Περισσότερες και πιο άμεσες εξουσίες για την αντιμετώπιση σοβαρών ενεργειακών κρίσεων και την αποτροπή μπλακ άουτ επιδιώκει να αποκτήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με νέο σχέδιο που θα της επιτρέπει ακόμη και να επιβάλλει στα κράτη-μέλη συγκεκριμένες μειώσεις στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με προσχέδιο που επικαλείται το Euronews, η Κομισιόν θέλει επίσης τη δυνατότητα να παρεμβαίνει όταν εθνικά μέτρα μιας χώρας απειλούν τον ενεργειακό εφοδιασμό άλλων κρατών-μελών.
Οι προτάσεις προβλέπουν σημαντικά πιο ενεργό ρόλο των Βρυξελλών στη διαχείριση ενεργειακών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Η Επιτροπή θα μπορεί να κηρύσσει συναγερμό για την ηλεκτρική ενέργεια είτε σε περιφερειακό επίπεδο είτε στο σύνολο της ΕΕ και να απαιτεί από τις χώρες να περιορίζουν την κατανάλωσή τους κατά συγκεκριμένο ποσοστό ή ποσότητα.
Το πακέτο για την ενεργειακή ασφάλεια επρόκειτο αρχικά να παρουσιαστεί νωρίτερα μέσα στη χρονιά και είχε σχεδιαστεί κυρίως με βάση τα διδάγματα της ενεργειακής κρίσης του 2022-2023, όταν η Ευρώπη έχασε μεγάλο μέρος των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Οι νέες αναταράξεις στην προσφορά και στις τιμές της ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν ανάγκασαν, ωστόσο, τις Βρυξέλλες να επανεξετάσουν τον σχεδιασμό τους.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί πλέον να προετοιμάσει την Ευρώπη για ένα ευρύτερο φάσμα κινδύνων, από ελλείψεις ενεργειακού εφοδιασμού και ακραία καιρικά φαινόμενα έως κυβερνοεπιθέσεις και φυσικές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.
Υποχρεωτικές μειώσεις στην κατανάλωση
Με βάση τους προτεινόμενους κανόνες, η Κομισιόν θα μπορεί να κηρύξει περιφερειακό ή πανευρωπαϊκό συναγερμό εάν διαπιστώσει σημαντικό κίνδυνο εκδήλωσης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Έπειτα από διαβούλευση με την Ομάδα Συντονισμού Ηλεκτρικής Ενέργειας, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι των κρατών-μελών, του ενεργειακού κλάδου και των ευρωπαϊκών θεσμών, οι Βρυξέλλες θα μπορούν να λαμβάνουν μέτρα που θα περιλαμβάνουν υποχρεωτικές προσαρμογές της ζήτησης σε εθνικό επίπεδο.
Μάλιστα, η ίδια η Κομισιόν θα προσδιορίζει το ύψος των απαιτούμενων περικοπών.
«Τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν υποχρεωτικές εθνικές προσαρμογές της ζήτησης. Η Επιτροπή θα προσδιορίζει στην κήρυξη συναγερμού το επίπεδο των απαιτούμενων προσαρμογών της ζήτησης», αναφέρει το προσχέδιο.
Νέο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης
Η Κομισιόν επιδιώκει παράλληλα τη δημιουργία σαφέστερου συστήματος κλιμάκωσης των μέτρων σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης.
Τα κράτη-μέλη θα εκδίδουν αρχικά έγκαιρη προειδοποίηση ή εθνικό συναγερμό και θα προχωρούν στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης όταν έχουν εξαντληθεί τα διαθέσιμα μέτρα που βασίζονται στους μηχανισμούς της αγοράς και η προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν μπορεί πλέον να καλύψει τη ζήτηση.
Στα μέτρα της αγοράς μπορούν να περιλαμβάνονται επιδοτήσεις, φορολογικές παρεμβάσεις ή συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων.
Οι Βρυξέλλες θέλουν επίσης μεγαλύτερο συντονισμό μεταξύ των κυβερνήσεων, ώστε να αποτρέπονται μονομερείς εθνικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου και να επιδεινώσουν τις ελλείψεις σε γειτονικές χώρες.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι μονομερείς ενέργειες σε περιόδους έλλειψης μπορούν να πλήξουν την ενιαία αγορά και να μεταφέρουν το πρόβλημα σε άλλα κράτη-μέλη.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο ελλείψεων καυσίμων, με τον Πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν να ζητεί από τις Βρυξέλλες επανεξέταση του κοινού ευρωπαϊκού μηχανισμού αγοράς φυσικού αερίου που δημιουργήθηκε μετά την ενεργειακή κρίση και την αποσύνδεση από το ρωσικό αέριο.
Αυστηρά περιορισμένη χρήση φυσικού αερίου στις ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες
Το προσχέδιο αντιμετωπίζει τις ελλείψεις φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας ως αλληλένδετα προβλήματα.
Ζητεί από τα κράτη-μέλη να προσδιορίσουν τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στις οποίες η κατανάλωση θα πρέπει να «περιορίζεται αυστηρά στις κρίσιμες ποσότητες φυσικού αερίου που είναι αναγκαίες για τη διατήρηση της σταθερότητας του ηλεκτρικού δικτύου».
Καθώς η ΕΕ επιταχύνει τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας της, η εξάρτηση από το ηλεκτρικό σύστημα αυξάνεται. Την ίδια στιγμή, η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις καιρικές συνθήκες, δημιουργώντας πρόσθετες προκλήσεις για την ασφάλεια και τη σταθερότητα του δικτύου.
Για τον λόγο αυτό, το σχέδιο ζητεί λεπτομερέστερες βραχυπρόθεσμες και εποχικές αξιολογήσεις της επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αυτές θα συνυπολογίζονται κίνδυνοι όπως τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οι βλάβες σε μονάδες παραγωγής, οι αστοχίες στα δίκτυα μεταφοράς, οι αιχμές της ζήτησης και οι διακυμάνσεις στην παραγωγή από ΑΠΕ.
Ευρωπαϊκά αποθέματα ανταλλακτικών για κρίσιμες υποδομές
Το σχέδιο δεν περιορίζεται στα ενεργειακά αποθέματα. Οι Βρυξέλλες θέλουν να δημιουργήσουν και αποθέματα κρίσιμων ανταλλακτικών για τις ενεργειακές υποδομές, ώστε τα δίκτυα να μπορούν να αποκαθίστανται γρήγορα έπειτα από επιθέσεις ή σοβαρές βλάβες.
Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία πανευρωπαϊκού καταλόγου κρίσιμων ανταλλακτικών που απαιτούνται για τη λειτουργία των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και για την ταχεία αποκατάστασή τους μετά από μια διακοπή.
Η Κομισιόν θα μπορεί επίσης να συστήνει στα κράτη-μέλη τη δημιουργία κοινών περιφερειακών αποθεμάτων κρίσιμου εξοπλισμού.
Διαβάστε ακόμη
Το ρεύμα καίει νοικοκυριά και επιχειρήσεις πριν μπει ο χειμώνας
Με πιστωτικές και δανεικά πληρώνουν λογαριασμούς 6 στους 10 Ελληνες
Διπλά τέλη κυκλοφορίας: Ερχονται αναδρομικά ειδοποιητήρια στους «ξεχασιάρηδες»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.