Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει αλλαγές στους κανόνες που διέπουν τη χρήση φυτοφαρμάκων στα γεωργικά προϊόντα που εισάγονται από χώρες εκτός ΕΕ. Η πρόταση αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις μεταξύ των παραγωγών, καθώς η εφαρμογή της θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο την προσφορά όσο και τις τιμές μιας σειράς βασικών αγροτικών προϊόντων.
Ανάλυση που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαιώνει τις ανησυχίες που έχουν εκφράσει εδώ και μήνες οι αγρότες εκτός ΕΕ. Σύμφωνα με την ανάλυση, η πρόταση για την απαγόρευση οποιουδήποτε ίχνους ορισμένων από τα πιο επικίνδυνα φυτοφάρμακα, τα οποία έχουν ήδη απαγορευτεί στην ΕΕ για λόγους προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος, θα μπορούσε να περιορίσει την προσφορά και να αυξήσει τις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων.
Σύμφωνα με ένα υποθετικό σενάριο ακραίας περίπτωσης, στο οποίο οι παραγωγοί εκτός ΕΕ δεν προσαρμόζονται στους νέους κανόνες, η τιμή του καφέ θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 332%, ενώ τα εσπεριδοειδή θα μπορούσαν να καταστούν κατά 82% ακριβότερα. Παράλληλα, όπως αναφέρεται σε ανάλυση του Κοινού Κέντρου Ερευνών που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, οι γεωργικές εισαγωγές της ΕΕ θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 41%. Οι κτηνοτρόφοι θα επηρεάζονταν επίσης, καθώς θα αυξάνονταν το κόστος των ζωοτροφών, σύμφωνα με το POLITICO.
Ακόμη και στα πιο ρεαλιστικά σενάρια που εξέτασαν οι ερευνητές, στα οποία οι παραγωγοί εκτός ΕΕ προσαρμόζονται στους νέους κανόνες σε διαφορετικό βαθμό, αναμένεται αύξηση των τιμών για τους καταναλωτές και μείωση των γεωργικών εισαγωγών της ΕΕ. Παράλληλα, όμως, οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν να ενισχύσουν την εγχώρια γεωργική παραγωγή. Η έκταση αυτής της επίδρασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι παραγωγοί θα είναι πρόθυμοι και σε θέση να προσαρμοστούν στους νέους κανόνες.
Τα ευρήματα αυτά φέρνουν την Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, οι αυστηρότεροι κανονισμοί ενδέχεται να οδηγήσουν στην αντιμετώπιση των ανησυχιών των Ευρωπαίων αγροτών και να περιορίσει τις αντιδράσεις τους. Από την άλλη, όμως, ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές, αυξάνοντας το κόστος βασικών προϊόντων στο σούπερ μάρκετ.
Η προτεινόμενη απαγόρευση των υπολειμμάτων συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της ΕΕ να απλοποιήσει τους κανόνες για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Η πρόταση έχει τη στήριξη πολλών Ευρωπαίων αγροτών, οι οποίοι ζητούν ίσους όρους ανταγωνισμού με τους παραγωγούς εκτός ΕΕ. Οι αντιδράσεις τους έχουν ενταθεί και λόγω της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, η οποία διευκολύνει την πρόσβαση αγροτικών προϊόντων από την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη στην ευρωπαϊκή αγορά. Για να μην υπάρχουν υπολείμματα των συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων στα φρούτα και τα λαχανικά που εισάγονται στην ΕΕ, οι παραγωγοί θα πρέπει ουσιαστικά να σταματήσουν τη χρήση τους.
Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η πρόταση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο διεθνές εμπόριο, καθώς ουσιαστικά απαιτεί από τους παραγωγούς εκτός ΕΕ να τηρούν τους ίδιους κανόνες που ισχύουν για τους Ευρωπαίους αγρότες. Με αυτόν τον τρόπο, οι παραγωγοί από τρίτες χώρες θα πρέπει να συμμορφώνονται όχι μόνο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ασφάλεια των προϊόντων, αλλά και με τους περιορισμούς που ισχύουν στην ΕΕ ως προς τη χρήση συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων.
