Η αμερικανική αγορά εργασίας αρχίζει να εμφανίζει ξανά ένα χαρακτηριστικό που είχε υποχωρήσει τα προηγούμενα χρόνια: η μετακίνηση σε νέα δουλειά μπορεί να μεταφραστεί σε αισθητά υψηλότερες αποδοχές. Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στους νεότερους εργαζομένους, με τη Gen Z να εμφανίζει τη μεγαλύτερη κινητικότητα και να εξασφαλίζει τις υψηλότερες ποσοστιαίες αυξήσεις όταν αλλάζει εργοδότη.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το μισθολογικό πλεονέκτημα που συνοδεύει μια αλλαγή εργασίας έφτασε τον Ιούλιο στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών και πλέον ετών. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιχειρήσεις έχουν περιορίσει τον ρυθμό των προσλήψεων και εμφανίζονται περισσότερο επιλεκτικές ως προς τα νέα στελέχη.
Παρά τη γενικότερη επιβράδυνση, οι εργοδότες φαίνεται πως εξακολουθούν να είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν υψηλότερες αμοιβές για εργαζομένους με δεξιότητες που βρίσκονται σε ζήτηση. Ισχυρότερη είναι η εικόνα στους εργαζομένους που αμείβονται σε εβδομαδιαία βάση, πολλοί από τους οποίους απασχολούνται με ωρομίσθιο και μεταβαλλόμενο αριθμό ωρών.
Το μισθολογικό «premium» της αλλαγής δουλειάς
Η κινητικότητα στην αμερικανική αγορά εργασίας ενισχύθηκε τον Αύγουστο, ενώ τα στοιχεία για τον Ιούλιο αποτυπώνουν μια σαφή μεταβολή στην τάση των αποδοχών όσων αλλάζουν εργοδότη.
Το σχετικό μισθολογικό premium έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023, ενώ και ο ετήσιος μέσος όρος άρχισε να κινείται ανοδικά, ύστερα από μια περίοδο διαδοχικών μειώσεων. Παρά την ανάκαμψη, πάντως, το όφελος παραμένει χαμηλότερο από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την πανδημία.
Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται σημαντικά από εκείνη της περιόδου της «Μεγάλης Παραίτησης» του 2022, όταν οι εργαζόμενοι είχαν πολύ μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη και οι επιχειρήσεις αντιμετώπιζαν έντονες ελλείψεις προσωπικού. Διαφέρει επίσης από την ιδιαίτερα «σφιχτή» αγορά εργασίας που είχε διαμορφωθεί στα τέλη της δεκαετίας του 2010.
Η σημερινή αγορά φαίνεται να βρίσκεται κάπου ανάμεσα: οι επιχειρήσεις δεν προσλαμβάνουν με την ίδια ένταση, όμως οι εργαζόμενοι με περιζήτητες δεξιότητες εξακολουθούν να διαθέτουν περιθώριο να βελτιώσουν τις αποδοχές τους μέσω μιας νέας θέσης.
Εβδομαδιαία αμοιβή και μεγαλύτερες αυξήσεις
Το όφελος από την αλλαγή εργοδότη εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονο σε όσους πληρώνονται κάθε εβδομάδα. Η εικόνα αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η αύξηση προέρχεται αποκλειστικά από τον βασικό μισθό, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να επηρεάζεται και από την αύξηση των υπερωριών ή των συνολικών ωρών εργασίας.
Η εβδομαδιαία μισθοδοσία συναντάται συχνότερα σε κλάδους όπου υπάρχει μεγάλο ποσοστό ωρομίσθιων εργαζομένων και τα ωράρια παρουσιάζουν μεγαλύτερες διακυμάνσεις. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι κατασκευές, η αναψυχή και η φιλοξενία, οι μεταφορές και η αποθήκευση, αλλά και τμήματα του λιανεμπορίου.
Πρόκειται, σε αρκετές περιπτώσεις, για θέσεις που βρίσκονται χαμηλότερα στην εισοδηματική κλίμακα. Για έναν εργαζόμενο με χαμηλότερες αρχικές αποδοχές, επομένως, μια αλλαγή εργοδότη μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή στο εισόδημα.
Αντίθετα, στις επαγγελματικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, όπου είναι συχνότερη η απασχόληση μισθωτών με σταθερές αποδοχές, η πληρωμή πραγματοποιείται συχνότερα ανά δύο εβδομάδες ή δύο φορές τον μήνα.
