Επιτόκια: Έρχεται νέα αύξηση από την ΕΚΤ

Προ των πυλών βρίσκεται νέα αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, με τους δανειολήπτες να επιχειρούν να υπολογίσουν το κόστος που μπορεί να έχει μια νέα άνοδος στο οικογενειακό τους εισόδημα.

Σήμερα, 10 Σεπτεμβρίου, είναι η κρίσιμη ημερομηνία, ενώ μέχρι το τέλος του έτους απομένουν δύο ακόμη συνεδριάσεις, στις 29 Οκτωβρίου και 17 Δεκεμβρίου. Ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης και μέλος του Δ.Σ. της ΕΚΤ, Γιοακίμ Νάγκελ, θεωρεί ουσιαστικά δεδομένη την επόμενη αύξηση, εμφανίζεται όμως ιδιαίτερα επιφυλακτικός ως προς τις κινήσεις που θα ακολουθήσουν. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη παραμένει κοντά στο 3%, αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%, περιορίζοντας τα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Μια νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης θα περάσει, με χρονική υστέρηση ανάλογα με τους όρους κάθε σύμβασης, στο Euribor και από εκεί στα κυμαινόμενα στεγαστικά δάνεια νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Το πραγματικό βάρος για κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση εξαρτάται από το ύψος του υπολοίπου, τη διάρκεια του δανείου και κυρίως από το spread που έχει συμφωνηθεί με την τράπεζα.

Το 3μηνο Euribor οδηγεί την αγορά

Την 1η Σεπτεμβρίου το 3μηνο Euribor ξεπέρασε το 2,6% και την επομένη διαμορφώθηκε στο 2,646%. Με δεδομένο ότι πάνω στο Euribor προστίθεται το περιθώριο της τράπεζας, τα τελικά κυμαινόμενα επιτόκια διαμορφώνονται πλέον σε επίπεδα άνω του 4%, ανάλογα βεβαίως με το προφίλ του πελάτη και τους όρους κάθε σύμβασης. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος για τον Ιούλιο, διαμορφωνόταν στο 4,67%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,53%.

Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε στο 4,76%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 9 μονάδες βάσης στο 6,91%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,21%, ενώ το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) μειώθηκε κατά 6 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,45%.

Οι τράπεζες έχουν ήδη την εμπειρία του 2023

Η προηγούμενη μεγάλη άνοδος των επιτοκίων είχε οδηγήσει τις ελληνικές τράπεζες σε μια πρωτοφανή για τα δεδομένα της αγοράς παρέμβαση, η οποία αφορούσε τα στεγαστικά δάνεια των νοικοκυριών. Την άνοιξη του 2023 αποφάσισαν να προστατεύσουν τους συνεπείς δανειολήπτες με κυμαινόμενα στεγαστικά, παγώνοντας τα επιτόκια αναφοράς σε επίπεδα χαμηλότερα από εκείνα που ίσχυαν τότε. Ως βάση χρησιμοποιήθηκαν τα επίπεδα της 31ης Μαρτίου 2023. Το Euribor ενός μήνα, που βρισκόταν τότε περίπου στο 2,90%, κλείδωσε στο 2,70%, ενώ το Euribor 3 μηνών από περίπου 3,05% διαμορφώθηκε για τους σκοπούς του προγράμματος στο 2,85%. Η απόφαση λειτούργησε ως σημαντικό ανάχωμα για τους δανειολήπτες, καθώς η ΕΚΤ συνέχισε τις αυξήσεις, οδηγώντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 4% τον Σεπτέμβριο του 2023. Παράλληλα, η παρέμβαση λειτούργησε και ως ασπίδα για τις ίδιες τις τράπεζες, περιορίζοντας τον κίνδυνο απότομης επιδείνωσης της ποιότητας των στεγαστικών χαρτοφυλακίων τους και δημιουργίας νέας γενιάς κόκκινων δανείων.