Πολλές διεθνείς οργανώσεις παραγωγών εκφράζουν παρόμοιες ανησυχίες. Υποστηρίζουν ότι η προτεινόμενη απαγόρευση υπερβαίνει τα μέτρα που είναι αναγκαία για την προστασία της δημόσιας υγείας και επιβάλλει τους ίδιους κανόνες σε παραγωγούς που δραστηριοποιούνται υπό πολύ διαφορετικές συνθήκες. Όπως επισημαίνουν, οι καλλιεργητές σε διαφορετικά μέρη του κόσμου αντιμετωπίζουν διαφορετικά είδη παρασίτων, κλιματικές συνθήκες και προβλήματα στην καλλιέργεια, γεγονός που καθιστά δύσκολη την εφαρμογή μιας ενιαίας προσέγγισης.
«Το δίλημμα είναι αν θα έχουμε ορισμένα τρόφιμα, όπως μούρα, διαθέσιμα όλο τον χρόνο, ασφαλή και σε προσιτές τιμές, ή μικρότερη παραγωγή σε πολύ υψηλότερες τιμές», δήλωσε ο Αμίν Μπεννάνι, πρόεδρος της Μαροκινής Ένωσης Παραγωγών Κόκκινων Φρούτων.
Σε δήλωσή του, ο Μπεννάνι υποστήριξε ότι η επιβολή των ίδιων προτύπων παραγωγής στους προμηθευτές από τρίτες χώρες μπορεί στην πράξη να λειτουργήσει ως «εμπορικός φραγμός». Εξέφρασε επίσης τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η Μαροκινή Ένωση Παραγωγών Κόκκινων Φρούτων δεν κλήθηκε ποτέ να συμμετάσχει στη σχετική διαβούλευση, παρόλο που η νομοθεσία θα μπορούσε να επηρεάσει περίπου 250.000 ανθρώπους που εργάζονται στον συγκεκριμένο τομέα στο Μαρόκο.
Οι ανησυχίες αυτές δεν περιορίζονται στους Μαροκινούς παραγωγούς. Η Hortgro, η ένωση παραγωγών φρούτων της Νότιας Αφρικής, καθώς και η Ένωση Βιομηχανίας Επιτραπέζιων Σταφυλιών της χώρας, υποστήριξαν ότι οι εξαγωγές σταφυλιών αποτελούν βασική πηγή εισοδήματος για χιλιάδες ανθρώπους που εργάζονται στον κλάδο.
Παρόμοια επιχειρήματα διατυπώθηκαν επίσης και από άλλους παραγωγούς, μεταξύ άλλων από τον κλάδο των σιτηρών και οσπρίων στον Καναδά, τους εξαγωγείς πεπονιών στην Ονδούρα, τους κτηνοτρόφους και γεωργούς στη Βραζιλία, καθώς και τους παραγωγούς αμυγδάλων στην Καλιφόρνια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, δηλώνει ότι στόχος της πρότασης είναι να αποτρέψει την επανεμφάνιση στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσω των εισαγωγών, των πιο επικίνδυνων ουσιών που έχουν απαγορευτεί στην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, προτείνει να μειωθούν τα επιτρεπόμενα όρια για τα υπολείμματα των συγκεκριμένων ουσιών στα εισαγόμενα προϊόντα στο χαμηλότερο επίπεδο που μπορεί να ανιχνευθεί με τις διαθέσιμες μεθόδους ελέγχου.
Τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και οι παραγωγοί εκτός ΕΕ συμφωνούν ότι τα υφιστάμενα όρια υπολειμμάτων έχουν ήδη καθοριστεί με στόχο να διασφαλίζεται ότι η ποσότητα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που προσλαμβάνουν οι καταναλωτές μέσω των τροφίμων παραμένει σε ασφαλή επίπεδα. Οι επικριτές υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να προχωρήσει ακόμη περισσότερο, αποκλείοντας ουσιαστικά ακόμη και την παρουσία ελάχιστων ιχνών ουσιών λόγω των ευρύτερων κινδύνων που ενδέχεται να ενέχουν για την υγεία και το περιβάλλον.