Η Gen Z πρωταγωνιστεί στην κινητικότητα
Η γενιά που ξεχωρίζει περισσότερο στην τρέχουσα εικόνα της αμερικανικής αγοράς εργασίας είναι η Gen Z. Οι εργαζόμενοι που ανήκουν στη συγκεκριμένη γενιά εμφανίζουν τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες αυξήσεις όταν μετακινούνται σε νέα θέση, αλλά και τον υψηλότερο ρυθμό αλλαγής εργοδότη.
Ένας από τους λόγους είναι η ηλικιακή και μισθολογική τους θέση. Οι νεότεροι εργαζόμενοι βρίσκονται συνήθως στα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής τους διαδρομής και ξεκινούν από χαμηλότερες αποδοχές. Μια νέα θέση εργασίας μπορεί επομένως να μεταφραστεί σε πολύ μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση σε σύγκριση με έναν εργαζόμενο που βρίσκεται ήδη σε υψηλότερο μισθολογικό επίπεδο.
Η κινητικότητα της Gen Z παρουσιάζει μάλιστα αξιοσημείωτη επιτάχυνση. Από τον Φεβρουάριο, ο ρυθμός με τον οποίο οι εργαζόμενοι της συγκεκριμένης γενιάς αλλάζουν εργασία αυξάνεται σε ετήσια βάση και πλέον έχει ξεπεράσει εκείνον όλων των άλλων γενεών, για πρώτη φορά από το 2021.
Η τάση μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι οι ευκαιρίες για τους νεότερους εργαζομένους παραμένουν υπαρκτές, παρά την πιο επιλεκτική στάση των επιχειρήσεων στις προσλήψεις.
Υπάρχει όμως και μια διαφορετική ανάγνωση. Οι επιχειρήσεις ενδέχεται να προτιμούν εργαζομένους εισαγωγικού επιπέδου, οι οποίοι έχουν χαμηλότερο μισθολογικό κόστος, αντί να αντικαθιστούν έμπειρο προσωπικό με αντίστοιχες ή υψηλότερες αποδοχές. Επομένως, η αυξημένη κινητικότητα της Gen Z δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλες οι βαθμίδες της αγοράς εργασίας εμφανίζουν την ίδια δυναμική.
Περιορίζεται η διαφορά ανδρών και γυναικών
Οι γυναίκες εξακολουθούν να εμφανίζουν μεγαλύτερες μισθολογικές αυξήσεις από τους άνδρες όταν αλλάζουν εργασία, όμως η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων έχει μειωθεί αισθητά και κινείται πλέον περίπου στα επίπεδα του 2018.
Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι οι συνθήκες για τις γυναίκες έχουν επιδεινωθεί. Αντίθετα, συνδέεται κυρίως με την ταχύτερη βελτίωση των αποδοχών που πετυχαίνουν οι άνδρες όταν μετακινούνται σε νέα θέση.
Παράλληλα, έχει αλλάξει και η εικόνα ως προς το ποιο φύλο εμφανίζει μεγαλύτερη κινητικότητα. Ενώ στο παρελθόν οι γυναίκες άλλαζαν εργασία συχνότερα, από το 2024 ο αντίστοιχος ρυθμός των ανδρών έχει περάσει οριακά μπροστά.
Η μεταβολή αυτή μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία σε βάθος χρόνου. Για τις γυναίκες, οι οποίες συχνά ξεκινούν από χαμηλότερες αποδοχές, η αλλαγή εργοδότη αποτελεί έναν από τους αποτελεσματικότερους τρόπους γρηγορότερης μισθολογικής αναβάθμισης.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει φέρει ακόμη μαζικές απώλειες
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη και τις επιπτώσεις της στην απασχόληση γίνεται όλο και εντονότερη. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν προκύπτουν σαφείς ενδείξεις για μαζική εκτόπιση εργαζομένων εξαιτίας της AI.
Η κινητικότητα στην αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική, ενώ οι κλάδοι στους οποίους η χρήση τεχνητής νοημοσύνης είναι μεγαλύτερη δεν παρουσιάζουν συνολικά συστηματικά χαμηλότερη ζήτηση για εργαζομένους.
Αντίθετα, η διατήρηση της κινητικότητας μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι η αγορά εργασίας παραμένει σχετικά «σφιχτή», παρά τη συνολική επιβράδυνση στην αύξηση των θέσεων μισθωτής απασχόλησης.
