Ένα μεγάλο μέρος της αναστάτωσης που προκαλούν σήμερα οι γεωπολιτικές κρίσεις στη ναυτιλία δεν φαίνεται στον αριθμό των πλοίων που βρίσκονται στον παγκόσμιο στόλο. Φαίνεται στον χρόνο που αυτά τα πλοία χρειάζονται για να ολοκληρώσουν ένα ταξίδι.
Αυτή είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα διάσταση της ταυτόχρονης κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Μαύρη Θάλασσα, όπως προκύπτει από την ανάλυση του Δημήτρη Ρουμελιώτη, αναλυτή του ναυλομεσιτικού οίκου Xclusiv Shipbrokers.
«Η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει πάψει πλέον να αποτελεί έναν προσωρινό εξωτερικό παράγοντα για τη ναυτιλία και εξελίσσεται σε βασικό στοιχείο που καθορίζει εμπορικές ροές, ναύλους, ασφάλιστρα και διαθεσιμότητα πλοίων», επισημαίνει ο Δημήτρης Ρουμελιώτης.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι πλέον η αποτελεσματική προσφορά χωρητικότητας. Ένα tanker μπορεί να παραμένει ενεργό, αλλά να χρειάζεται περισσότερες ημέρες για το ίδιο φορτίο λόγω αναμονών, shuttle operations, μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο και της απροθυμίας ορισμένων πλοιοκτητών να δεσμεύσουν tonnage σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
«Η πραγματική επίπτωση δεν είναι απλώς η αφαίρεση χωρητικότητας από την αγορά. Είναι η μείωση της αποτελεσματικής προσφοράς tonnage», τονίζει ο αναλυτής της Xclusiv Shipbrokers, εξηγώντας ότι περισσότερες ημέρες ταξιδιού και αναμονής δεσμεύουν στην πράξη μεγαλύτερο αριθμό πλοίων.
Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα εμφανές στα tankers. Παραγωγοί του Κόλπου έχουν αναπτύξει shuttle και ship-to-ship μεταφορτώσεις προκειμένου να διατηρήσουν τις εξαγωγές τους. Σύμφωνα με την έκθεση, τα ναύλα υψηλού κινδύνου για VLCC από περιοχές εντός του Ορμούζ προς την Κίνα έχουν φθάσει να αντιστοιχούν σε έσοδα άνω των 620.000 δολαρίων ημερησίως, ενώ στα Suezmax στη διαδρομή Μαύρη Θάλασσα–Μεσόγειος έχουν κινηθεί κοντά στα 310.000 δολάρια ημερησίως.
Όπως παρατηρεί ο Ρουμελιώτης, πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο «η γεωπολιτική μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για τονομίλια, χωρίς να αυξηθεί αναγκαστικά η ζήτηση για κατανάλωση πετρελαίου».
Παράλληλα, αναδεικνύεται ένα δεύτερο παράδοξο: οι εναλλακτικές διαδρομές δεν εξαλείφουν πάντοτε τον κίνδυνο, αλλά συχνά απλώς τον μεταφέρουν.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Yanbu. Η Σαουδική Αραβία αξιοποίησε τον East-West Pipeline και το λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας για να περιορίσει την εξάρτησή της από τον Ορμούζ. Από τον Ιανουάριο έως τις 23 Ιουλίου 2026 φορτώθηκαν από το Yanbu πάνω από 80 εκατ. τόνοι αργού, σχεδόν τετραπλάσια ποσότητα σε σχέση με την περίοδο πριν από την κρίση.
Όμως η γεωπολιτική απειλή ακολούθησε τα φορτία. Με τη διεύρυνση των επιθέσεων των Χούθι, η Σαουδική Αραβία μπορεί να περιόρισε την έκθεσή της στον Ορμούζ, αύξησε όμως την εξάρτησή της από την Ερυθρά Θάλασσα και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Η νέα πραγματικότητα αποτυπώνεται και στα ασφάλιστρα. Στον Περσικό Κόλπο, το war-risk premium για ορισμένες διελεύσεις έχει φθάσει στο 3%-6% της αξίας του πλοίου, έναντι περίπου 0,25% σε συνθήκες ειρήνης.
Για τον Ρουμελιώτη, αυτό αποτελεί ένδειξη μιας βαθύτερης αλλαγής: «Η αγορά δεν αντιμετωπίζει πλέον τη γεωπολιτική κρίση ως βραχυπρόθεσμο disruption».
Και ενώ η προσοχή είχε στραφεί στη Μέση Ανατολή, η Μαύρη Θάλασσα επανέρχεται ως τρίτο μέτωπο κινδύνου, με τις επιθέσεις σε πλοία, λιμάνια και υποδομές να αυξάνουν τις καθυστερήσεις, τα ασφάλιστρα και την απροθυμία εισόδου πλοίων στην περιοχή.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι μεγάλοι θαλάσσιοι διάδρομοι δεν χρειάζεται να κλείσουν για να προκαλέσουν σοβαρή αναστάτωση στην αγορά.
«Αρκεί η πιθανότητα μιας επίθεσης ώστε ένας πλοιοκτήτης να αρνηθεί ένα ναύλο, ένας ασφαλιστής να αυξήσει το premium, ένας ναυλωτής να επιλέξει διαφορετικό λιμάνι φόρτωσης ή ένα πλοίο να πραγματοποιήσει ένα πολύ μεγαλύτερο ταξίδι», σημειώνει ο Ρουμελιώτης.
Και εκεί βρίσκεται πλέον το μεγάλο ερώτημα για την παγκόσμια ναυτιλία: όχι μόνο πόσο μεγαλύτερες θα γίνουν οι αποστάσεις, αλλά, όπως καταλήγει η ανάλυση, «πόσες ασφαλείς εναλλακτικές διαδρομές απομένουν».
Διαβάστε ακόμη
Shein: IPO $1,7 δισ. στο Χονγκ Κονγκ – Γιατί προβληματίζει η αποτίμηση των $26 δισ.
Αγορά εργασίας: Τα τατουάζ έγιναν mainstream, αλλά οι προκαταλήψεις στις προσλήψεις παραμένουν
Τιμολόγια ρεύματος: Κρίσιμος Σεπτέμβριος μετά το άλμα στις τιμές – Οι επιλογές που έχουν οι πάροχοι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.