Η συμμόρφωση με τις αμερικανικές ή ευρωπαϊκές κυρώσεις παύει να αποτελεί αυτονόητη επιλογή χαμηλού ρίσκου για τις πολυεθνικές που έχουν επιχειρηματικούς δεσμούς με την Κίνα. Το Πεκίνο οικοδομεί σταδιακά ένα παράλληλο σύστημα οικονομικής άμυνας και αντιποίνων, μέσω του οποίου επιχειρεί να μεταφέρει μέρος του κόστους των δυτικών περιορισμών στις ίδιες τις ξένες εταιρείες που τους εφαρμόζουν.
Στην πράξη, μια επιχείρηση μπορεί να βρίσκεται πλέον ανάμεσα σε δύο ανταγωνιστικά νομικά καθεστώτα. Εάν συνεχίσει μια συναλλαγή με κινεζική εταιρεία που έχει τεθεί στο στόχαστρο της Δύσης, ενδέχεται να παραβιάζει αμερικανικούς ή ευρωπαϊκούς περιορισμούς. Εάν όμως διακόψει τη συνεργασία προκειμένου να συμμορφωθεί με αυτούς, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με αγωγές, αποζημιώσεις ή άλλα αντίμετρα στην Κίνα.
Πρόκειται για μια σημαντική μετατόπιση στη στρατηγική του Πεκίνου. Η κινεζική κυβέρνηση δεν περιορίζεται πλέον στην προστασία επιχειρήσεων εντός της επικράτειάς της, αλλά επιχειρεί να προσδώσει εξωεδαφική ισχύ στην κινεζική νομοθεσία, χρησιμοποιώντας τα δικαστήρια και την πρόσβαση στην τεράστια εγχώρια αγορά ως μοχλούς πίεσης.
Το «ρωσικό μοντέλο» και η αλλαγή στρατηγικής
Η κατεύθυνση αυτή θυμίζει σε ορισμένα σημεία την πρακτική που ακολουθεί η Ρωσία από το 2020. Η Μόσχα έχει επιδιώξει να μεταφέρει στα εγχώρια δικαστήρια εμπορικές διαφορές που συνδέονται με τις διεθνείς κυρώσεις, ακόμη και όταν οι συμβάσεις των εμπλεκόμενων εταιρειών προέβλεπαν διαφορετικούς μηχανισμούς επίλυσης διαφορών.
Η Κίνα έχει αναπτύξει μια πολύ ευρύτερη νομοθετική αρχιτεκτονική οικονομικής ασφάλειας. Μέσα σε λίγα χρόνια δημιούργησε ένα πλέγμα κανόνων που καλύπτει τους ελέγχους εξαγωγών, τις λεγόμενες αναξιόπιστες οντότητες, την αντιμετώπιση ξένων κυρώσεων, την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων και την εφαρμογή ξένων νόμων με επιπτώσεις σε κινεζικά συμφέροντα.
Κεντρικό εργαλείο αποτελεί ο Νόμος κατά των Ξένων Κυρώσεων, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα σε κινεζικά φυσικά και νομικά πρόσωπα να διεκδικούν αποζημιώσεις όταν θεωρούν ότι ζημιώθηκαν από την εφαρμογή ή την υποστήριξη ξένων περιοριστικών μέτρων.
Έτσι, μια κινεζική εταιρεία της οποίας ο ξένος προμηθευτής ακυρώνει μια σύμβαση επικαλούμενος δυτικές κυρώσεις μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να επιχειρήσει να μεταφέρει τη διαφορά ενώπιον κινεζικού δικαστηρίου.
Η κινεζική ασπίδα απέναντι στις κυρώσεις
Το Πεκίνο έχει δημιουργήσει παράλληλα τους λεγόμενους Κανόνες Αποκλεισμού, μέσω των οποίων μπορεί να περιορίζει τη συμμόρφωση κινεζικών οντοτήτων με ξένες νομοθεσίες που θεωρεί ότι πλήττουν αδικαιολόγητα τα συμφέροντα της χώρας.
Η λογική παρουσιάζει ομοιότητες με το ευρωπαϊκό Blocking Statute, όμως το κινεζικό πλαίσιο μπορεί να αποκτήσει ευρύτερη εφαρμογή. Οι αρχές έχουν τη δυνατότητα να εξετάζουν εάν ένας ξένος περιορισμός επηρεάζει την εθνική κυριαρχία, την ασφάλεια ή τα αναπτυξιακά συμφέροντα της Κίνας.