Η συμπεριφορά όσων αλλάζουν εργασία αποτελεί, παράλληλα, έναν πιθανό πρώιμο δείκτη για τις μελλοντικές επιπτώσεις της AI. Εάν οι επιχειρήσεις αρχίσουν να περιορίζουν περισσότερο τις προσλήψεις λόγω της αυτοματοποίησης ή της χρήσης νέων τεχνολογιών, το πρώτο σημάδι μπορεί να εμφανιστεί στη μειωμένη δυνατότητα των εργαζομένων να μετακινηθούν σε άλλη θέση.
Οι αλλαγές αυτές θα μπορούσαν να γίνουν ορατές στην κινητικότητα πριν αποτυπωθούν πλήρως στα στοιχεία για την απασχόληση ή την ανεργία.
Πληροφορική και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες
Δύο κλάδοι παρουσιάζουν ήδη στοιχεία που αξίζουν μεγαλύτερη προσοχή: η πληροφορική και οι χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες.
Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι η υψηλή χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, κατά το πεντάμηνο έως τον Ιούνιο καταγράφηκε υποχώρηση της ζήτησης για εργατικό δυναμικό στους συγκεκριμένους τομείς.
Η εξέλιξη αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για να τεκμηριώσει άμεση σχέση μεταξύ AI και απώλειας θέσεων εργασίας. Σε αρκετές επιχειρήσεις η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται ακόμη σε φάση δοκιμών ή χρησιμοποιείται ως εργαλείο ενίσχυσης της παραγωγικότητας, αντί για μηχανισμό αντικατάστασης προσωπικού.
Η πραγματική επίδραση στην απασχόληση θα εξαρτηθεί από το πώς θα εξελιχθεί η υιοθέτηση των τεχνολογιών τους επόμενους μήνες και από το κατά πόσο οι επιχειρήσεις θα επιλέξουν να επενδύσουν τα οφέλη παραγωγικότητας σε νέες θέσεις ή σε περιορισμό του κόστους εργασίας.
Νέοι και γυναίκες στην πρώτη γραμμή των αλλαγών
Εάν οι επιπτώσεις της AI στην απασχόληση ενταθούν, οι γυναίκες και οι νεότεροι εργαζόμενοι θεωρούνται περισσότερο εκτεθειμένοι.
Οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη παρουσία σε διοικητικές θέσεις και επαγγέλματα που περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες εργασίες βασισμένες στη γλώσσα. Πρόκειται για δραστηριότητες στις οποίες η generative AI μπορεί ευκολότερα να χρησιμοποιηθεί για αυτοματοποίηση ή υποστήριξη.
Οι νεότεροι εργαζόμενοι, από την πλευρά τους, βρίσκονται συχνότερα σε θέσεις εισαγωγικού επιπέδου, όπου ορισμένες από τις εργασίες μπορούν να αυτοματοποιηθούν και όπου η υιοθέτηση της AI εξελίσσεται ταχύτερα.
Η εικόνα, πάντως, δεν είναι μονοδιάστατη. Ορισμένα επαγγέλματα με υψηλή έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη και σημαντική παρουσία νέων αποφοίτων αναμένεται να παρουσιάσουν ισχυρή ανάπτυξη την επόμενη δεκαετία.
Η AI, επομένως, δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να οδηγεί σε μια απλή σχέση «τεχνολογία ίσον απώλεια θέσεων εργασίας». Η αγορά παραμένει αρκετά δυναμική ώστε οι εργαζόμενοι που αλλάζουν εργοδότη να εξασφαλίζουν σημαντικές αυξήσεις, ενώ η Gen Z αναδεικνύεται στην πιο κινητική γενιά.
Το κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη περίοδο είναι αν αυτή η δυναμική θα διατηρηθεί καθώς η τεχνητή νοημοσύνη περνά από τη φάση του πειραματισμού σε ευρύτερη εφαρμογή. Μέχρι τότε, η αλλαγή εργασίας παραμένει ένας από τους σημαντικότερους δρόμους για τη βελτίωση των αποδοχών στις ΗΠΑ.
Διαβάστε ακόμη
«Κόκκινος συναγερμός» για το ντίζελ στην Ευρώπη
Treasuries: Σε νέα πολυετή υψηλά οι αποδόσεις – Πάνω από το φράγμα του 5,5% το 30ετές
Μπιλ Γκέιτς: Η AI μπορεί να προκαλέσει τον θάνατο δισεκατομμυρίων ανθρώπων – «Χρειάζονται έλεγχοι»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.