Ένα από τα πιο φιλόδοξα πειράματα της Silicon Valley για το μέλλον της εργασίας επιχείρησε να εφαρμόσει η Meta, σχεδιάζοντας να μετατρέψει τον οργανισμό της σε μια εταιρεία «AI native», όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα αναλάμβανε σημαντικό μέρος της καθημερινής εργασίας χιλιάδων υπαλλήλων.
Το σχέδιο, με την κωδική ονομασία Project OT δηλαδή Organization Transformation, προέβλεπε μικρότερες ομάδες εργαζομένων, εκτεταμένη χρήση AI agents και δραστικό περιορισμό του ανθρώπινου δυναμικού σε ορισμένες μονάδες. Σε κάποια από τα πιο επιθετικά σενάρια που εξέταζε η διοίκηση, το μέγεθος συγκεκριμένων ομάδων θα μπορούσε να μειωθεί έως και 60%. Η Meta διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν υπήρξε ποτέ σχέδιο απόλυσης του 60% του συνολικού προσωπικού της.
Το εγχείρημα, όμως, συνάντησε σοβαρά προβλήματα. Οι εργαζόμενοι αντέδρασαν έντονα, τα εσωτερικά δεδομένα έδειξαν ότι οι AI agents δεν απέφεραν την αναμενόμενη αύξηση παραγωγικότητας και, λίγες ώρες πριν από το πρώτο μεγάλο κύμα απολύσεων τον Μάιο, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ αποφάσισε να εγκαταλείψει τον σχεδιασμό για το δεύτερο κύμα περικοπών που προγραμματιζόταν για τον Νοέμβριο.
Το σχέδιο για μια «AI native» Meta
Η ιδέα άρχισε να αποκτά συγκεκριμένη μορφή καθώς η διοίκηση της Meta μελετούσε πώς startups, ιδιαίτερα στην Ασία, είχαν οργανώσει τη λειτουργία τους γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Στελέχη όπως ο επικεφαλής δεδομένων Άλεξ Σουλτς και η επικεφαλής προϊόντος Ναόμι Γκλάιτ εξέτασαν από κοντά τέτοια μοντέλα, ενώ η Meta ξεκίνησε δικά της πιλοτικά προγράμματα. Η φιλοσοφία δεν ήταν απλώς να προστεθούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στις υπάρχουσες διαδικασίες. Στόχος ήταν να επανασχεδιαστεί ολόκληρος ο τρόπος εργασίας.
Χαρακτηριστικό ήταν το μοντέλο των μικρών τεχνολογικών «pods». Σύμφωνα με το reuters, αντί για παραδοσιακές ομάδες ανάπτυξης προϊόντων με 10 έως 20 εργαζομένους, το νέο μοντέλο προέβλεπε ευέλικτες ομάδες μόλις 3 έως 5 ατόμων, με λιγότερα επίπεδα διοίκησης και περισσότερες αρμοδιότητες να υποστηρίζονται από AI. Ένα από τα πρώτα πιλοτικά προγράμματα δημιουργήθηκε από τον αντιπρόεδρο product management Ίμε Αρτσιμπόνγκ. Πέντε μικρές ομάδες, αποτελούμενες από δύο ή τρεις μηχανικούς και έναν designer, θα χρησιμοποιούσαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να κατασκευάζουν πρωτότυπα προϊόντων μέσα σε κύκλους τεσσάρων εβδομάδων, εγκαταλείποντας πιο αργές παραδοσιακές διαδικασίες. Μέχρι τον Ιούνιο, τουλάχιστον 11 μονάδες της Meta, μεταξύ των οποίων ομάδες μηχανικών και έρευνας, είχαν ήδη υιοθετήσει το μοντέλο των μικρότερων pods.
