Η νέα ενεργειακή αναταραχή στην Ευρώπη αρχίζει να μετατρέπεται από πρόβλημα τιμών σε πρόβλημα παραγωγής, με τις βιομηχανίες να περιορίζουν τη λειτουργία τους, να επανεξετάζουν επενδυτικά σχέδια και να προειδοποιούν για τον κίνδυνο απώλειας θέσεων εργασίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η εκτίναξη του κόστους του φυσικού αερίου, η οποία πλήττει ιδιαίτερα τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις.
Μία από τις χαρακτηριστικές περιπτώσεις αφορά τη Bridgnorth Aluminium, στη Βρετανία. Η επιχείρηση εξετάζει αλλαγές στο πρόγραμμα λειτουργίας του εργοστασίου της, προκειμένου να περιορίσει την παραγωγή κατά τις περιόδους όπου η ενέργεια είναι ακριβότερη. Μεταξύ των σεναρίων βρίσκεται η παράταση της διακοπής λειτουργίας των Χριστουγέννων ή η μεταφορά εργασιών συντήρησης από τον Απρίλιο στον Ιανουάριο.
Η επιλογή αυτή αποτυπώνει το νέο επιχειρηματικό περιβάλλον που διαμορφώνεται για τη βιομηχανία: η διαχείριση της ενέργειας εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για το πότε και πόσο θα λειτουργεί ένα εργοστάσιο.
Το ενεργειακό κόστος αλλάζει τα σχέδια της Bridgnorth
Η Bridgnorth Aluminium απασχολεί περίπου 370 εργαζομένους στο Shropshire και παράγει προϊόντα έλασης αλουμινίου για κλάδους όπως η συσκευασία, οι κατασκευές, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι μπαταρίες.
Το ενεργειακό κόστος έχει πλέον αποκτήσει ιδιαίτερα μεγάλο βάρος στη λειτουργία της. Ο μηνιαίος λογαριασμός για ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο φθάνει περίπου τις 1,1 εκατ. λίρες, αντιστοιχώντας σε περίπου 18% του συνολικού κόστους.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη επειδή η άνοδος του φυσικού αερίου έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια που προβλέπουν ορισμένα συμβόλαια της εταιρείας. Μέρος του πρόσθετου κόστους μπορεί να μετακυλιστεί στους πελάτες, όμως αυτή η λύση δεν είναι χωρίς συνέπειες. Οι πελάτες μπορεί να επιβαρυνθούν βραχυπρόθεσμα, αλλά το αυξημένο κόστος είναι πιθανό να επηρεάσει τις επόμενες εμπορικές συμφωνίες.
Προς το παρόν, δεν υπάρχει σχεδιασμός για απολύσεις ή οριστικό κλείσιμο της παραγωγής. Η συζήτηση, όμως, για λιγότερες ημέρες λειτουργίας μέσα στον χειμώνα δείχνει πόσο γρήγορα η ενεργειακή κρίση μπορεί να επηρεάσει την πραγματική οικονομία.
Η Bridgnorth αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου βιομηχανικού ομίλου με παρουσία σε πολλούς ενεργοβόρους κλάδους. Η ενεργειακή ανταγωνιστικότητα, συνεπώς, δεν είναι απλώς θέμα κόστους λειτουργίας, αλλά παράγοντας που επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις για νέες επενδύσεις και επέκταση δραστηριοτήτων.
Φυσικό αέριο: Νέο σοκ για την Ευρώπη
Η τιμή του φυσικού αερίου έχει περίπου διπλασιαστεί μέσα σε δύο μήνες, καθώς οι νέες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει αναστάτωση στις ενεργειακές ροές και ιδιαίτερα στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Η Βρετανία βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση. Η χονδρική τιμή του φυσικού αερίου έφθασε τις 205 πένες ανά θερμική μονάδα, επίπεδο που δεν είχε καταγραφεί από την ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τον Ιούνιο βρισκόταν στις 102 πένες, ενώ στα τέλη Φεβρουαρίου στις 78.