Σήμερα ένα νοικοκυριό με στεγαστικό υπόλοιπο 100.000 ευρώ δεν κινδυνεύει από ένα οικονομικό σοκ ανάλογο με εκείνο του 2023, μπορεί όμως να προσθέσει εκ νέου βάρος στη μηνιαία δόση, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής παραμένει αυξημένο.

Τώρα το σκηνικό είναι διαφορετικό

Η σημερινή εικόνα δεν συγκρίνεται ευθέως με εκείνη του 2023. Το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ βρίσκεται στο 2,25, έναντι 4% τότε, ενώ το Euribor έχει υποχωρήσει σημαντικά από τα υψηλά της προηγούμενης περιόδου.

Ωστόσο, η επιστροφή των επιτοκίων σε ανοδική τροχιά θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες. Οι τράπεζες γνωρίζουν πλέον ότι μια απότομη αύξηση των δόσεων μπορεί να πιέσει τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα εκείνα με χαμηλότερο διαθέσιμο εισόδημα ή υψηλό υπόλοιπο στεγαστικού. Γι’ αυτό και η 10η Σεπτεμβρίου αποτελεί κομβική ημερομηνία όχι μόνο για τις αγορές, αλλά και για τον σχεδιασμό των τραπεζών. Εφόσον επιβεβαιωθεί ένας νέος ανοδικός κύκλος, θα βρεθεί στο τραπέζι το ερώτημα αν απαιτούνται νέες παρεμβάσεις για την προστασία των συνεπών δανειοληπτών. Η στεγαστική πίστη άλλωστε βρίσκεται σε διαφορετική φάση. Η ζήτηση για στεγαστικά έχει αρχίσει να ανακάμπτει, ενώ η ενίσχυση της στεγαστικής πίστης αποτελεί βασικό στόχο και της οικονομικής πολιτικής. Το τελευταίο που θα ήθελαν τράπεζες και Πολιτεία είναι μια νέα άνοδος του κόστους χρήματος να ανακόψει αυτή τη δυναμική.

Από το -0,50%, στο 4% και τώρα στο 2,25%

Η πορεία των επιτοκίων της ΕΚΤ τα τελευταία χρόνια αποτυπώνει το μέγεθος της αλλαγής. Το επιτόκιο καταθέσεων βρισκόταν στο -0,50% τον Σεπτέμβριο του 2019. Τον Ιούλιο του 2022 ξεκίνησε ο επιθετικός κύκλος αυξήσεων, με την ΕΚΤ να ανεβάζει το επιτόκιο από το 0% και να το οδηγεί στο 4% τον Σεπτέμβριο του 2023. Από τον Ιούνιο του 2024 ξεκίνησε ο αντίστροφος κύκλος, με διαδοχικές μειώσεις, έως ότου το επιτόκιο καταθέσεων φτάσει στο 2,25% τον Ιούνιο του 2026. Ετσι, ακόμη και σήμερα το κόστος του χρήματος παραμένει 275 μονάδες βάσης υψηλότερα από το ιστορικό χαμηλό του -0,50%, γεγονός που εξηγεί γιατί τα στεγαστικά επιτόκια εξακολουθούν να κινούνται περίπου στην περιοχή του 3,50%-4%.

Το κρίσιμο πλέον είναι αν η αγορά θα σταματήσει εδώ ή αν οι επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ θα ανοίξουν έναν νέο κύκλο ανόδου. Για τους δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο η διαφορά δεν είναι θεωρητική: μεταφράζεται απευθείας σε ευρώ στη μηνιαία δόση.

Διαβάστε ακόμη  

Πόσα πληρώνουν οι πλούσιοι για να εξαφανίσουν τα ψηφιακά τους ίχνη

Η κυβέρνηση κρατάει «καύσιμα» για νέα παρέμβαση στην αντλία τον Οκτώβριο (vid)

Fourlis προς επενδυτές: «Μείνετε μαζί μας» – Το σχέδιο επιστροφής στην κερδοφορία (pic)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