Η επόμενη κίνηση αφορά τη διεύρυνση της δικαιοδοσίας. Νεότεροι κανονισμοί επιτρέπουν την επίκληση κινεζικής δικαιοδοσίας για δραστηριότητες που πραγματοποιούνται εκτός της χώρας, όταν υπάρχει «εύλογη σύνδεση» με την Κίνα.
Αυτό αυξάνει σημαντικά το ρίσκο για επιχειρήσεις με παραγωγή, πελάτες, προμηθευτές, δεδομένα ή άλλες κρίσιμες δραστηριότητες στην κινεζική αγορά. Η σύγκρουση νομοθεσιών μετατρέπεται έτσι από θεωρητικό ζήτημα σε πραγματικό επιχειρηματικό κίνδυνο.
Η δύσκολη εξίσωση για τις πολυεθνικές
Για δεκαετίες, η στάθμιση του κινδύνου ήταν σχετικά απλή. Η κυριαρχία του δολαρίου, η σημασία του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και η δυνατότητα της Ουάσιγκτον να επιβάλλει μεγάλες κυρώσεις καθιστούσαν τη συμμόρφωση με τους αμερικανικούς περιορισμούς προτεραιότητα για σχεδόν κάθε διεθνή όμιλο.
Η Κίνα επιχειρεί τώρα να αυξήσει το κόστος αυτής της επιλογής.
Μια πολυεθνική μπορεί να βρεθεί στη θέση όπου η τήρηση των αμερικανικών κανόνων προστατεύει την πρόσβασή της στις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα θέτει σε κίνδυνο τις δραστηριότητές της στην Κίνα. Η εξίσωση είναι ακόμη δυσκολότερη για εταιρείες που εξαρτώνται από κινεζικές πρώτες ύλες, βιομηχανική παραγωγή ή μεγάλες τοπικές πωλήσεις.
Η δύναμη του Πεκίνου, άλλωστε, δεν προέρχεται από τα ίδια εργαλεία με εκείνα της Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ διαθέτουν το δολάριο, τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές υποδομές και ισχυρή τεχνολογική επιρροή. Η Κίνα αντιπαραθέτει την κυριαρχία της σε κρίσιμα ορυκτά, τη βιομηχανική παραγωγή, τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, τα δεδομένα και την πρόσβαση στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Το χρηματοοικονομικό ανάχωμα του Πεκίνου
Η στρατηγική δεν περιορίζεται στις δικαστικές αίθουσες. Η Κίνα επιχειρεί ταυτόχρονα να μειώσει την εξάρτησή της από τις δυτικές χρηματοπιστωτικές υποδομές, ώστε να περιορίσει την αποτελεσματικότητα μελλοντικών κυρώσεων.
Σε αυτή την προσπάθεια εντάσσονται η ανάπτυξη του CIPS, η προώθηση του γιουάν στις διεθνείς συναλλαγές, η πλατφόρμα ψηφιακών πληρωμών mBridge και τα προγράμματα για το ψηφιακό γιουάν.
Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να περιοριστεί η έκθεση της κινεζικής οικονομίας σε πιθανό χρηματοπιστωτικό αποκλεισμό και αφετέρου να δημιουργηθούν εναλλακτικοί δίαυλοι διεθνών συναλλαγών που δεν εξαρτώνται στον ίδιο βαθμό από το δολάριο και τις δυτικές υποδομές.
Το αποτέλεσμα είναι μια βαθύτερη αλλαγή στο παγκόσμιο επιχειρηματικό περιβάλλον. Η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας μεταφέρεται από τους δασμούς και τους ελέγχους εξαγωγών στη νομοθεσία, στα δικαστήρια, στα συστήματα πληρωμών και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Για τις πολυεθνικές, αυτό σημαίνει ότι η διαχείριση των κυρώσεων μετατρέπεται σε γεωπολιτική άσκηση ισορροπίας. Η συμμόρφωση με τη μία πλευρά μπορεί πλέον να δημιουργεί έκθεση στην άλλη, καθώς το Πεκίνο επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι η εφαρμογή δυτικών περιορισμών σε βάρος κινεζικών συμφερόντων δεν θα είναι πλέον χωρίς κόστος.
Διαβάστε ακόμη
Φυσικό αέριο: Συναγερμός στην Ευρώπη για τον χειμώνα – Το εφιαλτικό σενάριο για τιμές στα 120 ευρώ
Reuters: Η Energean κοντά στην εξαγορά assets της BP στην Αίγυπτο – Στο $1 δισ. το πιθανό deal
UEFA κατά Ινφαντίνο: Ποινική υπόθεση για το σχέδιο των $20 δισ. – Ο ρόλος-κλειδί του Κούσνερ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.