«Αναντικατάστατα ταλέντα» και λιγότεροι εργαζόμενοι
Παράλληλα, η Meta δημιούργησε εργαλείο ανθρώπινου δυναμικού για τον εντοπισμό των λεγόμενων «Irreplaceable Talent», δηλαδή εργαζομένων που θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολο να αντικατασταθούν. Στα εσωτερικά έγγραφα εμφανιζόταν και η έννοια του «10X Performer», του εξαιρετικά παραγωγικού μηχανικού που θεωρητικά μπορεί να κάνει τη δουλειά πολλών ανθρώπων. Σύμφωνα με πηγές του Reuters, μέρος των χρημάτων που θα εξοικονομούνταν από τις περικοπές προσωπικού θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για ιδιαίτερα υψηλές αμοιβές με στόχο την προσέλκυση και διατήρηση κορυφαίων ειδικών στην AI.
Το Project OT σχεδιαζόταν σε δύο κύματα. Ο πρώτος θα πραγματοποιούνταν τον Μάιο και ο δεύτερος τον Νοέμβριο. Εκτός από απολύσεις, προβλέπονταν μετακινήσεις εργαζομένων σε άλλες μονάδες, κατάργηση ανοιχτών θέσεων και αποχωρήσεις εργαζομένων που η εταιρεία θεωρούσε χαμηλής απόδοσης.
Η εξέγερση στο εσωτερικό της Meta
Όταν άρχισαν να γίνονται γνωστές οι σχεδιαζόμενες περικοπές, το κλίμα άλλαξε δραματικά. Τον Απρίλιο, η Meta επιβεβαίωσε ότι σχεδίαζε να μειώσει κατά περίπου 10% το προσωπικό της στο πρώτο κύμα απολύσεων της 20ής Μαΐου. Σε συνδυασμό με μετακινήσεις προσωπικού, ο αριθμός εργαζομένων σε ορισμένες μονάδες μηχανικών είχε μειωθεί έως και 30% μέχρι το τέλος του ίδιου μήνα. Ακόμη μεγαλύτερες αντιδράσεις προκάλεσε η εγκατάσταση λογισμικού παρακολούθησης στις συσκευές εργαζομένων στις ΗΠΑ, το οποίο κατέγραφε πληκτρολογήσεις και κινήσεις του ποντικιού ώστε να χρησιμοποιηθούν ως δεδομένα εκπαίδευσης για AI agents.
Πολλοί υπάλληλοι θεώρησαν ότι στην πράξη βοηθούσαν να εκπαιδευτούν τα συστήματα που θα μπορούσαν αργότερα να τους αντικαταστήσουν. Η δυσαρέσκεια μεταφέρθηκε στο εσωτερικό δίκτυο Workplace, ενώ εργαζόμενοι ήρθαν σε αντιπαράθεση ακόμη και με τον επικεφαλής τεχνολογίας της Meta, Άντριου Μπόσγουορθ. Η πτώση του ηθικού ήταν μετρήσιμη. εσωτερικός δείκτης θετικής στάσης των εργαζομένων υποχώρησε από 74% σε 55%.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για το σχέδιο του Ζάκερμπεργκ ήταν ότι τα ίδια τα στοιχεία της Meta άρχισαν να αμφισβητούν την υπόθεση ότι περισσότερη AI θα οδηγούσε αυτομάτως σε πολύ μεγαλύτερη παραγωγικότητα. Η χρήση AI από τους εργαζομένους οδήγησε σε τεράστια αύξηση του παραγόμενου κώδικα. Οι αλλαγές κώδικα στις εσωτερικές πλατφόρμες και υποδομές αυξήθηκαν κατά 220% σε ετήσια βάση. Ωστόσο, οι αλλαγές που κατέληγαν σε νέες ή αναβαθμισμένες λειτουργίες για τους πραγματικούς χρήστες της Meta αυξήθηκαν μόλις κατά 36%.
Παράλληλα εμφανίστηκαν προβλήματα αξιοπιστίας και ασφάλειας. Εσωτερικές αναφορές προειδοποιούσαν ότι ανεξέλεγκτοι AI agents πραγματοποιούσαν μεγάλης κλίμακας ενέργειες που δύσκολα θα έκανε ένας άνθρωπος. Σημαντικά τεχνικά περιστατικά και συμβάντα ασφαλείας, όπως διακοπές υπηρεσιών και πιθανές διαρροές δεδομένων, αυξήθηκαν κατά 40%, ενώ ο χρόνος που αφιέρωναν οι εργαζόμενοι στην αντιμετώπισή τους αυξήθηκε κατά 70%.
