνταν απλές οργανωτικές συνήθειες, όπως η σωστή ενημέρωση του ημερολογίου, μπορούν πλέον να αποκτούν άμεση σημασία για τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνεται η εργασιακή απόδοση.
Όταν η υπερβολική παραγωγικότητα προκαλεί υποψίες
Η μέτρηση της παραγωγικότητας δημιουργεί και ένα ακόμη ερώτημα: πόση δραστηριότητα θεωρείται φυσιολογική μέσα σε μια εργάσιμη ημέρα;
Ο διευθύνων σύμβουλος της Insightful, Ίβαν Πέτροβιτς, αναφέρει ότι πολλές επιχειρήσεις θεωρούν εύλογο επίπεδο αξιοποίησης περίπου 60% έως 80% του συνολικού χρόνου εργασίας.
Παράδοξα, μια ένδειξη που βρίσκεται συνεχώς στο 90% ή ακόμη και στο 100% δεν θεωρείται απαραίτητα θετική. Αντιθέτως, μπορεί να προκαλέσει αμφιβολίες, καθώς δύσκολα συμβαδίζει με τον φυσιολογικό τρόπο εργασίας ενός ανθρώπου, ο οποίος περιλαμβάνει μικρές παύσεις, συνομιλίες, μετακινήσεις και άλλες δραστηριότητες που δεν καταγράφονται πάντα ως ενεργός χρόνος στον υπολογιστή.
Σε αυτό το περιβάλλον έγιναν γνωστά τα «mouse jigglers», μικρές συσκευές ή προγράμματα που διατηρούν τον κέρσορα σε συνεχή κίνηση ώστε ο υπολογιστής να μην εμφανίζει τον εργαζόμενο ως αδρανή.
Ωστόσο, η τεχνολογική «κούρσα» έχει ήδη προχωρήσει. Εταιρικά συστήματα κυβερνοασφάλειας μπορούν πλέον σε αρκετές περιπτώσεις να εντοπίζουν, να μπλοκάρουν ή να καταγράφουν τέτοιες συσκευές και λογισμικά, περιορίζοντας τη δυνατότητα τεχνητής αλλοίωσης των στοιχείων δραστηριότητας.
Το αποτέλεσμα είναι ότι οι εργαζόμενοι δεν χρειάζεται μόνο να γνωρίζουν πώς παρακολουθούνται, αλλά και να αντιλαμβάνονται ποια επίπεδα δραστηριότητας θεωρούνται ρεαλιστικά από τα ίδια τα συστήματα.
Η χρήση AI γίνεται νέο KPI
Η επόμενη φάση της παρακολούθησης αφορά πλέον και την τεχνητή νοημοσύνη. Δεν καταγράφεται μόνο τι κάνει ο εργαζόμενος, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και πόσο συχνά χρησιμοποιεί εργαλεία AI για να εκτελέσει τη δουλειά του.
Σε έρευνα της Visier μεταξύ 1.000 εργαζομένων στις ΗΠΑ, το 48% παραδέχθηκε ότι παρουσιάζει μεγαλύτερη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης από την πραγματική, επιδιώκοντας να δείξει ότι ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις και προσαρμόζεται στις νέες απαιτήσεις.
Η τάση αυτή αποκαλύπτει μια νέα μορφή «παρουσιασμού παραγωγικότητας»: όπως κάποτε ένας εργαζόμενος προσπαθούσε να δείχνει συνεχώς απασχολημένος μπροστά στον προϊστάμενό του, σήμερα μπορεί να αισθάνεται την ανάγκη να δείξει ότι χρησιμοποιεί αρκετά AI ώστε να θεωρείται σύγχρονος και αποτελεσματικός.
Οι κανόνες όμως αλλάζουν γρήγορα.
Οι επιχειρήσεις αρχίζουν να παρακολουθούν όχι μόνο αν χρησιμοποιούνται συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και πόσο κοστίζει η χρήση τους, καθώς τα AI tokens και οι σχετικές υπηρεσίες αποτελούν πραγματική λειτουργική δαπάνη.
Αυτό σημαίνει ότι η υπερβολική χρήση εργαλείων AI μπορεί σύντομα να πάψει να θεωρείται απόδειξη παραγωγικότητας και να αντιμετωπίζεται ως σπατάλη εταιρικών πόρων.
Ένας εργαζόμενος, επομένως, ενδέχεται να χρειάζεται να ισορροπεί ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες απαιτήσεις: να δείχνει ότι αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες, χωρίς όμως να τις χρησιμοποιεί περισσότερο απ’ όσο θεωρεί οικονομικά αποδοτικό η επιχείρηση.
Από τον προϊστάμενο στον αλγόριθμο
Η τεχνολογία αλλάζει έτσι όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εργασία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή αξιολογείται.
Το παραδοσιακό μοντέλο, όπου ο προϊστάμενος παρατηρούσε προσωπικά την παρουσία και τη δραστηριότητα ενός εργαζομένου, αντικαθίσταται σταδιακά από συνεχή ψηφιακή καταγραφή και αυτοματοποιημένους δείκτες.
Και αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο ζήτημα: η πραγματική παραγωγικότητα δεν είναι πάντοτε εύκολο να μετατραπεί σε αριθμό. Ένας εργαζόμενος μπορεί να χρειάζεται χρόνο για σκέψη, να κάνει μια ουσιαστική συζήτηση χωρίς υπολογιστή ή να ολοκληρώνει μια εργασία γρηγορότερα από άλλους. Ένα σύστημα που αξιολογεί αποκλειστικά χρόνο ενεργής οθόνης ή πληκτρολογήσεις κινδυνεύει να δώσει στρεβλή εικόνα.
Ακριβώς γι’ αυτό οι νέες πλατφόρμες επιχειρούν να συνδυάσουν ολοένα περισσότερα δεδομένα: ημερολόγια, εφαρμογές, αποτελέσματα εργασίας, AI usage και συμπεριφορά στον υπολογιστή.
Το παλιό τέχνασμα του «δείχνω απασχολημένος όταν περνά το αφεντικό» αποκτά έτσι μια εντελώς διαφορετική μορφή. Ο προϊστάμενος δεν χρειάζεται πλέον να περάσει από το γραφείο ούτε να κοιτάξει την οθόνη.
Το ψηφιακό σύστημα βρίσκεται ήδη εκεί, παρακολουθώντας διαρκώς και μετατρέποντας την εργασιακή ημέρα σε δεδομένα.
Για τους εργαζομένους, η πρόκληση είναι πλέον διπλή: όχι μόνο να είναι πραγματικά αποδοτικοί, αλλά και να διασφαλίζουν ότι ο αλγόριθμος που τους αξιολογεί μπορεί να αναγνωρίσει αυτή την απόδοση.
Διαβάστε ακόμη
«Σπίτι μου 3»: Το νέο σχέδιο για φθηνά στεγαστικά που πάει στη ΔΕΘ
Κτηματολόγιο: Ψηφιακό «ξεμπλοκάρισμα» για ακίνητα με λάθη στον χάρτη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.