Η χώρα καλύπτει περίπου το 70% των αναγκών της σε φυσικό αέριο μέσω εισαγωγών, ενώ οι δυνατότητες αποθήκευσης παραμένουν περιορισμένες. Η εξάρτηση από αγωγούς της ηπειρωτικής Ευρώπης και εισαγωγές LNG αυξάνει την έκθεση στις διεθνείς αναταράξεις.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι βρετανικό. Σε ολόκληρη την Ευρώπη τα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου στο 67%, αρκετά χαμηλότερα από τον εποχικό μέσο όρο, που πλησιάζει το 80%. Η Γερμανία βρίσκεται περίπου στο 50%, ενώ αυξάνονται οι πιθανότητες να μην επιτευχθεί ο επίσημος στόχος του 70%.
Αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία εισέρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο με υψηλές τιμές και χαμηλότερα αποθέματα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο νέων περιορισμών στην παραγωγή.
Χάλυβας, αυτοκίνητα και χημικά στο επίκεντρο
Οι μεγαλύτερες πιέσεις εμφανίζονται στους πλέον ενεργοβόρους κλάδους. Η ευρωπαϊκή χαλυβουργία βρίσκεται αντιμέτωπη με ανταγωνιστές από χώρες όπου το ενεργειακό κόστος είναι χαμηλότερο ή η κρατική στήριξη ισχυρότερη.
Η απειλή δεν αφορά μόνο τα περιθώρια κέρδους. Η παρατεταμένη αύξηση του κόστους μπορεί να οδηγήσει σε διακοπές παραγωγής, οι οποίες εάν διαρκέσουν αρκετά ενδέχεται να μετατραπούν σε μόνιμες αποφάσεις για εργοστάσια και θέσεις εργασίας.
Στην αυτοκινητοβιομηχανία, η κατάσταση είναι επίσης δύσκολη. Το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι τριπλάσιο από το αντίστοιχο στις ΗΠΑ, δημιουργώντας σοβαρό μειονέκτημα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η εξάρτηση των χημικών βιομηχανιών από το φυσικό αέριο, το οποίο χρησιμοποιείται όχι μόνο ως καύσιμο αλλά και ως πρώτη ύλη. Στη Βρετανία, η παραγωγή του κλάδου έχει μειωθεί κατά 60% από το 2021, ενώ τουλάχιστον 25 εγκαταστάσεις έχουν κλείσει.
Η Ελλάδα απέναντι στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μειονέκτημα
Για την Ελλάδα, η ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση έχει διπλή σημασία. Από τη μία πλευρά, οι υψηλές τιμές ενέργειας αυξάνουν το κόστος για τις ελληνικές βιομηχανίες. Από την άλλη, δημιουργούν ένα ευρύτερο ζήτημα ανταγωνιστικότητας απέναντι σε παραγωγούς εκτός Ευρώπης.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κλάδους όπως αλουμίνιο, χάλυβας, τσιμέντο, χημικά και μεταποίηση βρίσκονται αντιμέτωπες με την ανάγκη να διατηρήσουν ανταγωνιστικές τιμές ενώ το ενεργειακό κόστος παραμένει υψηλό.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα για την ευρωπαϊκή βιομηχανία: όχι μόνο το σημερινό κόστος, αλλά η αδυναμία πρόβλεψης του αυριανού.
Μετά το Brexit, την πανδημία και την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία, η νέα γεωπολιτική αναταραχή προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η συγκράτηση των τιμών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Είναι η διατήρηση της βιομηχανικής παραγωγής, των επενδύσεων και της ανταγωνιστικότητας σε μια Ευρώπη που καλείται να αντιμετωπίσει ένα ολοένα ακριβότερο ενεργειακό περιβάλλον.
Αν οι υψηλές τιμές αποδειχθούν προσωρινές, οι επιχειρήσεις μπορούν να προσαρμοστούν. Αν όμως παγιωθούν, το κόστος θα είναι πολύ μεγαλύτερο: λιγότερες επενδύσεις, χαμηλότερη παραγωγή και μεγαλύτερη πίεση στις θέσεις εργασίας. Και τότε η ενεργειακή κρίση θα έχει μετατραπεί από πρόβλημα τιμών σε πρόβλημα ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής.
Διαβάστε ακόμη
Goldman Sachs: «Ταύρος» για το ελληνικό χρηματιστήριο – Στόχος οι 2.900 μονάδες
Αντουάν Αρνό: Από την Christian Dior στα hypercars των €2 εκατ. – Η επένδυση στην Delage
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.