Η οπισθοχώρηση του Ζάκερμπεργκ
Μπροστά στην αυξανόμενη πίεση, ο Ζάκερμπεργκ άλλαξε πορεία. Λίγες ώρες πριν πραγματοποιηθεί το πρώτο κύμα απολύσεων στις 20 Μαΐου, ακύρωσε τον σχεδιασμό για το δεύτερο μεγάλο κύμα αναδιάρθρωσης του Νοεμβρίου. Η περικοπή του 10% πραγματοποιήθηκε κανονικά, όμως στη συνέχεια ο επικεφαλής της Meta ενημέρωσε τους εργαζομένους ότι δεν ανέμενε άλλες απολύσεις σε επίπεδο ολόκληρης της εταιρείας μέσα στο 2026 και ότι ήθελε να προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα.
Η διοίκηση επιχείρησε επίσης να αποκαταστήσει το κλίμα. Πάγωσε το πρόγραμμα παρακολούθησης κινήσεων ποντικιού και πληκτρολογήσεων, επέτρεψε σε ορισμένους εργαζομένους των νέων AI μονάδων να επιστρέψουν στις προηγούμενες ομάδες τους και αύξησε τις δαπάνες για ταξίδια, κοινωνικές δραστηριότητες και παροχές στα γραφεία. Στις αρχές Ιουλίου, ο ίδιος ο Ζάκερμπεργκ παραδέχθηκε σε εσωτερική συνάντηση ότι η ανάπτυξη των AI agents δεν είχε επιταχυνθεί όσο περίμενε. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι η τεχνολογία θα βελτιωθεί και θα αρχίσει να παρουσιάζει μεγαλύτερα οφέλη μέσα στους επόμενους τρεις έως έξι μήνες.
Η οπισθοχώρηση δεν σημαίνει ότι η Meta εγκαταλείπει την τεχνητή νοημοσύνη. Αντίθετα, το οικονομικό στοίχημα παραμένει τεράστιο, η εταιρεία σχεδιάζει να επενδύσει τουλάχιστον 130 δισ. δολάρια φέτος σε chips τεχνητής νοημοσύνης και άλλες υποδομές, την ώρα που οι επενδυτές παρακολουθούν στενά εάν οι πρωτοφανείς δαπάνες θα μεταφραστούν σε αντίστοιχα οικονομικά οφέλη. Ταυτόχρονα, ο Ζάκερμπεργκ επιχειρεί πλέον να παρουσιάσει τη στρατηγική της Meta ως περισσότερο ανθρωποκεντρική. Σε πρόσφατη καμπάνια η εταιρεία δηλώνει ότι «επενδύει στους ανθρώπους», ενώ ο CEO υποστηρίζει ότι η AI μπορεί μακροπρόθεσμα να οδηγήσει σε αφθονία θέσεων εργασίας, ακόμη κι αν οι ίδιες οι εταιρείες λειτουργούν με μικρότερο προσωπικό. Το Project OT αποτελεί έτσι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της δυσκολίας που αντιμετωπίζουν ακόμη και οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες στην προσπάθειά τους να μετατρέψουν τις δυνατότητες της AI σε πραγματική παραγωγικότητα, χωρίς παράλληλα να διαταράξουν τη λειτουργία και το ανθρώπινο δυναμικό τους.
Διαβάστε ακόμη
Apple: Απόδοση 2.275% αφήνει πίσω του ο Τιμ Κουκ – Το στοίχημα του Τζον Τέρνους (διαγράμματα)
Apple-OpenAI: Στα άκρα η δικαστική μάχη – Το μυστικό σχέδιο του iPhone και ο πρώην μηχανικός
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.