«Τα πολύ υψηλά ευρωπαϊκά πρότυπα για την ασφάλεια των τροφίμων πρέπει να εφαρμόζονται με τον κατάλληλο τρόπο», δήλωσε η Ελίζαμπεθ Βέρνερ, γενική διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (DG AGRI), στη διάσκεψη «Sustainable Futures» του POLITICO, λίγο πριν από την παρουσίαση της πρότασης πέρυσι.
Η αβεβαιότητα για τους παραγωγούς παραμένει, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη διευκρινίσει ποια φυτοφάρμακα θα απαγορεύονται στο πλαίσιο του νέου μέτρου. Η μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών εντόπισε 18 δραστικές ουσίες που θα μπορούσαν να περιληφθούν στην απαγόρευση, επηρεάζοντας 235 προϊόντα από 86 χώρες.
Η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Εύα Χρντσίροβα, δήλωσε ότι οι σχετικές αποφάσεις θα λαμβάνονται ξεχωριστά για κάθε ουσία, με βάση τις αντίστοιχες εκτιμήσεις επιπτώσεων.
Σε δήλωσή της μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η Χρντσίροβα δεν αναφέρθηκε άμεσα στις ανησυχίες για πιθανή αύξηση των τιμών ή περιορισμό της διαθεσιμότητας των προϊόντων. Τόνισε, ωστόσο, ότι κάθε σχετικό μέτρο «θα λαμβάνει υπόψη τη σημασία της διασφάλισης της επισιτιστικής ασφάλειας της ΕΕ, καθώς και τις πιθανές επιπτώσεις σε διεθνές επίπεδο».
Οι διεθνείς επιπτώσεις αποτελούν ήδη ζήτημα για την ΕΕ. Η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Παραγουάη και οι ΗΠΑ έχουν αμφισβητήσει το μέτρο στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Παράλληλα, η Διεθνής Ένωση Φρέσκων Προϊόντων υποστηρίζει ότι τα υφιστάμενα διεθνή πρότυπα για την ασφάλεια των τροφίμων παρέχουν ήδη επαρκή προστασία στους καταναλωτές, ενώ παράλληλα διευκολύνουν το διεθνές εμπόριο.
Ορισμένες χώρες της ΕΕ, ωστόσο, υποστηρίζουν την εφαρμογή αντίστοιχων κανόνων και στα εισαγόμενα προϊόντα, ώστε να διασφαλίζονται πιο ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τους Ευρωπαίους αγρότες. Ωστόσο, υπάρχουν ανησυχίες πως συμφωνίες όπως αυτή μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur διευκολύνουν την εισαγωγή προϊόντων από χώρες όπου ισχύουν διαφορετικοί κανόνες για τη χρήση φυτοφαρμάκων. Η Γαλλία έχει εκφράσει ιδιαίτερα έντονα αυτή την ανησυχία και, νωρίτερα φέτος, επέβαλε σε εθνικό επίπεδο περιορισμούς σε προϊόντα που περιέχουν υπολείμματα ορισμένων φυτοφαρμάκων τα οποία απαγορεύονται στην ΕΕ. Η απόφαση αυτή περιόρισε, μεταξύ άλλων, την εισαγωγή ορισμένων πατατών και αβοκάντο στη χώρα.
Διαβάστε επίσης
Ευρωπαϊκά IPO: «Στερεύει» η δεξαμενή των υποψηφίων – Οι ελπίδες στρέφονται στην ΑΙ (γράφημα)
ΣτΕ: Συνταγματική η μη επαναφορά στα δώρα για τους δημοσίους υπαλλήλους – Ποιο είναι το σκεπτικό
Οι κρίσεις συνεχίζονται στην Ευρώπη ενώ οι ηγέτες της κάνουν τις διακοπές τους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.